هیپرومللوز
هیپرومللوز نوعی اشکِ مصنوعی و روانکنندهٔ چشمی از خانوادهٔ مشتقاتِ سلولزی است که رطوبتِ سطحِ چشم را افزایش میدهد.
بیشتر برای تسکینِ خشکی، سوزش و تحریکِ چشم ناشی از هوای خشک، کارِ طولانی با صفحهنمایش، باد و آفتاب یا استفاده از لنزِ تماسی به کار میرود.
این قطره معمولاً بسیار ایمن است و جذبِ سیستمیک ندارد، اما باید از تماسِ نوکِ قطرهچکان با چشم یا هر سطحی پرهیز کرد تا آلوده نشود.
اگر قرمزی، دردِ چشم، ترشحِ غیرعادی یا تاریِ دیدِ پایدار (نه گذرا) داشتید، یا خشکیِ چشم با وجودِ مصرفِ منظمِ قطره بهبود نیافت، به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
هیپرومللوز (Hypromellose) یک اشکِ مصنوعی و روانکنندهٔ چشمی از خانوادهٔ مشتقاتِ سلولزی است که در ایران با نامهای تجاریای مانندِ سینالون و تیرلوز بهصورتِ قطرهٔ چشمی عرضه میشود. این ماده با افزایشِ غلظت و چسبندگیِ لایهٔ اشکی، رطوبتِ سطحِ چشم را برای مدتِ بیشتری حفظ میکند و از خشکی، اصطکاک و تحریکِ ناشی از پلکزدن میکاهد. برخلافِ اشکِ طبیعیِ بدن، ترکیبی مصنوعی است، اما بهخوبی تحمل میشود و اثرش عمدتاً سطحی و موضعی است. هدفِ اصلیِ آن تسکینِ نشانههای خشکیِ چشم است، نه درمانِ ریشهایِ علتِ آن.
موارد مصرف
- تسکینِ خشکیِ چشم (سندرمِ چشمِ خشک)
- کاهشِ سوزش، خارش و احساسِ وجودِ شن در چشم
- افزایشِ راحتیِ استفاده از لنزِ تماسی
- محافظت و مرطوبنگهداشتنِ چشم در برابرِ باد، دود، گردوغبار و هوای خشک
- کاهشِ خستگی و خشکیِ چشم ناشی از کارِ طولانی با صفحهنمایش
- روانکردنِ سطحِ چشم پیش از برخی معایناتِ چشمپزشکی
روش مصرف
این قطره طبقِ دستورِ پزشک، داروساز یا برچسبِ روی بسته درونِ چشمِ آسیبدیده چکانده میشود؛ تعدادِ قطرهها و دفعاتِ مصرف در طولِ روز را باید بر همان اساس تنظیم کرد، نه بر پایهٔ حدس و تجربهٔ شخصی. پیش از استفاده دستها را بشویید و نوکِ قطرهچکان را به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری نزنید تا آلوده نشود. اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، دربارهٔ زمانِ مناسبِ گذاشتنِ لنز نسبت به چکاندنِ قطره با داروساز مشورت کنید. اگر همزمان از چند قطرهٔ چشمیِ دیگر استفاده میکنید، بینِ چکاندنِ هر کدام چند دقیقه فاصله بیندازید تا اثرِ هیچکدام کاهش نیابد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خشکی چشم (سندرم چشم خشک)
در صورت تداوم درد، قرمزی شدید، تحریک یا تاری دید، مصرف را متوقف کرده و معاینه شوید.
سوزش، خارش و احساس وجود شن در چشم
برای تسکین علامتی است؛ تداوم یا تشدید علائم نیازمند بررسی علت زمینهای است.
افزایش راحتی استفاده از لنز تماسی
در فرآوردههای حاوی بنزالکونیوم کلراید، لنز نرم را پیش از مصرف خارج کنید و دستکم ۱۵ دقیقه بعد دوباره بگذارید.
محافظت و مرطوبنگهداشتن چشم در برابر باد، دود، گردوغبار و هوای خشک
اثر آن علامتی است و جایگزین دوری از عامل محرک یا استفاده از محافظ چشم نیست.
خستگی و خشکی چشم ناشی از کار طولانی با صفحهنمایش
همراه با استراحت منظم چشم و پلکزدن کافی استفاده شود.
روانکردن سطح چشم پیش از برخی معاینات چشمپزشکی
زمان و مقدار دقیق به نوع معاینه بستگی دارد؛ این قطره برای بیحسی چشم نیست.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به هیپرومللوز یا هر یک از اجزای این قطره حساسیت داشتهاید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر از لنزِ تماسی، بهویژه نوعِ نرم، استفاده میکنید، این موضوع را با داروساز در میان بگذارید.
- اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری استفاده میکنید، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر قرمزی، دردِ چشم، تغییرِ دید یا آسیبِ چشمیِ بدونِ علتِ روشن دارید، پیش از خوددرمانی با این قطره، به پزشک مراجعه کنید.
- در دورانِ بارداری یا شیردهی، مصرف را با پزشک در میان بگذارید.
- از قطرهچکانِ آلوده یا بستهٔ بازشدهٔ قدیمی استفاده نکنید و قطرهٔ چشمیتان را با دیگران بهاشتراک نگذارید.
عوارض احتمالی
- تاریِ گذرای دید، بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- سوزش یا گزگزِ خفیفِ چشم در لحظهٔ مصرف
- احساسِ چسبندگی یا سنگینیِ پلکها
- آبریزشِ خفیفِ چشم
- حساسیتِ گذرا به نور، بلافاصله پس از مصرف
- قرمزی، خارش یا تورمِ پلک که پس از مصرف ایجاد یا بدتر شود — مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- دردِ شدیدِ چشم یا احساسِ جسمِ خارجی که با شستوشوی ساده برطرف نمیشود — میتواند نشانهٔ آسیب یا عفونتِ چشم باشد؛ هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- کاهشِ دیدی که برطرف نمیشود یا رو به بدتر شدن است — در اسرعوقت به پزشک یا چشمپزشک مراجعه کنید.
- تورمِ گستردهٔ اطرافِ چشم، خارشِ شدید یا مشکل در بازکردنِ پلک بهعنوانِ نشانهٔ واکنشِ آلرژیک شدید — با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که هیپرومللوز عمدتاً روی سطحِ چشم اثر میکند و جذبِ سیستمیکِ قابلِتوجهی ندارد، تداخلِ دارویی جدی برای آن شناختهنشده است. مهمترین نکته، تداخلِ موضعی با سایرِ قطرهها یا پمادهای چشمی است؛ اگر بلافاصله پشتِسرِهم چکانده شوند، ممکن است داروی دیگر رقیق شده یا اثرش کم شود، به همین دلیل فاصلهگذاریِ چند دقیقهای بینِ آنها اهمیت دارد. فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که استفاده میکنید را به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که هیپرومللوز عمدتاً بهصورتِ موضعی در سطحِ چشم اثر میکند و جذبِ سیستمیکِ چشمگیری ندارد، مصرفِ آن در دورانِ بارداری و شیردهی معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود. با اینحال، بهتر است دربارهٔ مصرفِ هر دارو یا قطرهٔ چشمی در این دوران — از جمله همین قطره — با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا از تناسبِ آن با شرایطِ شما مطمئن شوند.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید، مگر آنکه روی برچسبِ محصول دستورِ دیگری آمده باشد. درِ قطرهچکان را همیشه محکم ببندید، از تماسِ نوکِ آن با هر سطحی خودداری کنید و دارو را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید، مدتِ مجازِ استفاده پس از بازشدنِ بسته را طبقِ دستورِ روی برچسب رعایت کنید و اگر محلول کدر یا بدرنگ شد، آن را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.3 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ هیپرومللوز همراهِ لنزِ تماسی مشکلی دارد؟
۰۲چرا بلافاصله بعد از چکاندنِ قطره، دیدم چند لحظه تار میشود؟
۰۳آیا هیپرومللوز علتِ خشکیِ چشم را درمان میکند؟
۰۴آیا مصرفِ طولانیمدتِ این قطره بیخطر است؟
۰۵فرقِ قطرههای هیپرومللوز با غلظتهای مختلف در چیست؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه S01XA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.