طلای سدیم تیومالات
طلای سدیم تیومالات دارویی تزریقی از خانوادهٔ ترکیبات طلا و در ردهٔ داروهای ضدروماتیسمی تعدیلکنندهٔ روند بیماری است که با آرام کردن واکنشهای ایمنی آسیبرسان، از پیشرفت آسیب مفصلی جلوگیری میکند.
بیشتر برای درمان آرتریت روماتوئید فعال در بزرگسالانی به کار میرود که به داروهای ضدالتهاب معمول پاسخ کافی ندادهاند.
این دارو میتواند در موارد نادر بر خون، کلیه یا پوست اثر بگذارد، به همین دلیل باید در سراسر دورهٔ درمان بهطور منظم آزمایش خون و ادرار انجام شود.
اگر پس از تزریق واکنش شدید، کبودی یا خونریزی غیرعادی، تورم بدن یا اسهال شدید و مداوم رخ داد، بدون تأخیر با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
طلای سدیم تیومالات (Gold Sodium Thiomalate) دارویی تزریقی از خانوادهٔ ترکیبات طلا است که در گروه داروهای ضدروماتیسمی تعدیلکنندهٔ روند بیماری (Disease-Modifying Antirheumatic Drug) جای میگیرد و گاهی «طلادرمانی» نیز خوانده میشود. این دارو با تعدیل عملکرد سلولهای ایمنی و کاهش واکنشهای التهابی، روند پیشرفت آرتریت روماتوئید را کند میکند، هرچند سازوکار دقیق اثر آن هنوز بهطور کامل شناختهشده نیست. برخلاف مسکنها و ضدالتهابهای معمول که عمدتاً علائم را کم میکنند، هدف اصلی این دارو کنترل بلندمدت بیماری و پیشگیری از آسیب پیشرونده به مفاصل است. اثر آن معمولاً دیرهنگام است و ظرف چند هفته تا چند ماه مصرف منظم آشکار میشود؛ به همین دلیل پایبندی به برنامهٔ تزریقها اهمیت زیادی دارد.
موارد مصرف
- درمان آرتریت روماتوئید فعال و پیشرونده در بزرگسالانی که به داروهای ضدالتهاب معمول پاسخ کافی ندادهاند
- کاهش التهاب مفصلی و کند کردن روند آسیب پیشرونده به مفاصل در روماتیسم مفصلی مزمن
- کاهش نیاز طولانیمدت به دوزهای بالای داروهای ضدالتهاب در برخی بیماران، بهعنوان بخشی از درمان نگهدارنده
- در موارد خاص و با صلاحدید پزشک متخصص، درمان برخی اشکال آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان (روماتیسم مفصلی کودکان)
روش مصرف
این دارو را نه خود بیمار، بلکه پزشک یا پرستار آموزشدیده بهصورت تزریق عمقی در عضله تجویز و انجام میدهد؛ درمان معمولاً با یک یا چند تزریق آزمایشی کوچک شروع میشود و سپس، طبق برنامهای که پزشک تعیین میکند، فاصلهٔ تزریقها بهتدریج تغییر مییابد. بهتر است بیمار پس از هر تزریق چند دقیقه در حالت نشسته یا خوابیده تحت نظر بماند، زیرا ممکن است واکنش گذرایی مانند گرگرفتگی یا سرگیجه رخ دهد. پاسخ به این دارو دیرهنگام است و معمولاً هفتهها تا ماهها طول میکشد تا بهبود محسوس شود؛ به همین دلیل نباید صرفاً بهخاطر نبود اثر فوری، جلسات تزریق را بدون مشورت با پزشک به تأخیر انداخت یا قطع کرد. هرگونه تغییر در برنامهٔ درمان، از جمله توقف آن، باید تنها با نظر پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آرتریت روماتوئید فعال و پیشرونده در بزرگسالان
پس از هر تزریق، بیمار باید حدود ۳۰ دقیقه از نظر واکنش حساسیتی تحت نظر باشد.
روماتیسم مفصلی مزمن؛ درمان نگهدارنده برای کاهش التهاب و کند کردن آسیب مفصل
درمان نگهدارنده باید فقط پس از ارزیابی پاسخ و تحمل بیمار ادامه یابد.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به طلا یا واکنش شدید به تزریقهای قبلی این دارو
- بیماری کلیوی یا کبدی، یا وجود پروتئین در آزمایش ادرار
- سابقهٔ بیماریهای خونی مانند کاهش گلبول سفید یا پلاکت و کمخونی، یا بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس
- بیماریهای پوستی التهابی یا سابقهٔ کولیت (التهاب روده)
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرف همزمان سایر داروهای ضدروماتیسم یا داروهای سرکوبکنندهٔ سیستم ایمنی
عوارض احتمالی
- خارش و بثورات خفیف پوستی
- زخم یا التهاب خفیف دهان (استوماتیت)
- درد یا واکنش موضعی خفیف در محل تزریق
- مزهٔ فلزی در دهان
- ناراحتی خفیف گوارشی
- بثورات پوستی گسترده، پوستهپوسته شدن یا خارش شدید پوست — در صورت بروز، هرچه زودتر به پزشک اطلاع دهید تا دربارهٔ ادامهٔ درمان تصمیمگیری شود
- کبودی غیرعادی، خونریزی لثه یا وجود خون در ادرار یا مدفوع — میتواند نشانهٔ افت گلبولهای خونی یا پلاکت باشد و نیاز به آزمایش خون فوری دارد
- تورم دست و پا یا صورت، کفکردن ادرار یا کاهش محسوس حجم ادرار — ممکن است نشانهٔ آسیب کلیوی باشد و باید سریع به پزشک گزارش شود
- اسهال شدید و مداوم یا درد شدید شکم — میتواند نشانهٔ التهاب رودهٔ ناشی از دارو باشد و نیازمند مراجعهٔ فوری به پزشک است
- گرگرفتگی شدید، سرگیجه، افت فشار یا احساس غش بلافاصله پس از تزریق، بهویژه اگر با تنگی نفس یا تورم صورت همراه باشد — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان طلای سدیم تیومالات با داروهایی مانند پنیسیلامین یا سایر داروهای ضدروماتیسم تعدیلکنندهٔ سیستم ایمنی، به دلیل همپوشانی در خطر آسیب به مغز استخوان و کلیه، معمولاً توصیه نمیشود مگر با نظر دقیق پزشک. در برخی بیماران، مصرف همزمان با داروهای پایینآورندهٔ فشار خون از گروه مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین ممکن است احتمال واکنشهای گذرای پس از تزریق مانند گرگرفتگی و افت فشار را افزایش دهد. فهرست کامل داروها و مکملهایت، از جمله داروهای بدون نسخه و گیاهی، را پیش از شروع درمان به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی و پایش لازم انجام شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف طلای سدیم تیومالات در بارداری معمولاً توصیه نمیشود، زیرا این دارو از جفت عبور میکند و اطلاعات کافی دربارهٔ بیخطر بودن آن برای جنین در دست نیست؛ اگر باردار هستید یا برنامهریزی برای بارداری دارید، حتماً پیش از هر تزریق با پزشک خود مشورت کنید. طلا در شیر مادر نیز دفع میشود، بنابراین شیردهی در دوران مصرف این دارو باید فقط با تأیید و زیر نظر پزشک باشد.
نگهداری
این دارو معمولاً توسط کادر درمان نگهداری و تزریق میشود؛ اما اگر ویال آن برای مراجعهٔ بعدی در منزل نگهداری شود، باید دور از نور مستقیم آفتاب، در دمای اتاق و دور از دسترس کودکان قرار گیرد. پیش از هر تزریق، تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید و اگر رنگ آن تغییر کرده یا ذرات معلق در آن دیده میشود، از مصرف آن خودداری کرده و موضوع را به داروخانه یا پزشک اطلاع دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 20 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا اثر این دارو دیر ظاهر میشود؟
۰۲چرا باید در طول درمان مرتب آزمایش خون و ادرار بدهم؟
۰۳آیا میتوان همراه این دارو، مسکن یا داروی ضدالتهاب دیگری هم مصرف کرد؟
۰۴اگر بلافاصله بعد از تزریق احساس گرگرفتگی یا سرگیجه کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا این دارو روماتیسم مفصلی را کاملاً درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه M01CB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.