هیپرومِلوز
هیپرومِلوز یک قطرهٔ چشمیِ مرطوبکننده از خانوادهٔ اشکِ مصنوعی است که لایهای محافظ و آبرسان روی سطحِ چشم میسازد.
بیشتر برای تسکینِ خشکی، سوزش، خارش و احساسِ شن یا جسمِ خارجی در چشم و نیز برای راحتیِ بیشتر هنگامِ استفاده از لنزِ تماسی بهکار میرود.
این قطره فقط برای مصرفِ موضعیِ چشمی است و نباید بلعیده شود؛ اگر چشمِ شما ملتهب، دردناک یا آسیبدیده است یا ترشحِ غیرِعادی دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
اگر پس از چند روز مصرف، خشکی و سوزشِ چشم بهتر نشد یا درد، قرمزیِ شدید، تاریِ دید یا ترشحِ غیرِعادی دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
هیپرومِلوز یک قطرهٔ چشمیِ مرطوبکننده از دستهٔ اشکهای مصنوعی (Artificial Tears) است که در گروهِ داروهای چشمی قرار میگیرد. این دارو در ایران با نامهای تجاریِ گوناگونی از جمله آرتلاک، آیاوت و آرتیپیک عرضه میشود. هیپرومِلوز با افزایشِ ویسکوزیته و پایداریِ فیلمِ اشکی روی سطحِ چشم، از تبخیرِ سریعِ اشک جلوگیری میکند و لایهای نرم و مرطوبکننده روی سطحِ قرنیه و ملتحمه میسازد. اثرِ آن کاملاً موضعی و نسبتاً سریع است و جذبِ آن به جریانِ خون بسیار ناچیز است. هدفِ اصلیِ آن تسکینِ علامتیِ خشکی و تحریکِ چشم است، نه درمانِ ریشهایِ علتِ زمینهایِ کاهشِ تولیدِ اشک.
موارد مصرف
- تسکینِ خشکیِ چشم و نشانههای سندرمِ چشمِ خشک مانندِ سوزش، خارش و احساسِ شن یا جسمِ خارجی در چشم
- کاهشِ ناراحتیِ چشمی ناشی از عواملِ محیطی مانندِ باد، گردوغبار، هوای خشک یا خیرگیِ طولانی به صفحهنمایش
- افزایشِ راحتیِ چشم هنگامِ استفاده از لنزهای تماسی
- روانسازیِ سطحِ چشم پیش از برخی معایناتِ چشمپزشکی یا هنگامِ استفاده از عدسیهای تشخیصیِ مخصوص، طبقِ نظرِ پزشک
- کاهشِ خشکی و ناراحتیِ چشم در دورهٔ بهبودی پس از برخی جراحیها یا اقداماتِ چشمپزشکی، طبقِ توصیهٔ چشمپزشک
روش مصرف
هیپرومِلوز معمولاً بهصورتِ قطرهٔ چشمی و بر اساسِ نیاز طیِ روز استفاده میشود؛ تعدادِ دفعاتِ مصرف را پزشک یا داروساز و راهنمای روی بستهبندی مشخص میکند. پیش از هر بار مصرف دستهایتان را بشویید و مراقب باشید نوکِ ظرفِ قطره به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری برخورد نکند تا آلوده نشود. اگر همزمان از چند قطرهٔ چشمیِ دیگر هم استفاده میکنید، بینِ مصرفِ هرکدام چند دقیقه فاصله بیندازید تا اثرِ آنها کم نشود؛ ترتیبِ مصرف را از داروساز بپرسید. اگر لنزِ تماسی دارید، طبقِ راهنمای محصول یا نظرِ پزشک دربارهٔ زمانِ گذاشتنِ لنز پس از قطره عمل کنید. بلافاصله پس از چکاندنِ قطره، چند بار آرام پلک بزنید تا روی سطحِ چشم بهخوبی پخش شود و برای نتیجهٔ بهتر، مصرف را طبقِ برنامهای که پزشک تعیین کرده منظم ادامه دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خشکی چشم و نشانههای سندرم چشم خشک
برای مصرف چشمی است؛ نوک قطرهچکان با چشم یا سطح دیگری تماس پیدا نکند.
ناراحتی چشمی ناشی از باد، گردوغبار، هوای خشک یا خیرگی طولانی به صفحهنمایش
اگر درد، تغییر دید، قرمزی یا تحریک ماندگار یا تشدیدشونده ایجاد شد، مصرف را قطع و معاینه کنید.
افزایش راحتی چشم هنگام استفاده از لنزهای تماسی
سازگاری با لنز به ترکیبات فرآورده بستگی دارد؛ دستور بروشور را دربارهٔ خارجکردن و زمان جایگذاری دوبارهٔ لنز رعایت کنید.
روانسازی سطح چشم پیش از برخی معاینات چشمپزشکی یا هنگام استفاده از عدسیهای تشخیصی مخصوص
این کاربرد باید توسط چشمپزشک یا فرد آموزشدیده انجام شود و برای خوددرمانی نیست.
کاهش خشکی و ناراحتی چشم پس از برخی جراحیها یا اقدامات چشمپزشکی
مدت درمان و تعداد دفعات پس از عمل به نوع اقدام و وضعیت چشم بستگی دارد؛ برنامهٔ تجویز را خودسرانه تغییر ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به هیپرومِلوز یا هر یک از اجزای این قطره، بهویژه نگهدارندههای آن، حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر دچارِ عفونت، التهابِ فعال، آسیب یا زخمِ چشمی هستید یا اخیراً جراحیِ چشم داشتهاید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر از لنزِ تماسی، بهویژه لنزِ نرم، استفاده میکنید، این موضوع را به داروساز بگویید تا دربارهٔ زمانِ مناسبِ گذاشتنِ لنز راهنمایی شوید.
- فهرستِ همهٔ قطرهها یا پمادهای چشمیِ دیگری را که همزمان مصرف میکنید به پزشک اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرفِ منظم با پزشک مشورت کنید.
- اگر نشانههای چشمیِ شما بیش از چند روز ادامه یافت، بدتر شد یا با درد و کاهشِ دید همراه بود، بهجایِ ادامهٔ خودسرانهٔ مصرف، به پزشک مراجعه کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا مورمورشدنِ خفیف و گذرا بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- تاریِ موقتِ دید بلافاصله پس از مصرف
- احساسِ چسبندگی یا سنگینیِ سبک روی پلکها
- قرمزیِ خفیفِ چشم
- آبریزش یا افزایشِ ترشحِ اشک
- نشانههای واکنشِ آلرژیک مانندِ تورمِ پلک، خارشِ شدید یا بثوراتِ گستردهٔ پوستی؛ در این حالت مصرف را قطع کنید و به پزشک اطلاع دهید. اگر تنگیِ نفس یا تورمِ صورت و گلو رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ شدیدِ چشم، قرمزیِ فزاینده یا حساسیتِ شدید به نور؛ این نشانهها میتوانند بهمعنیِ عفونت یا آسیبِ چشمی باشند و نیازمندِ ویزیتِ سریعِ پزشکاند.
- کاهشِ ناگهانی یا قابلتوجهِ دید؛ این حالت را جدی بگیرید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ترشحِ چرکی یا غیرِعادیِ چشم همراه با تب؛ نشانهٔ احتمالیِ عفونت است و باید هرچه زودتر توسطِ پزشک بررسی شود.
- سوزش یا تحریکِ شدید و پایدار که با ادامهٔ مصرف بهتر نمیشود؛ مصرف را متوقف کنید و با داروساز یا پزشک مشورت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
هیپرومِلوز عمدتاً بهصورتِ موضعی روی سطحِ چشم اثر میکند و جذبِ آن به جریانِ خون بسیار ناچیز است؛ به همین دلیل تداخلِ داروییِ مهمی با داروهای خوراکی یا تزریقی ندارد. بااینحال، اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، ممکن است غلظت یا اثرِ آن دارو روی سطحِ چشم رقیق یا کم شود؛ برای همین بهتر است بینِ مصرفِ هیپرومِلوز و هر داروی چشمیِ دیگر چند دقیقه فاصله بگذارید. برخی فرآوردههای هیپرومِلوز حاویِ نگهدارندهای به نامِ بنزالکونیومکلراید (Benzalkonium Chloride) هستند که در مصرفِ طولانیمدت یا همزمان با لنزِ تماسیِ نرم میتواند تحریکِ چشم را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمی و مکملهایی را که مصرف میکنید به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
هیپرومِلوز عمدتاً بهصورتِ موضعی در سطحِ چشم باقی میماند و جذبِ آن به جریانِ خون بسیار ناچیز است؛ به همین دلیل مصرفِ آن در دورانِ بارداری و شیردهی معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود. بااینحال، بهویژه اگر محصول حاویِ نگهدارنده یا ترکیباتِ افزوده باشد، بهتر است پیش از مصرفِ منظم در این دوران با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا مطمئنترین گزینه برایتان انتخاب شود.
نگهداری
این قطرهٔ چشمی را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ مستقیم نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهبندی دستورِ دیگری قید شده باشد؛ از یخزدگی هم آن را دور نگهدارید. پس از بازکردنِ ظرف، طبقِ تاریخِ درجشده روی برچسب، حتی اگر داروی باقیمانده داشته باشد، آن را کنار بگذارید، زیرا خطرِ آلودگی و عفونتِ چشم افزایش مییابد. درِ ظرف را همیشه محکم ببندید، آن را دورِ از دسترسِ کودکان نگهدارید و پیش از هر مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 3.2 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ هیپرومِلوز اعتیادآور است یا باعثِ وابستگیِ چشم به قطره میشود؟
۰۲آیا میتوانم هیپرومِلوز را همراهِ لنزِ تماسی روی چشم استفاده کنم؟
۰۳اگر بلافاصله بعدِ چکاندنِ قطره دیدم تار شد، عادی است؟
۰۴چند بار در روز میتوانم از این قطره استفاده کنم؟
۰۵آیا هیپرومِلوز با قطرههای چشمیِ دیگری که مصرف میکنم، مثلاً قطرهٔ فشارِ چشم، تداخل دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه S01XA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.