اگزمستان
اگزمستان دارویی از خانوادهٔ مهارکنندههای آروماتاز است که با کاهشِ سطحِ استروژنِ بدن، از رشدِ برخی انواعِ سرطانِ پستان جلوگیری میکند.
این دارو عمدتاً برای درمانِ سرطانِ پستانِ هورمونمثبت در زنانِ یائسه بهکار میرود، چه در ادامهٔ درمانهای اولیه و چه در مراحلِ پیشرفتهترِ بیماری.
اگزمستان میتواند با گذشتِ زمان تراکمِ استخوان را کم کند؛ به همین دلیل پزشک معمولاً در طولِ درمان وضعیتِ استخوانیِ بیمار را پیگیری میکند.
اگر دردِ استخوانیِ جدید، نشانههای آسیبِ کبدی یا هر واکنشِ غیرمعمولی در طولِ مصرف دیدید، حتماً با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اگزمستان دارویی ضدسرطان از ردهٔ مهارکنندههای آروماتاز (Aromatase Inhibitor) است که در درمانِ سرطانِ پستانِ هورمونمثبت در زنانِ یائسه بهکار میرود. در بدنِ زنانِ یائسه، آنزیمِ آروماتاز در بافتهای محیطی مقدارِ کمی استروژن میسازد که میتواند رشدِ برخی تومورهای پستان را تحریک کند. اگزمستان این آنزیم را بهطور دائمی غیرفعال میکند و در نتیجه سطحِ استروژنِ در دسترسِ سلولهای سرطانی را بهشدت کاهش میدهد. این دارو بهصورتِ قرصِ خوراکی مصرف میشود و معمولاً بخشی از یک برنامهٔ درمانیِ چندسالهٔ ضدسرطان است که پزشکِ متخصص طراحی و پیگیری میکند.
موارد مصرف
- درمانِ کمکیِ سرطانِ پستانِ هورمونمثبتِ اولیه در زنانِ یائسه، برای تکمیلِ یک دورهٔ کاملِ چندسالهٔ هورموندرمانی، معمولاً در ادامهٔ درمان با تاموکسیفن
- درمانِ سرطانِ پستانِ پیشرفته (متاستاتیک) در زنانِ یائسه که بیماریشان با وجودِ درمان با تاموکسیفن پیشرفت کرده است
- کاهشِ سطحِ استروژنِ در گردش برای محدود کردنِ محرکِ رشدِ تومورهای پستانِ وابسته به هورمون
روش مصرف
اگزمستان معمولاً یک قرص در روز و پس از صرفِ غذا مصرف میشود، زیرا غذا به جذبِ بهترِ دارو کمک میکند؛ بهتر است هر روز در ساعتی مشخص میل شود تا مصرفِ منظم آسانتر گردد. مقدارِ دقیق، طولِ دورهٔ درمان و هرگونه تغییر در برنامهٔ مصرف را فقط پزشکِ معالج مشخص میکند و نباید بدونِ هماهنگی با او تغییر یابد. از آنجا که این دارو بخشی از یک درمانِ طولانیمدت است، قطعِ ناگهانی یا فراموشکردنِ مکررِ آن میتواند اثرِ درمانی را کاهش دهد؛ در صورتِ هر تردیدی دربارهٔ ادامهٔ مصرف، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیتِ شناختهشده به اگزمستان یا سایرِ اجزای قرص
- وضعیتِ یائسگی؛ این دارو فقط در زنانِ یائسه اثرِ لازم را دارد
- سابقهٔ پوکیِ استخوان، کاهشِ تراکمِ استخوانی یا شکستگیِ پیشین
- بارداریِ احتمالی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرفِ هر داروی دیگر، بهویژه داروها یا مکملهای حاویِ استروژن
- بیماریهای کبدی یا کلیوی
عوارض احتمالی
- گُرگرفتگی و تعریقِ بیشازحد
- خستگی و کاهشِ انرژی
- سردرد
- دردِ مفاصل و عضلات
- تهوعِ خفیف
- بیخوابی
- دردِ استخوانیِ جدید یا غیرمعمول که ممکن است نشانِ کاهشِ تراکمِ استخوان باشد؛ به پزشک اطلاع دهید تا در صورتِ نیاز بررسی شود
- زردیِ پوست و چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید و غیرمعمول که میتواند نشانِ آسیبِ کبدی باشد؛ سریعاً به پزشک مراجعه کنید
- تورمِ صورت، لب یا گلو، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده بهعنوانِ واکنشِ آلرژیکِ شدید؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- افزایشِ چشمگیرِ کلسترول یا عفونتهای مکرر که ممکن است در آزمایشهای دورهای دیده شود؛ در صورتِ نگرانی با پزشکِ خود مشورت کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای اثرگذار بر آنزیمهای کبدی، مانندِ برخی داروهای ضدصرع یا ریفامپین، ممکن است سطحِ اگزمستان را در خون کاهش دهند و از اثرِ آن بکاهند. مصرفِ همزمانِ داروها یا مکملهای حاویِ استروژن نیز میتواند اثرِ درمانیِ اگزمستان را خنثی کند و معمولاً توصیه نمیشود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را پیش از شروعِ درمان و در طولِ آن، به پزشک و داروسازِ خود بگویید تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگزمستان فقط برای زنانِ یائسه ساخته شده و مصرفِ آن در بارداری منعی جدی دارد، زیرا ممکن است به جنین آسیب برساند؛ در صورتِ هرگونه احتمالِ بارداری، پیش از شروعِ درمان و در طولِ آن حتماً پزشکِ خود را در جریان بگذارید. اطلاعاتِ کافی دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر در دست نیست؛ از آنجا که اگزمستان برای زنانِ یائسه تجویز میشود، پرسشِ شیردهی معمولاً موضوعیت ندارد، اما در صورتِ هرگونه ابهام باید مستقیماً با پزشک مطرح شود.
نگهداری
قرصهای اگزمستان را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. دارو را در جایی دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضای آن را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید و از ریختنِ آنها در فاضلاب یا زبالهٔ خانگی خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 25 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اگزمستان برای همهٔ زنانِ مبتلا به سرطانِ پستان مناسب است؟
۰۲چرا باید اگزمستان را همراه با غذا مصرف کنم؟
۰۳آیا اگزمستان باعثِ پوکیِ استخوان میشود؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرفِ دارو را فراموش کنم، چه کار کنم؟
۰۵آیا مصرفِ اگزمستان را میتوان بهدلخواه قطع کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۱۱ سازنده، در گروه L02BG06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.