بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · قلب و عروق

کلستیرامین

Cholestyramine
رده ATC C10AC01شکل پودر برای سوسپانسیوندوز 4 gبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

کلستیرامین رزینی تبادل‌یونی خوراکی از دستهٔ داروهای کاهندهٔ چربی خون است که در روده به اسیدهای صفراوی متصل می‌شود و کلسترول بد را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کاهش کلسترول بالا و همچنین تسکین خارش پوستی ناشی از تجمع اسیدهای صفراوی در برخی بیماری‌های کبدی و صفراوی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو می‌تواند جذب بسیاری از داروهای دیگر را در روده کاهش دهد، پس باید همیشه با فاصلهٔ زمانی مشخص از سایر داروها مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر یبوست شدید، درد غیرمعمول شکمی، یا نشانه‌های خونریزی و کبودیِ غیرعادی دیدید، یا داروی دیگری هم‌زمان مصرف می‌کنید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Cholestyramine
۰۲

معرفی دارو

کلستیرامین یک رزینِ تبادل‌یونیِ خوراکی است که در دستهٔ داروهای متصل‌شونده به اسیدهای صفراوی (Bile Acid Sequestrant) قرار می‌گیرد. این دارو در رودهٔ کوچک هرگز جذب خون نمی‌شود؛ بلکه به اسیدهای صفراوی می‌چسبد و مانع بازجذب آن‌ها می‌شود، در نتیجه بدن برای ساختنِ اسید صفراوی تازه، کلسترول بیشتری از خون برمی‌دارد و سطح کلسترول بد کاهش می‌یابد. همین اتصال به اسیدهای صفراوی باعث می‌شود کلستیرامین در کاهشِ خارشِ ناشی از تجمعِ صفرا نیز مؤثر باشد. چون این دارو در روده باقی می‌ماند و وارد جریان خون نمی‌شود، اثرش موضعی است و عوارض سیستمیک آن معمولاً محدود است.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهش کلسترول بد خون در افراد مبتلا به چربی خون بالا، معمولاً در کنار رژیم غذاییِ مناسب یا سایر داروهای کاهندهٔ چربی
  • تسکین خارش پوستی ناشی از تجمع اسیدهای صفراوی در بیماری‌های همراه با انسداد نسبیِ مجاری صفراوی (کلستاز)
  • کمک به کنترل اسهالِ ناشی از بازجذب نامناسب اسیدهای صفراوی، مثلاً پس از برخی جراحی‌ها یا بیماری‌های رودهٔ کوچک
  • بخشی از برنامهٔ درمانیِ بلندمدت برای کاهش خطرهای قلبی-عروقیِ مرتبط با کلسترول بالا
۰۴

روش مصرف

کلستیرامین به شکل پودر است و هرگز نباید به‌صورت خشک مصرف شود؛ هر دوز باید طبق راهنماییِ پزشک یا داروساز در مقدار مناسبی آب، آب‌میوه یا مایعِ دیگر حل و کاملاً مخلوط شود تا سوسپانسیونی یکدست به‌دست آید، سپس بلافاصله نوشیده شود. معمولاً پیش از وعده‌های غذایی و همراه با غذا مصرف می‌شود تا اثرش بر جذب چربی و کلسترول بیشتر باشد. فاصلهٔ زمانیِ میان مصرف کلستیرامین و سایر داروهای خوراکی—که پزشک یا داروساز تعیین می‌کند—باید به‌دقت رعایت شود، چون این دارو می‌تواند جذب داروهای دیگر را کاهش دهد. برای حفظِ اثرِ کاهندهٔ کلسترول، مصرف باید منظم و پیوسته باشد و هرگونه تغییر یا قطعِ آن فقط باید با نظر پزشک انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کاهش کلسترول بد خون در چربی خون بالا

بزرگسالان۴ گرم یک یا دو بار در روز؛ سپس افزایش تدریجی تا ۸ تا ۱۶ گرم در روز در ۲ نوبت؛ حداکثر ۲۴ گرم در روز.
کودکان۲۴۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، در ۲ تا ۳ نوبت؛ حداکثر ۸ گرم در روز.

همراه رژیم غذایی مصرف می‌شود. پودر را خشک نخورید و در آب یا نوشیدنی غیرگازدار حل کنید؛ داروهای خوراکی دیگر را حداقل ۱ ساعت قبل یا ۴ تا ۶ ساعت بعد مصرف کنید.

خارش ناشی از کلستاز در انسداد نسبی مجاری صفراوی

بزرگسالان۴ گرم یک‌بار در روز؛ در صورت نیاز افزایش تدریجی تا ۴ گرم هر ۶ تا ۸ ساعت؛ حداکثر ۱۶ گرم در روز.

در انسداد کامل مجاری صفراوی کاربرد ندارد. با داروهای دیگر، به‌ویژه داروهای صفراوی، حداقل ۴ تا ۶ ساعت فاصله داشته باشد.

اسهال ناشی از بازجذب نامناسب اسیدهای صفراوی

بزرگسالان۴ گرم یک‌بار در روز شروع؛ در صورت نیاز افزایش تدریجی تا ۴ گرم در ۱ تا ۶ نوبت روزانه؛ معمولاً ۴ تا ۱۲ گرم در روز و حداکثر ۲۴ گرم در روز، تا کنترل علائم.

پودر را خشک مصرف نکنید. معمولاً پاسخ طی ۳ روز مشخص می‌شود؛ پس از کنترل اسهال، کمترین دوز مؤثر یا مصرف گهگاهی استفاده می‌شود.

کاهش خطرهای قلبی‌عروقی مرتبط با کلسترول بالا

بزرگسالان۴ گرم یک یا دو بار در روز؛ سپس افزایش تدریجی تا ۸ تا ۱۶ گرم در روز در ۲ نوبت؛ حداکثر ۲۴ گرم در روز و معمولاً به‌صورت بلندمدت برای حفظ کاهش کلسترول.

در کنار رژیم غذایی ادامه می‌یابد و سطح کلسترول و تری‌گلیسرید باید به‌طور دوره‌ای پایش شود؛ پودر را پیش از مصرف در مایع حل کنید.

تنظیم دوز: کلستیرامین جذب سیستمیک ندارد و معمولاً در نارسایی کلیه یا کبد به تنظیم دوز نیاز ندارد؛ بااین‌حال در نارسایی کلیه، کم‌آبی بدن و سالمندی خطر یبوست و اسیدوز ناشی از افزایش کلر خون بیشتر است و افزایش مقدار باید آهسته انجام شود. در انسداد کامل مجاری صفراوی نباید مصرف شود. حداکثر معمول روزانه ۲۴ گرم است و مقدار دقیق را پزشک بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر به کلستیرامین یا هر یک از اجزای فرآورده حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • در صورت داشتنِ انسدادِ کاملِ مجاری صفراوی، انسداد روده یا یبوستِ شدید و مزمن، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
  • فهرست همهٔ داروها، مکمل‌ها و ویتامین‌هایی که مصرف می‌کنید—به‌ویژه داروهای قلبی، تیروئید و رقیق‌کنندهٔ خون—را به پزشک یا داروساز بگویید.
  • اگر باردار هستید، شیر می‌دهید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • در صورت ابتلا به اختلالاتِ گوارشیِ مزمن، بواسیر یا اختلالِ انعقاد خون، پزشک را مطلع کنید.
  • در تجویز برای کودکان و سالمندان، احتیاطِ بیشتر و نظارتِ مستقیمِ پزشک لازم است.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • یبوست (شایع‌ترین عارضه)
  • نفخ و گاز شکمی
  • دل‌پیچه یا ناراحتیِ خفیفِ شکمی
  • تهوع یا سوءهاضمه
  • طعم یا بافتِ نامطلوبِ دارو هنگام مصرف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • یبوستِ شدید یا نشانه‌های انسدادِ روده‌ای: در صورتِ دردِ شدیدِ شکمی، عدمِ دفعِ مدفوع برای چند روز یا نفخِ شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
  • نشانه‌های خونریزی یا کبودیِ غیرعادی که می‌تواند در مصرفِ طولانی‌مدت نشانهٔ کمبودِ ویتامین K باشد؛ در این حالت با پزشک تماس بگیرید.
  • دردِ استخوان یا نشانه‌های احتمالیِ کمبودِ ویتامین D در مصرفِ بسیار طولانی؛ این موضوع را در ویزیت‌های بعدی با پزشک مطرح کنید.
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدید مانند تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا دشواریِ تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

کلستیرامین به دلیل ماهیتِ رزینی‌اش می‌تواند جذب بسیاری از داروهای خوراکیِ دیگر را در روده کاهش دهد؛ از جمله داروهای قلبی-عروقی، هورمون‌های تیروئید، داروهای رقیق‌کنندهٔ خون از خانوادهٔ وارفارین، برخی ادرارآورها و ویتامین‌های محلول در چربی به‌همراه اسید فولیک. به همین دلیل باید فاصلهٔ زمانیِ مشخصی—طبق تعیینِ پزشک یا داروساز—میان مصرف کلستیرامین و سایر داروهای خوراکی رعایت شود، چون مصرفِ هم‌زمان و بدونِ این فاصله می‌تواند اثربخشیِ داروهای دیگر را به‌طور محسوسی کاهش دهد. فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا زمان‌بندیِ مصرف به‌درستی تنظیم شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

چون کلستیرامین در روده باقی می‌ماند و عملاً وارد جریانِ خونِ مادر نمی‌شود، نسبت به برخی داروهای دیگرِ کاهندهٔ چربیِ خون، پروفایلِ ایمنیِ ملایم‌تری در بارداری دارد؛ با این حال چون می‌تواند جذبِ ویتامین‌های محلول در چربی و اسید فولیک را در مادر کاهش دهد، ممکن است پزشک مکمل‌های اضافی تجویز کند. مصرف در دورانِ بارداری و شیردهی باید فقط با تشخیص و نظارتِ مستقیمِ پزشک باشد و خوددرمانی توصیه نمی‌شود.

۱۰

نگهداری

کلستیرامین را در دمای اتاق، دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. درِ ظرف را کاملاً بسته نگه دارید و همیشه آن را دور از دسترس و دیدِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و دارویِ تاریخ‌گذشته یا دچار تغییرِ رنگ و بو را مصرف نکنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
پودر برای سوسپانسیون4 g
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
کلستیرامین CHOLESTYRAMINE
10 SACHET in 1 BOX
دارو سازی طب مفید نیکان
پودر برای سوسپانسیون
کلستیرامین CHOLESTYRAMINE
4 GRAM in 1 PACKET
داروسازی مداوا
پودر برای سوسپانسیون
کلستیرامین 9 گرمی پودر CHOLESTYRAMINE 4GR SACHET
داروسازی مداوا
پودر برای سوسپانسیون
کلستیرامین CHOLESTYRAMINE
4 GRAM in 1 SACHET
فارماشیمی
پودر برای سوسپانسیون
کلستیرامین-شفا® 4گ ساشه CHOLESTYRAMINE-SHAFA® 4GR SACHET
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
پودر برای سوسپانسیون
کلستیرامین CHOLESTYRAMINE
10 SACHET in 1 BOX
پور سینا
پودر برای سوسپانسیون
کلستیرامین 4گرم CHOLESTYRAMINE 4GR
پور سینا
پودر برای سوسپانسیون
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا کلستیرامین را می‌توان به‌صورت خشک یا با غذای جامد مصرف کرد؟
خیر؛ کلستیرامین همیشه باید در آب یا مایعِ مناسب حل و به شکلِ سوسپانسیون مصرف شود، چون مصرفِ خشکِ آن می‌تواند باعثِ دل‌پیچه یا دشواری در بلع شود. برای نحوهٔ دقیقِ آماده‌سازی از داروساز خود راهنمایی بگیرید.
۰۲چرا باید کلستیرامین را با فاصله از داروهای دیگرم مصرف کنم؟
چون این دارو در روده به بسیاری از داروهای دیگر می‌چسبد و مانعِ جذبِ کاملِ آن‌ها می‌شود. رعایتِ فاصلهٔ زمانیِ توصیه‌شده از سوی پزشک یا داروساز اطمینان می‌دهد که داروهای دیگرتان هم به‌درستی جذبِ بدن شوند.
۰۳یبوستِ ناشی از کلستیرامین را چطور می‌توان کاهش داد؟
نوشیدنِ مایعاتِ کافی، افزایشِ فیبرِ غذایی و فعالیتِ بدنیِ منظم می‌تواند کمک‌کننده باشد؛ اما هرگونه تغییر در رژیم یا مصرفِ مکمل‌های فیبر و ملین باید با هماهنگیِ پزشک یا داروساز باشد.
۰۴کلستیرامین چه مدت طول می‌کشد تا اثرش را روی کلسترول نشان دهد؟
معمولاً کاهشِ کلسترول طیِ چند هفتهٔ نخستِ مصرفِ منظم مشهود می‌شود، اما اثرِ کامل و پایدارِ آن به‌تدریج و طیِ مصرفِ مداوم به‌دست می‌آید. پزشک با آزمایشِ خونِ دوره‌ای، پاسخِ درمانی را ارزیابی می‌کند.
۰۵آیا مصرفِ کلستیرامین را می‌توان ناگهان قطع کرد؟
قطع یا تغییرِ مصرفِ کلستیرامین باید طبقِ نظرِ پزشک باشد، چون قطعِ ناگهانی می‌تواند روی کنترلِ کلسترول یا خارشِ زمینه‌ای تأثیر بگذارد. هرگونه تغییر در درمان را از قبل با پزشکِ خود در میان بگذارید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۵ سازنده، در گروه C10AC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.