فلکاینید استات
فلکاینید استات دارویی از دستهٔ ضدآریتمیهای کلاسِ یک-سی است که با آرامکردنِ فعالیتِ الکتریکیِ نامنظمِ قلب، ریتم را به حالتِ منظمتر بازمیگرداند.
این دارو بیشتر برای پیشگیری از تپشِ قلبِ سریع و نامنظمِ ناشی از برخی آریتمیهای فوقِبطنی، و نیز برخی مواردِ فیبریلاسیونِ دهلیزیِ حملهای در افرادی که قلبشان از نظرِ ساختاری سالم است، تجویز میشود.
این دارو تنها زیرِ نظرِ دقیقِ متخصصِ قلب و با انجامِ نوارِ قلبِ منظم مصرف میشود، چون در کسانی که بیماریِ ساختاریِ قلب یا سابقهٔ حملهٔ قلبی دارند میتواند خطرِ آریتمیِ خطرناک را افزایش دهد.
اگر تپشِ قلب شدیدتر یا متفاوت از قبل شد، احساسِ غش یا سرگیجهٔ شدید داشتید، یا تنگیِ نفس و تورمِ ناگهانیِ پا ظاهر شد، حتماً و در اسرعوقت با پزشکتان تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلکاینید استات یک داروی ضدآریتمیِ قلبی از ردهٔ کلاسِ یک-سی (Class IC) است که با مسدودکردنِ کانالهای سدیمیِ سلولهای قلب، سرعتِ هدایتِ جریانِ الکتریکی در بافتِ قلب را کاهش میدهد. این اثر باعث میشود ضربانهای نامنظم و سریعی که از مسیرهای غیرِطبیعیِ هدایت در قلب سرچشمه میگیرند، مهار شوند و ریتمِ طبیعیِ قلب حفظ شود. این دارو بیشتر برای بزرگسالانی به کار میرود که قلبشان از نظرِ ساختاری آسیبی ندیده است، زیرا در حضورِ بیماریِ زمینهایِ قلب میتواند خودش زمینهسازِ آریتمیِ جدی شود. در سالمندان و افرادی که کارکردِ کلیه یا کبدشان کاهش یافته، دفعِ دارو از بدن کندتر انجام میشود و پزشک معمولاً پایش و تنظیمِ دوز را با احتیاطِ بیشتری پیش میبرد. به همین دلیل، شروع، تنظیمِ دوز و ادامهٔ مصرفِ فلکاینید همیشه با نظارتِ نزدیکِ متخصصِ قلب و بررسیِ دورهایِ نوارِ قلب همراه است.
موارد مصرف
- پیشگیری از حملاتِ تپشِ قلبِ فوقبطنی، از جمله آریتمیهای مرتبط با مسیرهای الکتریکیِ اضافی در قلب
- پیشگیری از فیبریلاسیونِ دهلیزیِ حملهای همراه با علائمِ ناراحتکننده، در افرادِ بدونِ بیماریِ ساختاریِ قلب
- کنترلِ برخی آریتمیهای بطنیِ خطرناک و مستندشده، در مواردِ خاص و زیرِ نظرِ دقیقِ متخصصِ قلب
- کمک به حفظِ ریتمِ طبیعیِ قلب پس از بازگشتِ ضربان به حالتِ منظم
روش مصرف
فلکاینید استات معمولاً بهصورتِ قرص و در فواصلِ زمانیِ ثابت مصرف میشود؛ بهتر است هر روز در ساعاتِ مشخص خورده شود تا سطحِ دارو در خون یکنواخت بماند. پزشک در ابتدای درمان معمولاً دوز را با احتیاط و همراه با انجامِ نوارِ قلب تنظیم میکند؛ این برنامه را دقیقاً همانطور که تجویز شده دنبال کنید. حتی اگر احساسِ بهبود کردید، مصرفِ دارو را خودسرانه و ناگهان قطع نکنید، چون قطعِ ناگهانی میتواند به بازگشتِ آریتمی بینجامد. اگر نوبتی از دارو فراموش شد، بدونِ دو برابر کردنِ دوز، طبقِ راهنماییِ پزشک یا داروساز عمل کنید؛ مقدارِ دقیقِ هر نوبت و برنامهٔ زمانیِ مصرف را فقط پزشکِ معالج، متناسب با شرایطِ شما، تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از تاکیکاردیهای فوقبطنیِ حملهای، از جمله آریتمیهای ناشی از مسیرهای فرعی قلب
شروع و هرگونه افزایش دوز فقط زیر نظر متخصص قلب و با پایش نوار قلب انجام شود؛ با یا بدون غذا، اما همیشه به یک شیوه مصرف شود.
پیشگیری از فیبریلاسیون دهلیزیِ حملهایِ علامتدار در افراد بدون بیماری ساختاری قلب
فقط پس از تأیید نبود بیماری ساختاری قلب و با پایش تخصصی مصرف شود.
کنترل آریتمیهای بطنیِ شدید و تهدیدکنندهٔ حیاتِ مستندشده
برای آریتمی بطنی خفیف یا بیعلامت مناسب نیست و در بیماری ساختاری قلب میتواند خطرناک باشد.
حفظ ریتم طبیعی قلب پس از بازگرداندن ریتم سینوسی
شروع یا تغییر دوز فقط پس از تأیید ریتم سینوسی و با پایش متخصص انجام شود؛ بروز تپش جدید، سرگیجه یا غش نیازمند ارزیابی فوری است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ بیماریِ ساختاریِ قلب، حملهٔ قلبی، نارساییِ قلبی یا هرگونه اختلالِ هدایتِ قلبی (مانندِ بلوکِ قلبی) را حتماً به پزشک بگویید
- اگر ضربانساز دارید یا آریتمیِ دیگری غیر از آنچه این دارو برایش تجویز شده دارید، اطلاع دهید
- هرگونه بیماریِ کلیوی یا کبدی، و نیز سنِ بالا را ذکر کنید، چون ممکن است پزشک دوز یا فاصلهٔ پایش را متناسب با آن تنظیم کند
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهای بدونِ نسخهای که مصرف میکنید را به پزشک نشان دهید
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی را با پزشک در میان بگذارید
- حساسیتِ شناختهشده به فلکاینید یا سایرِ داروها را اطلاع دهید
عوارض احتمالی
- سرگیجه
- تاریِ دید یا دیدنِ لکههای نورانی
- سردرد
- تهوع
- احساسِ خستگی یا ضعف
- لرزشِ خفیفِ دست
- تپشِ قلبِ جدید یا نامنظمتر و شدیدتر از قبل که ممکن است نشانهٔ تشدیدِ آریتمی باشد؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا بیدرنگ با پزشکتان تماس بگیرید
- تنگیِ نفس یا تورمِ ناگهانیِ پا و شکم که میتواند نشانهٔ ضعیفشدنِ عملکردِ قلب باشد؛ اگر علائم شدید بود با اورژانس تماس بگیرید، در غیرِ اینصورت هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید
- از حال رفتن (غش) یا احساسِ نزدیک به از حال رفتن، بهویژه اگر با تپشِ قلبِ شدید همراه باشد؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید یا فوراً به پزشک مراجعه کنید
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- کندشدنِ غیرِعادیِ ضربانِ قلب یا ضعفِ شدید و ناگهانی که ممکن است نشانهٔ اختلال در هدایتِ الکتریکیِ قلب باشد؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید یا هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فلکاینید استات با برخی داروهای قلبیِ دیگر، بهویژه سایرِ ضدآریتمیها مانندِ آمیودارون، تداخلِ مهم دارد و مصرفِ همزمان میتواند غلظتِ فلکاینید در خون را بالا ببرد و نیازمندِ تنظیمِ دوز باشد. داروهای مسدودکنندهٔ بتا (Beta-blocker) و برخی مسدودکنندههای کانالِ کلسیم نیز در ترکیب با فلکاینید میتوانند اثرِ آن بر ضربان و قدرتِ انقباضِ قلب را تشدید کنند. برخی داروهای دیگر، مانندِ برخی داروهای ضدافسردگی، و همچنین داروها یا موادی که اسیدیته یا قلیاییتِ ادرار را تغییر میدهند، میتوانند نحوهٔ دفعِ فلکاینید از بدن را دگرگون کنند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی پیش از شروعِ درمان و در طولِ آن بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ موجود دربارهٔ مصرفِ فلکاینید در بارداری محدود است؛ تصمیم به مصرف یا ادامهٔ آن در دورانِ بارداری فقط باید با ارزیابیِ دقیقِ پزشکِ متخصص و سنجشِ نسبتِ فایده به خطر برای مادر و جنین گرفته شود. این دارو مقدارِ کمی در شیرِ مادر ترشح میشود؛ بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی نیز باید تنها با نظرِ پزشک و در صورتِ نیاز، همراه با پایشِ نوزاد انجام شود.
نگهداری
فلکاینید استات را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف به تاریخِ انقضا توجه کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فلکاینید برای هر نوع تپشِ قلبی مناسب است؟
۰۲چرا در طولِ درمان با فلکاینید باید نوارِ قلب گرفت؟
۰۳اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۴آیا مصرفِ فلکاینید با غذا فرقی دارد؟
۰۵آیا مصرفِ همزمانِ فلکاینید با سایرِ داروهای قلبی خطرناک است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۸ سازنده، در گروه C01BC04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.