انسولین دگلودک
انسولین دگلودک یک انسولین بسیار طولانیاثر و پایه است که اثر انسولین طبیعی را تقلید میکند و به کنترل قند خون کمک میکند.
در دیابت نوع ۱ و نوع ۲ برای کنترل قند خون استفاده میشود. در دیابت نوع ۱ معمولاً همراه انسولین سریعاثرِ وعدههای غذایی تجویز میشود.
مهمترین خطر آن افت قند خون است؛ لرزش، عرق سرد، تپش قلب، سرگیجه یا گیجی را جدی بگیرید. پیش از هر تزریق برچسب و غلظت فرآورده را بررسی کنید و قلم را با فرد دیگری به اشتراک نگذارید.
اگر افت قند مکرر، بیماری کلیه یا کبد، نارسایی قلبی، تغییر در غذا یا فعالیت بدنی، یا تغییر در داروهای دیابت دارید، برای بازبینی برنامه درمانی سؤال کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
انسولین دگلودک یک انسولین شبیه انسولین انسانی و بسیار طولانیاثر از گروه داروهای تنظیمکنندهٔ قند خون است. پس از تزریق زیرجلدی، بهآرامی آزاد میشود و با کمک به ورود قند به سلولها و کاهش تولید قند در کبد، قند خون را پایین میآورد. این دارو برای ایجاد پوشش پایهٔ انسولین در طول شبانهروز بهکار میرود و مقدار و زمان مصرف آن باید بر اساس نسخه و پایش قند تعیین شود.
موارد مصرف
- کنترل قند خون در دیابت نوع ۱
- کنترل قند خون در دیابت نوع ۲
- تأمین انسولین پایه در کنار انسولین سریعاثرِ وعدههای غذایی در دیابت نوع ۱
- تأمین انسولین پایه بهتنهایی یا همراه داروهای دیگر در برخی برنامههای درمانی دیابت نوع ۲
روش مصرف
انسولین دگلودک فقط بهصورت تزریق زیرجلدی و با قلم یا وسیلهٔ تجویزشده استفاده میشود؛ آن را در رگ یا عضله تزریق نکنید. ناحیهٔ شکم، ران یا بخش بالایی بازو را طبق آموزش انتخاب و محل تزریق را منظم جابهجا کنید؛ روی پوست زخمی، ملتهب، سفت، گود یا برجسته تزریق نکنید. مقدار و زمان تزریق را دقیقاً طبق نسخه و آموزش پزشک یا داروساز انجام دهید؛ این دارو معمولاً روزی یکبار و ترجیحاً در زمان ثابتی مصرف میشود. اگر نوبتی را فراموش کردید، دو نوبت را برای جبران نزدیک به هم تزریق نکنید و از برنامهٔ اختصاصی خود برای نوبت جاافتاده پیروی کنید. محلول باید شفاف و بیرنگ و بدون ذرات باشد؛ آن را با انسولین دیگر مخلوط یا رقیق نکنید. قطع یا تعویض خودسرانهٔ آن، بهویژه در دیابت نوع ۱، میتواند باعث افزایش شدید قند و کتواسیدوز شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دیابت نوع ۱
محل تزریق را جابهجا کنید. این دارو برای درمان کتواسیدوز دیابتی مناسب نیست.
دیابت نوع ۲
هنگام شروع یا تغییر درمان، قند خون باید بیشتر پایش شود و محلهای تزریق جابهجا شوند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به انسولین دگلودک یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ افت قند شدید یا ناآگاهی از علائم افت قند، بیماری کلیه یا کبد، نارسایی قلبی یا پایینبودن پتاسیم خون را مطرح کنید.
- فهرست کامل انسولینها، داروهای دیابت، داروهای قلب و فشارخون، کورتونها، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه دهید.
- تغییر در الگوی غذاخوردن، فعالیت ورزشی، شیفت کاری، سفر، مصرف الکل، تب، عفونت، استفراغ یا اسهال میتواند پایش قند و برنامهٔ درمانی را مهمتر کند.
- کودکان و سالمندان ممکن است به نظارت و آموزش بیشتری برای تشخیص و درمان افت قند نیاز داشته باشند.
- در صورت بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- افت قند خون، مانند گرسنگی، لرزش، عرق سرد، سرگیجه یا ضعف
- قرمزی، درد، خارش یا تورم در محل تزریق
- خارش یا دانهٔ پوستی
- افزایش وزن
- ورم دستها یا پاها
- سفتی، گودی یا برجستگی پوست در محل تزریق، بهویژه در صورت تکرار تزریق در یک نقطه
- افت قند شدید همراه با گیجی، تشنج، بیهوشی یا ناتوانی در خوردن و نوشیدن: اگر فرد هوشیار و قادر به بلع است، طبق برنامهٔ درمان افت قند عمل کنید؛ اگر بیهوش است چیزی در دهانش نگذارید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم قابلتوجه دستها یا پاها، تنگی نفس، افزایش سریع وزن یا خستگی غیرعادی، بهخصوص هنگام مصرف پیوگلیتازون: فوراً با پزشک تماس بگیرید؛ در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب یا زبان، خسخس، تنگی نفس، بثورات گسترده یا ضعف ناگهانی میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف یا گرفتگی شدید عضلات، یبوست شدید، تپش قلب یا اختلال ریتم قلب ممکن است نشانهٔ پایینآمدن پتاسیم باشد و به ارزیابی سریع پزشکی نیاز دارد.
- افزایش مداوم قند همراه با تشنگی شدید، ادرار زیاد، تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس عمیق یا بوی میوهای دهان، بهویژه در دیابت نوع ۱، نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داروهای پایینآورندهٔ قند، بهویژه انسولینها و برخی قرصهای دیابت، خطر افت قند را بیشتر میکنند. بتابلوکرها و بعضی داروهای قلب و فشارخون ممکن است لرزش و تپش قلبِ هشداردهندهٔ افت قند را پنهان کنند. کورتونها، برخی داروهای ادرارآور، داروهای تیروئید و بعضی داروهای هورمونی میتوانند قند خون را بالا ببرند؛ الکل، بهخصوص بدون غذای کافی، خطر افت قند دیررس را افزایش میدهد. ترکیب با پیوگلیتازون ممکن است ورم و نارسایی قلبی را بیشتر کند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود دربارهٔ مصرف انسولین دگلودک در بارداری، افزایش مشخصی در خطر نقایص مادرزادی یا پیامدهای نامطلوب نشان ندادهاند؛ بااینحال نیاز به انسولین در بارداری تغییر میکند و کنترل قند اهمیت زیادی دارد. اطلاعات مستقیم دربارهٔ مقدار ورود این دارو به شیر انسان محدود است، اما خود انسولین معمولاً با شیردهی سازگار است. برنامهٔ درمان و پایش قند را در این دوره خودسرانه تغییر ندهید.
نگهداری
فرآوردهٔ بازنشده را معمولاً در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و دور از نور نگه دارید؛ آن را منجمد نکنید و کنار محفظهٔ سرمایش نگذارید. فرآوردهٔ در حال استفاده را مطابق دستور همان قلم یا بسته، دور از گرما و نور مستقیم نگهداری کنید و مدت مجاز پس از بازشدن را از همان دستور بررسی کنید. اگر دارو یخ زده، تغییررنگداده یا دارای ذرات است، آن را مصرف نکنید. قلم را با سوزن متصل نگهداری نکنید، دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱اگر یک نوبت انسولین دگلودک را فراموش کنم، چه کار کنم؟
۰۲آیا انسولین دگلودک در دیابت نوع ۱ بهتنهایی کافی است؟
۰۳آیا میتوانم انسولین دگلودک را با انسولین دیگری مخلوط کنم؟
۰۴آیا هنگام تب، استفراغ یا کمشدن غذا باید انسولین دگلودک را قطع کنم؟
۰۵آیا میتوانم فرآوردهٔ صد واحد در میلیلیتر را با نوع غلیظتر جایگزین کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۴ سازنده، در گروه A10AE06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.