هیپرومِلوز
هیپرومِلوز قطرهای رطوبترسان از خانوادهٔ اشکهایِ مصنوعی است که با پوشاندنِ سطحِ چشم در لایهای نازک و لغزنده، از خشکشدنِ آن جلوگیری میکند.
بیشتر برایِ تسکینِ خشکیِ چشم، سوزش، خارش و احساسِ وجودِ جسمِ خارجی، و نیز برایِ راحتیِ بیشترِ لنزِ تماسی به کار میرود.
این قطره فقط برایِ مصرفِ چشمی است؛ اگر چشم قرمز، دردناک یا آسیبدیده است یا ترشحِ غیرِعادی دارد، پیش از مصرف باید با پزشک مشورت شود.
اگر با وجودِ مصرفِ منظم، خشکی و ناراحتیِ چشم بهبود نیافت، یا دردِ چشم، تاریِ پایدارِ دید یا قرمزیِ شدید دیدید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
هیپرومِلوز (Hypromellose) ترکیبی نیمهمصنوعی از سلولز و از رایجترین موادِ بهکاررفته در قطرههایِ اشکِ مصنوعی است که در دستهٔ داروهایِ رطوبترسانِ چشمی جای میگیرد. این فرآورده در ایران با نامِ تجاریِ سیکا-اشتولن عرضه میشود. هیپرومِلوز با افزایشِ غلظت و چسبندگیِ فیلمِ اشکی، لایهای نازک و پایدار رویِ سطحِ قرنیه و ملتحمه میسازد که زمانِ ماندگاریِ اشک را بیشتر و اصطکاکِ پلک رویِ چشم را کمتر میکند. اثرِ آن کاملاً موضعی است و جذبِ آن به جریانِ خون بسیار ناچیز است؛ به همین دلیل هدفِ اصلیِ آن تسکینِ علامتیِ خشکیِ چشم است، نه درمانِ ریشهایِ علتِ زمینهای. این اطلاعات جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزینِ معاینه و تجویزِ پزشک یا بروشورِ رسمیِ داخلِ بسته نیست.
موارد مصرف
- تسکینِ خشکیِ چشم و نشانههایِ سندرمِ چشمِ خشک، مانندِ سوزش، خارش و احساسِ شن یا جسمِ خارجی
- کاهشِ ناراحتیِ چشم ناشی از عواملِ محیطی مانندِ باد، هوایِ خشکِ محیطهایِ گرموسرد، یا خیرگیِ طولانی به صفحهنمایش
- افزایشِ راحتیِ چشم هنگامِ استفاده از لنزِ تماسی
- روانسازیِ سطحِ چشم پیش از برخی معاینهها یا اقداماتِ تشخیصیِ چشمپزشکی، طبقِ نظرِ پزشک
- کاهشِ خشکی و ناراحتیِ چشم در دورانِ بهبودی پس از برخی اقداماتِ چشمپزشکی، طبقِ توصیهٔ پزشک
روش مصرف
هیپرومِلوز فقط برایِ مصرفِ چشمی است و نباید خورده یا در بینی و گوش استفاده شود. پیش از هر بار مصرف دستهایتان را بشویید و مراقب باشید نوکِ قطرهچکان به چشم، پلک یا هیچ سطحِ دیگری برخورد نکند تا آلوده نماند. اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بهتر است چند دقیقه بینِ آنها فاصله بگذارید و هیپرومِلوز را، بهدلیلِ غلظتِ نسبتاً بالایش، آخر از همه به کار ببرید تا مانعِ جذبِ داروهایِ دیگر نشود؛ ترتیبِ دقیق را از داروساز بپرسید. تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز را پزشک یا داروساز و راهنمایِ رویِ بستهبندی تعیین میکند و نباید بدونِ مشورت آن را افزایش داد. بلافاصله پس از چکاندن ممکن است دیدتان چند لحظه تار شود؛ تا برطرفشدنِ کاملِ این حالت از رانندگی یا کارِ دقیق خودداری کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خشکی چشم و نشانههای سندرم چشم خشک
مدت مصرف به نیاز به روانسازی بستگی دارد؛ در صورت درد، قرمزی مداوم یا تغییر دید، مصرف را متوقف و ارزیابی پزشکی انجام دهید.
ناراحتی و تحریک چشم ناشی از باد، هوای خشک یا خیرگی طولانی به صفحهنمایش
در صورت تداوم علائم با وجود مصرف، علت زمینهای باید بررسی شود.
افزایش راحتی هنگام استفاده از لنز تماسی
اگر فرآورده حاوی نگهدارنده است، لنز نرم را پیش از مصرف خارج کنید و دستکم ۱۵ دقیقه بعد دوباره بگذارید؛ برای لنز سخت، دستور فرآورده را رعایت کنید.
روانسازی سطح چشم پیش از معاینه یا اقدام تشخیصی چشمپزشکی
برای این کاربرد، از مصرف خودسرانه پیش از معاینه پرهیز شود.
کاهش خشکی و ناراحتی چشم پس از اقدامات چشمپزشکی
این قطره جایگزین داروهای تجویزشده پس از عمل نیست؛ در صورت درد، قرمزی یا کاهش دید، فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به هیپرومِلوز یا هر یک از اجزایِ این قطره حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر دچارِ عفونت، التهابِ فعال، زخم یا آسیبِ چشمی هستید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر از لنزِ تماسی، بهویژه لنزِ نرم، استفاده میکنید، دربارهٔ زمانِ مناسبِ درآوردن و بازگذاشتنِ آن با داروساز صحبت کنید.
- فهرستِ همهٔ قطرهها، پمادهایِ چشمی یا داروهایِ دیگری را که همزمان مصرف میکنید به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا این قطره برایِ کودک در نظر گرفته شده، پیش از مصرفِ منظم با پزشک مشورت کنید.
- پیش از هر استفاده به ظاهرِ محلول توجه کنید؛ اگر رنگش تغییر کرده یا ذراتِ معلق دارد، از آن استفاده نکنید.
عوارض احتمالی
- تاریِ گذرایِ دید بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- سوزش یا مورمورشدنِ خفیف و کوتاهمدتِ چشم در لحظاتِ اول
- احساسِ چسبندگی یا سنگینیِ سبک رویِ پلک
- قرمزیِ خفیف و گذرایِ چشم
- افزایشِ گذرایِ ترشحِ اشک یا آبریزشِ خفیف
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیک مانندِ تورمِ پلک، خارشِ شدید یا قرمزیِ گستردهٔ چشم؛ در این حالت مصرف را قطع کنید و به پزشک اطلاع دهید. اگر تورمِ صورت یا دشواری در تنفس رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ شدیدِ چشم، حساسیتِ زیاد به نور یا کاهشِ ناگهانیِ دید؛ این نشانهها را جدی بگیرید و هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- ترشحِ چرکی یا غیرِعادیِ چشم، بهویژه همراه با تب؛ میتواند نشانهٔ عفونت باشد و باید سریع توسطِ پزشک بررسی شود.
- تحریک، قرمزی یا ناراحتیِ چشم که با وجودِ مصرفِ منظم بهبود نیابد یا بدتر شود؛ نیازمندِ بازبینیِ پزشک است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
هیپرومِلوز عملاً جذبِ سیستمیک ندارد و به همین دلیل تداخلِ داروییِ شناختهشده و جدی با داروهایِ خوراکی یا الکل ندارد. مهمترین نکته دربارهٔ تداخل، مصرفِ همزمان با قطرهها یا پمادهایِ چشمیِ دیگر است: چون هیپرومِلوز نسبتاً غلیظ است، میتواند جذبِ داروهایِ چشمیِ دیگر را کم کند؛ برایِ همین بهتر است بینِ مصرفِ آن و سایرِ قطرههایِ چشمی چند دقیقه فاصله بیندازید و آن را آخر از همه استفاده کنید. با اینهمه، فهرستِ کاملِ داروها، قطرههایِ چشمی و مکملهایی را که مصرف میکنید همیشه به پزشک و داروساز بگویید تا از نبودِ تداخلِ احتمالی مطمئن شوید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که هیپرومِلوز تقریباً جذبِ سیستمیک ندارد و اثرش موضعی و محدود به سطحِ چشم است، مصرفِ آن در دورانِ بارداری و شیردهی معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود و در بسیاری از راهنماها بهعنوانِ گزینهای مناسب برایِ رفعِ خشکیِ چشم در این دوران مطرح شده است. بااینحال، پیش از مصرفِ منظم در بارداری یا شیردهی، بهتر است این موضوع را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید تا مناسبترین فرآورده برایتان انتخاب شود.
نگهداری
این قطره را در دمایِ اتاق و دور از نور و گرمایِ مستقیم نگهداری کنید و از یخزدنِ آن جلوگیری کنید، مگر آنکه رویِ بستهبندی دستورِ دیگری آمده باشد. درِ ظرف را همیشه بلافاصله پس از استفاده محکم ببندید و نوکِ قطرهچکان را با هیچ سطحی، از جمله چشم یا دست، تماس ندهید. آن را دورِ از دسترسِ کودکان نگهدارید و پیش از هر مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ همچنین مدتِ مجازِ مصرف پس از بازکردنِ ظرف را که رویِ برچسب یا بروشورِ داخلِ بسته درج شده رعایت کنید و پس از آن، حتی اگر محلول باقی مانده باشد، آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.5 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا هیپرومِلوز را میتوان همراه با لنزِ تماسی استفاده کرد؟
۰۲چرا بلافاصله بعدِ چکاندنِ قطره چند لحظه دیدم تار میشود؟
۰۳آیا مصرفِ طولانیمدتِ این قطره مشکلی ایجاد میکند؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه باید کرد؟
۰۵آیا هیپرومِلوز باعثِ کاهشِ تولیدِ اشکِ طبیعیِ چشم یا وابستگی میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه S01XA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.