انسولین ایزوفان
انسولین ایزوفان، که به انسولین انپیاچ هم شناخته میشود، یک انسولین انسانی با اثر متوسط و از داروهای کاهنده قند خون است. با کمک به ورود قند از خون به سلولها، قند خون را کنترل میکند.
برای کنترل قند خون در دیابت نوع یک و نوع دو به کار میرود و در برخی افراد مبتلا به دیابت بارداری نیز با تجویز متخصص استفاده میشود.
مهمترین خطر آن افت قند خون است؛ حذف وعده غذایی، فعالیت بیشتر از معمول، بیماری یا تغییر دارو میتواند این خطر را افزایش دهد. علائم افت قند را بشناسید و برنامه درمانی تعیینشده برای آن را همراه داشته باشید.
اگر افت قند تکراری یا شبانه دارید، علائم افت قند را احساس نمیکنید، یا بیماری کلیه یا کبد، تغییر مهم در رژیم و ورزش، بیماری حاد یا داروی جدید دارید، پیش از تغییر مقدار یا زمان تزریق راهنمایی بگیرید. بارداری یا قصد بارداری نیز نیازمند بازبینی برنامه درمان است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
انسولین ایزوفان، که به انسولین انپیاچ هم شناخته میشود، از داروهای کاهنده قند خون در رده گوارش و سوختوساز و از نوع انسولین انسانی با اثر متوسط است. با افزایش ورود گلوکز به عضله و بافت چربی و کاهش تولید گلوکز در کبد، قند خون را پایین میآورد. اثر آن آهستهتر و طولانیتر از انسولین کوتاهاثر است و برای پوشش بخشی از نیاز پایه بدن به کار میرود. فرآورده موردنظر بهصورت تزریقی با غلظت ۱۰۰ واحد بینالمللی در هر میلیلیتر عرضه میشود و سوسپانسیون آن پس از یکنواختکردن معمولاً ظاهری سفید و کدر دارد.
موارد مصرف
- کنترل قند خون در دیابت نوع یک
- کنترل قند خون در دیابت نوع دو، وقتی بدن به انسولین نیاز دارد یا درمانهای دیگر کافی نیستند
- تأمین بخشی از نیاز پایه انسولین در برنامههای چندنوبتی یا ترکیبی
- کنترل قند خون در بارداری، از جمله برخی موارد دیابت بارداری، با برنامهریزی متخصص
روش مصرف
مقدار، زمان تزریق و تعداد نوبتها را پزشک بر اساس قند خون و شرایط شما تعیین میکند؛ انسولین ایزوفان را طبق همان برنامه مصرف کنید و آن را خودسرانه کموزیاد، قطع یا با نوع دیگری جایگزین نکنید. اگر ویال یا قلم شما سوسپانسیون کدر دارد، پیش از هر تزریق طبق بروشور همان برند آن را بهآرامی بین کف دستها بغلتانید تا یکنواخت و سفید یا شیریکدر شود؛ شدید تکان ندهید و اگر ذرات، گلوله، یخزدگی یا تغییر رنگ غیرعادی دیدید، استفاده نکنید. تزریق باید زیر پوست، مثلاً در شکم، ران، بخش خارجی بازو یا باسن، و در محلهای آموزشدادهشده انجام شود؛ محل تزریق را بچرخانید و انسولین ایزوفان را وریدی، عضلانی یا در پمپ انسولین استفاده نکنید. وعدههای غذایی را طبق برنامهای که برای انسولین به شما داده شده تنظیم کنید و بدون راهنمایی وعدهای را که بعد از تزریق باید مصرف شود حذف یا به تأخیر نیندازید. اگر یک نوبت را فراموش کردید یا بهدلیل بیماری، استفراغ، تغییر غذا یا ورزش برنامهتان بههم خورد، مقدار بعدی را دوبرابر نکنید و برای نوبت بعدی راهنمایی بگیرید. قلم، سرنگ و سوزن را با فرد دیگری مشترک نکنید و پیش از هر تزریق نام دارو و غلظت روی برچسب را بررسی کنید؛ اگر اختلاط با انسولین دیگری تجویز شده است، فقط همان نوع و ترتیب آموزشدادهشده را به کار ببرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل قند خون در دیابت نوع یک
فقط بهصورت زیرجلدی تزریق شود؛ وعدههای غذایی باید با زمان اثر دارو هماهنگ باشد و خطر افت قند خون جدی گرفته شود.
کنترل قند خون در دیابت نوع دوِ نیازمند انسولین
پایش منظم قند خون ضروری است؛ تغییر در غذا، فعالیت بدنی یا برنامهٔ درمانی میتواند خطر افت قند خون را تغییر دهد.
تأمین بخشی از نیاز پایهٔ انسولین در برنامههای چندنوبتی یا ترکیبی
سوسپانسیون را پیش از تزریق بهآرامی یکنواخت کنید و محل تزریق را جابهجا کنید؛ از تزریق وریدی خودداری شود.
کنترل قند خون در بارداری، از جمله دیابت بارداری
پایش نزدیک قند خون ضروری است؛ نیاز به انسولین در طول بارداری و پس از زایمان ممکن است تغییر کند.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت شناختهشده به انسولین یا مواد تشکیلدهنده فرآورده، یا سابقه واکنش شدید پس از تزریق.
- افت قندهای مکرر، ناآگاهی از علائم افت قند، یا دشواری در پایش و درمان افت قند؛ این خطر در کودکان و سالمندان میتواند مهمتر باشد.
- بیماری کلیه یا کبد، نارسایی قلبی، یا بیماریهایی که بهتازگی بر وزن، اشتها یا سطح فعالیت اثر گذاشتهاند.
- همه داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهویژه سایر داروهای دیابت، داروهای قلب و فشارخون، کورتونها و مصرف نوشیدنیهای الکلی.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی.
- تغییر برند، غلظت یا وسیله تزریق، یا بروز تب، عفونت، استفراغ، اسهال، تغییر وعدههای غذایی یا فعالیت بدنی.
عوارض احتمالی
- افت قند خون خفیف، با لرزش، تعریق، گرسنگی، سرگیجه، سردرد یا تحریکپذیری
- قرمزی، خارش، درد یا تورم خفیف در محل تزریق
- ضخیمشدن، سفتی، گودی یا تغییر بافت چربی در محل تزریق
- افزایش وزن
- ورم خفیف دستها یا پاها
- افت شدید قند خون: گیجی شدید، خوابآلودگی، اختلال تکلم یا دید، رفتار غیرعادی، تشنج یا بیهوشی. اگر فرد هوشیار است، طبق برنامهای که تیم درمان داده یک خوراکی قندی سریعالاثر مانند آبمیوه یا قرص قند دریافت کند؛ اگر بیهوش یا دچار تشنج است چیزی در دهانش نگذارید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- حساسیت شدید: کهیر یا بثورات گسترده، تورم صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، تپش قلب، تعریق شدید یا احساس غش. تزریق را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- قند خون بسیار بالا همراه با تهوع یا استفراغ، درد شکم، تنفس تند یا عمیق، بوی میوهای دهان، خوابآلودگی یا گیجی میتواند نشانه یک وضعیت اورژانسی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف شدید، گرفتگی عضلات یا ضربان نامنظم قلب میتواند با کاهش پتاسیم مرتبط باشد؛ فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید.
- تنگی نفس جدید یا بدترشونده، ورم سریع مچ پا یا پاها، یا افزایش وزن ناگهانی، بهخصوص هنگام مصرف پیوگلیتازون، میتواند نشانه احتباس مایع یا نارسایی قلبی باشد؛ برای تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید و برای علائم تازه یا رو به افزایش سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
- افت قند مکرر، شبانه یا بدون علائم هشدار، یا افتهایی که به کمک دیگران نیاز دارند، باید سریع بررسی شوند؛ مقدار یا زمان انسولین را خودسرانه تغییر ندهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید. سایر داروهای پایینآورنده قند، برخی داروهای فشارخون، بعضی داروهای ضدافسردگی مانند فلوکستین و برخی آنتیبیوتیکها میتوانند خطر افت قند را بیشتر کنند؛ بتابلوکرها، کلونیدین و داروهای مشابه ممکن است لرزش و تپش قلب هشداردهنده را پنهان کنند. کورتونها، بعضی داروهای ادرارآور، داروهای تیروئید، برخی داروهای هورمونی و بعضی داروهای روانپزشکی ممکن است قند خون را بالا ببرند یا نیاز به انسولین را تغییر دهند. الکل میتواند اثر انسولین و خطر افت قند را غیرقابلپیشبینی کند. پیوگلیتازون و داروهای همگروه آن، در صورت مصرف همزمان با انسولین، ممکن است خطر احتباس مایع و نارسایی قلبی را بیشتر کنند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، انسولین انسانی ایزوفان از گزینههای شناختهشده برای کنترل قند است و دادههای موجود افزایش مشخصی در ناهنجاریهای جنینی یا سقط را نشان ندادهاند؛ بااینحال نیاز به انسولین در طول بارداری تغییر میکند و قند کنترلنشده برای مادر و جنین خطرناک است. اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، برنامه درمانی و پایش قند را با متخصص تنظیم کنید و انسولین را خودسرانه قطع یا جایگزین نکنید. در شیردهی نیز قابلاستفاده دانسته میشود و گزارش مشخصی از آسیب به شیرخوار وجود ندارد، اما تغییر نیاز غذایی مادر و خطر افت قند باید پیگیری شود.
نگهداری
فرآورده بازنشده را طبق برچسب همان برند در یخچال، معمولاً در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد، و دور از نور و گرما نگه دارید؛ آن را منجمد نکنید و فرآورده یخزده یا تاریخگذشته را دور بیندازید. مدت مصرف پس از باز شدن بین ویال و قلم و بین برندها متفاوت است؛ تاریخ شروع استفاده را یادداشت کنید و دستور همان برند را رعایت کنید، چون بعضی قلمها پس از شروع استفاده نباید در یخچال گذاشته شوند. دارو را در خودرو، کنار بخش فریزر یا در معرض آفتاب نگذارید و دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا انسولین ایزوفان همان انسولین انپیاچ است؟
۰۲چرا انسولین ایزوفان کدر است؟
۰۳اگر یک نوبت انسولین ایزوفان را فراموش کنم چه کنم؟
۰۴آیا میتوان انسولین ایزوفان را با انسولین دیگری در یک سرنگ مخلوط کرد؟
۰۵آیا بعد از تزریق انسولین ایزوفان میتوان رانندگی کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۸ سازنده، در گروه A10AE01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.