ازتیمایب
ازتیمایب دارویی از ردهٔ کاهندههای چربیِ خون است که برخلافِ استاتینها، بهجای مهارِ ساختِ کلسترول در کبد، از جذبِ کلسترول در روده جلوگیری میکند.
بیشتر برای کاهشِ کلسترولِ بدِ خون، بهتنهایی یا همراه با یک استاتین، در افرادِ مبتلا به کلسترولِ بالا تجویز میشود.
این دارو معمولاً کنارِ استاتین اثرِ بیشتری دارد، اما در این ترکیب احتمالِ آسیبِ کبدی یا مشکلاتِ عضلانی هم اندکی بیشتر میشود و ممکن است پزشک آزمایشِ دورهایِ کبد درخواست کند.
اگر دردِ غیرعادیِ عضلانی، زردیِ پوست یا چشم، یا نشانههای حساسیتِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو دیدید، حتماً و بیدرنگ با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ازتیمایب دارویی از گروهِ کاهندههای چربیِ خون (ردهٔ قلب و عروق) و بهصورتِ قرص در دسترس است که مکانیسمی متفاوت از استاتینها دارد. این دارو بهجایِ مهارِ ساختِ کلسترول در کبد، در دیوارهٔ رودهٔ کوچک از جذبِ کلسترولِ غذا و صفرا جلوگیری میکند و مانعِ ورودِ آن به جریانِ خون میشود. نتیجه، کاهشِ کلسترولِ رسیده به کبد و در پیِ آن، کاهشِ کلسترولِ بد (LDL) خون است. ازتیمایب اغلب همراه با یک استاتین تجویز میشود تا اثرِ کاهندهٔ کلسترول تقویت شود، هرچند میتواند بهتنهایی هم مصرف شود.
موارد مصرف
- کاهشِ کلسترولِ بدِ خون در کلسترولِ بالای اولیه، بهتنهایی یا در ترکیب با یک استاتین
- کاهشِ خطرِ حوادثِ قلبیعروقی (مانندِ سکتهٔ قلبی) در برخی بیمارانِ پرخطر، وقتی همراه با استاتین مصرف شود
- درمانِ کمکی در کلسترولِ بالای ارثیِ شدید (هیپرکلسترولمیِ خانوادگیِ هموزیگوت)، همراه با استاتین
- کاهشِ سیتوسترول و کمپسترولِ خون در فیتواسترولمیِ خانوادگی، یک اختلالِ ارثیِ نادر
روش مصرف
ازتیمایب را طبقِ نسخهٔ پزشک و معمولاً بهصورتِ روزانه، در ساعتی مشخص، مصرف کنید تا فراموش نشود؛ میتوانید آن را با یا بدونِ غذا میل کنید. اگر داروی دیگری مانندِ کلستیرامین یا سایرِ رزینهای کاهندهٔ چربی مصرف میکنید، باید فاصلهٔ زمانیِ مشخصی میانِ مصرفِ آنها رعایت شود که پزشک یا داروساز تعیین میکند. مقدار و مدتِ دقیقِ درمان را فقط پزشک بر اساسِ نسخه مشخص میکند؛ بدونِ مشورت با او مصرف را ناگهان قطع نکنید، زیرا ممکن است کلسترول دوباره بالا برود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
هیپرکلسترولمی اولیه؛ بهتنهایی یا همراه با استاتین
با یا بدون غذا مصرف شود. در صورت مصرف همزمان با رزینهای اسید صفراوی، حداقل ۲ ساعت قبل یا ۴ ساعت بعد مصرف شود.
کاهش خطر حوادث قلبیعروقی در بیماران پرخطر با بیماری عروق کرونر و سابقه سندرم حاد کرونری
برای این کاربرد باید همراه استاتین و رژیم غذایی مناسب مصرف شود؛ دوز استاتین جداگانه تعیین میشود.
هیپرکلسترولمی خانوادگی هموزیگوت شدید
بهعنوان درمان کمکی همراه رژیم غذایی و درمانهای تخصصی کاهش چربی مصرف میشود؛ با یا بدون غذا.
فیتواسترولمی خانوادگی هموزیگوت؛ افزایش سیتوسترول و کمپسترول خون
درمان معمولاً طولانیمدت است و با یا بدون غذا مصرف میشود؛ مقدار سیتوسترول و کمپسترول باید پیگیری شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به ازتیمایب یا هر یک از اجزای قرص حساسیت داشتهاید، به پزشک بگویید
- سابقهٔ بیماریِ کبدی یا افزایشِ آنزیمهای کبد را حتماً مطرح کنید
- مصرفِ همزمانِ استاتین، فیبرات (بهویژه جمفیبروزیل) یا سیکلوسپورین را به پزشک اطلاع دهید
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی را پیش از شروعِ دارو با پزشک در میان بگذارید
- سابقهٔ سنگِ کیسهٔ صفرا یا بیماریِ کیسهٔ صفرا را نیز یادآوری کنید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز نشان دهید
عوارض احتمالی
- سردرد
- اسهال یا ناراحتیِ گوارشیِ خفیف
- خستگی
- دردِ شکم
- دردِ مفاصل
- دردِ غیرعادی، حساسیت یا ضعفِ عضلانی همراه با ادرارِ تیره؛ میتواند نشانهٔ آسیبِ عضلانی باشد — در این حالت سریع به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید
- زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره، خستگیِ شدید یا دردِ بالای سمتِ راستِ شکم؛ میتواند نشانهٔ آسیبِ کبدی باشد — فوراً به پزشک مراجعه کنید
- تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس؛ نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- دردِ ناگهانی و شدیدِ شکم، بهویژه سمتِ راستِ بالا؛ میتواند نشانهٔ مشکلِ کیسهٔ صفرا باشد — به پزشک مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ازتیمایب میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. مصرفِ همزمان با سیکلوسپورین ممکن است غلظتِ خونیِ این دارو را بهطورِ محسوسی افزایش دهد و نیازمندِ پایشِ پزشک است. کلستیرامین و سایرِ رزینهای صفراویِ کاهندهٔ چربی، جذبِ ازتیمایب را بهشدت کم میکنند، پس باید با فاصلهٔ زمانیِ مشخص از یکدیگر مصرف شوند. همزمانی با فیبراتها (بهویژه جمفیبروزیل) احتمالِ سنگِ کیسهٔ صفرا را بیشتر میکند و معمولاً توصیه نمیشود. ترکیب با استاتین، هرچند رایج و مؤثر است، کمی بر احتمالِ افزایشِ آنزیمهای کبدی و مشکلاتِ عضلانی میافزاید. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا این تداخلها بررسی و کنترل شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ بیخطر بودنِ ازتیمایب در بارداریِ انسان، دادهٔ کافی در دست نیست؛ از آنجا که این دارو اغلب همراه با استاتین تجویز میشود و استاتینها در بارداری توصیه نمیشوند، مصرفِ ازتیمایب در دورانِ بارداری معمولاً کنار گذاشته میشود مگر پزشک بهگونهای دیگر صلاح بداند. همچنین مشخص نیست این دارو در شیرِ مادر ترشح میشود یا نه، پس در دورانِ شیردهی نیز حتماً باید با پزشک مشورت شود.
نگهداری
ازتیمایب را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگه دارید و همیشه ظرفِ آن را دورتر از دسترسِ کودکان بگذارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در زبالهٔ خانگیِ معمولی.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 10 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۰ برند از ۲۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ازتیمایب باید حتماً همراه با استاتین مصرف شود؟
۰۲اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه کنم؟
۰۳آیا ازتیمایب به کاهشِ وزن هم کمک میکند؟
۰۴چه مدت طول میکشد تا نتیجهٔ ازتیمایب در آزمایشِ خون دیده شود؟
۰۵آیا مصرفِ غذاهای چرب همراه با ازتیمایب مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۰ برند از ۲۲ سازنده، در گروه C10AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.