انسولین دگلودک/آسپارت
انسولین دگلودک/آسپارت یک فرآوردهٔ ترکیبی کاهندهٔ قند خون است. دگلودک اثر پایه و طولانیمدت دارد و آسپارت سریعتر عمل میکند تا افزایش قند ناشی از غذا را پوشش دهد.
برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ِ نیازمند انسولین به کار میرود. در دیابت نوع ۱ ممکن است برای وعدههای دیگر نیز انسولین سریعاثر جداگانه لازم باشد.
مهمترین خطر، افت قند خون است؛ حذف وعدهٔ غذایی، فعالیت بدنی بیشتر از معمول یا تزریق بیش از نیاز این خطر را بالا میبرد. این دارو فقط زیرپوستی تزریق میشود و نباید در رگ، عضله یا پمپ انسولین استفاده شود.
اگر افت قند تکرار میشود، بیماری یا تب پیدا کردهاید، رژیم غذایی یا فعالیتتان تغییر کرده، یا میخواهید نوع، برند یا سازندهٔ انسولین را عوض کنید، با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. بارداری، شیردهی و بیماری کلیه یا کبد نیز نیازمند بازبینی درمان است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
انسولین دگلودک/آسپارت یک انسولین ترکیبی است که در ردهٔ داروهای مؤثر بر گوارش و سوختوساز و زیرگروه انسولینها قرار میگیرد. در این فرآورده، دگلودک نقش انسولین پایه و طولانیاثر را دارد و آسپارت سریعاثر است و قند وعدهٔ اصلی را پوشش میدهد؛ نسبت ثابت ترکیب هفتاد به سی است. هر دو جزء با افزایش ورود قند به سلولها و کاهش تولید قند در کبد، قند خون را پایین میآورند. این محلول بهصورت تزریق زیرپوستی عرضه میشود و با نامهایی مانند رایزودگ و رایزودگ فلکسپن شناخته میشود.
موارد مصرف
- کنترل قند خون در دیابت نوع ۱
- کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ِ نیازمند انسولین، گاهی همراه داروهای دیگر دیابت
- تأمین همزمان انسولین پایه و پوشش افزایش قندِ وعدهٔ اصلی در برنامههای درمانی منتخب
روش مصرف
این دارو طبق نسخه ممکن است در یک یا دو وعدهٔ اصلی و فقط بهصورت تزریق زیرپوستی مصرف شود؛ مقدار و زمان دقیق را پزشک بر اساس الگوی قند خون و وعدههای غذایی تعیین میکند. بهدلیل وجود آسپارت، تزریق باید با وعدهٔ اصلی هماهنگ باشد و حذف غذا پس از تزریق میتواند افت قند ایجاد کند. محلهای تزریق معمولاً شکم، ران یا بخش بالایی بازو هستند؛ محل را در همان ناحیه جابهجا کنید، برای هر نوبت از سوزن نو استفاده کنید و قلم را با دیگری به اشتراک نگذارید. محلول را به رگ یا عضله تزریق نکنید، در پمپ انسولین به کار نبرید و از کشیدن آن با سرنگ از داخل قلم خودداری کنید. در صورت فراموشی، مقدار جبرانیِ دوبرابر تزریق نکنید و برای زمان نوبت بعدی از دستور نسخه و بروشور همان محصول پیروی کنید؛ انسولین را نیز بدون برنامهٔ جایگزین ناگهانی قطع نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به انسولین دگلودک، انسولین آسپارت یا مواد تشکیلدهندهٔ قلم حساسیت داشتهاید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- سابقهٔ افت قند شدید، غش، تشنج یا ناآگاهی از علائم افت قند را بگویید؛ اگر کمبینایی دارید و خواندن شمارندهٔ قلم برایتان دشوار است، برای تزریق به فرد آموزشدیده نیاز دارید.
- بیماری کلیه یا کبد، بیماری قلبی، ورم یا عوارض چشمی دیابت را مطرح کنید؛ این شرایط میتوانند پایش و تنظیم درمان را تغییر دهند.
- فهرست همهٔ انسولینها، داروهای دیابت و داروهای دیگر، بهویژه پیوگلیتازون، داروهای فشارخون، کورتون، داروهای تیروئید، قرصهای جلوگیری و داروهای آسم را ارائه دهید؛ تعویض نوع، برند یا سازندهٔ انسولین باید زیر نظر انجام شود.
- تغییر در مقدار غذا، ورزش شدید یا جدید، تب، عفونت، استفراغ یا بیماری حاد را اطلاع دهید، چون نیاز به انسولین ممکن است تغییر کند.
- بارداری، قصد بارداری، شیردهی، سالمندی یا مصرف برای کودک را از قبل مطرح کنید؛ در کودکان کمسن، بهویژه دو تا پنج سال، خطر افت قند شدید بیشتر است و برای زیر دو سال تجربهٔ کافی وجود ندارد.
عوارض احتمالی
- افت قند خون خفیف با لرزش، تعریق سرد، گرسنگی، تپش قلب، سردرد، ضعف یا خوابآلودگی
- درد، قرمزی، خارش، تورم یا کبودی در محل تزریق
- ورم موقت مچ پا یا اطراف مفاصل، بهویژه در آغاز درمان
- تغییر بافت زیر پوست در محل تزریق مکرر، مانند سفتی، برآمدگی یا فرورفتگی
- افت قند شدید با گیجی، اختلال تکلم، تشنج یا بیهوشی: اگر فرد هوشیار است، طبق برنامهٔ درمان افت قند قند سریعالاثر مصرف و قند را دوباره بررسی کند؛ در بیهوشی یا تشنج چیزی از راه دهان ندهید، فرد را به پهلو قرار دهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ گلوکاگون فقط توسط فرد آموزشدیده استفاده شود.
- حساسیت شدید مانند کهیر گسترده، تورم لب یا زبان، تنگی نفس، استفراغ ناگهانی، تپش قلب یا سرگیجه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- قند بسیار بالا و احتمال کتواسیدوز با تشنگی و ادرار زیاد، خشکی دهان و پوست، بوی میوهای نفس، تهوع یا استفراغ، خوابآلودگی یا بیحالی، بهویژه پس از فراموشی یا قطع انسولین: اگر امکان دارید قند و کتون را بررسی کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس جدید، افزایش سریع وزن یا ورم قابلتوجه، بهخصوص همراه مصرف پیوگلیتازون، میتواند نشانهٔ احتباس مایع یا نارسایی قلبی باشد؛ هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید و اگر تنگی نفس شدید است فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این دارو با سایر داروهای دیابت میتواند افت قند را بیشتر کند. مصرف همزمان با پیوگلیتازون در برخی افراد خطر ورم و نارسایی قلبی را افزایش میدهد؛ بتابلوکرها مانند پروپرانولول ممکن است نشانههای افت قند را پنهان کنند. کورتونها، قرصهای جلوگیری، هورمونهای تیروئید، برخی داروهای ادرارآور و بعضی داروهای آسم ممکن است قند خون را بالا ببرند؛ داروهای حاوی آسپرین و برخی داروهای فشارخون یا ضدافسردگی میتوانند قند را پایین بیاورند. الکل ممکن است اثر انسولین را تشدید یا کاهش دهد و قند را بالا یا پایین ببرد. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید و پس از شروع یا قطع هر داروی جدید، قند خون را با دقت بیشتری پایش کنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، پیش از شروع یا تغییر درمان اطلاع دهید. دربارهٔ این ترکیب در بارداری و شیردهی تجربهٔ انسانی کافی وجود ندارد و معلوم نیست چه مقدار از آن وارد شیر میشود؛ در عین حال کنترل دقیق قند در بارداری ضروری است و نیاز به انسولین ممکن است در دوران بارداری و پس از زایمان تغییر کند. قطع یا تنظیم خودسرانهٔ انسولین انجام ندهید.
نگهداری
پیش از نخستین استفاده، دارو را در یخچال در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، دور از بخش یخزن و نور نگه دارید و هرگز اجازه ندهید یخ بزند. پس از شروع استفاده، برای قلم یا کارتریجِ در حال استفاده، مدت و دمای مجاز را از برچسب همان محصول بخوانید؛ در فرآوردههای رایج این مدت تا چهار هفته و دما کمتر از ۳۰ درجه است. دارو را دور از دسترس کودکان و گرما نگه دارید، پس از تاریخ انقضا یا اگر محلول شفاف و بیرنگ نیست استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱رایزودگ و رایزودگ فلکسپن چه ارتباطی با این دارو دارند؟
۰۲آیا میتوان آن را جایگزین انسولین دگلودک یا آسپارتِ جداگانه کرد؟
۰۳اگر وعدهٔ اصلی را نخورم یا تزریق را فراموش کنم چه کنم؟
۰۴آیا میتوان این انسولین را در رگ یا عضله تزریق کرد؟
۰۵در دیابت نوع ۱ آیا برای وعدههای دیگر هم انسولین لازم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۵ سازنده، در گروه A10AD06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.