اولوکومب
اولوکومب یک پادتن تکدودمانی و داروی کاهندهٔ چربی خون است که پروتئین پیسیاسکی۹ را مهار میکند. این کار به کبد کمک میکند کلسترول بد بیشتری از خون بردارد.
برای پایین آوردن کلسترول بد در چربی خون بالا، بهویژه انواع خانوادگی، و کاهش خطر برخی رویدادهای قلبیعروقی در بزرگسالان مبتلا به بیماری آترواسکلروتیک بهکار میرود. معمولاً همراه رژیم غذایی و داروهای دیگر مصرف میشود.
اولوکومب فقط زیر پوست تزریق میشود و نباید داخل رگ یا عضله تزریق شود. سابقهٔ حساسیت شدید به دارو و حساسیت به لاتکسِ پوشش برخی سرنگها یا قلمها را جدی بگیرید.
در بارداری یا شیردهی، بیماری کبدی، حساسیت به لاتکس، یا مصرف داروها و مکملهای متعدد، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. تنگی نفس یا تورم صورت، لب، زبان یا گلو پس از تزریق نیازمند مراجعهٔ فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اولوکومب یک داروی زیستی تزریقی از گروه داروهای کاهندهٔ چربی خون است که با مهار پروتئین پیسیاسکی۹ عمل میکند. این پروتئین باعث کاهش گیرندههای برداشت کلسترول بد در سلولهای کبدی میشود؛ اولوکومب جلوی این فرایند را میگیرد و به کبد کمک میکند کلسترول بد بیشتری از خون بردارد. فرآوردهٔ معرفیشده در این صفحه بهصورت تزریق زیرجلدی و با قدرت ۱۴۰ میلیگرم در ۱ میلیلیتر عرضه میشود. نامهای تجاری ارائهشده برای آن رپاتا و الدونا هستند.
موارد مصرف
- کاهش کلسترول بد در کلسترول خون بالا یا اختلال چربی خون مختلط در بزرگسالان، همراه رژیم غذایی و ورزش
- درمان کمکی کلسترول خون بالای خانوادگیِ هتروزیگوت در بزرگسالان و کودکان ۱۰ سال و بالاتر
- درمان کمکی کلسترول خون بالای خانوادگیِ هموزیگوت در بزرگسالان و کودکان ۱۰ سال و بالاتر
- کاهش خطر سکتهٔ قلبی، سکتهٔ مغزی و برخی اقدامات بازکردن رگ در بزرگسالان مبتلا به بیماری قلبیعروقی آترواسکلروتیک
- استفاده همراه استاتین یا سایر داروهای کاهندهٔ چربی، هنگامی که هدف درمانی با درمان معمول حاصل نشده یا استاتین قابل تحمل نیست
روش مصرف
اولوکومب طبق برنامهٔ نسخه، بهصورت تزریق زیرجلدی در شکم، ران یا قسمت بالایی بازو استفاده میشود و نباید داخل رگ یا عضله تزریق شود. اگر پزشک اجازهٔ تزریق در خانه داده است، خود بیمار یا مراقب باید ابتدا آموزش عملی ببیند. پیش از تزریق، فرآورده را طبق بروشور به دمای اتاق برسانید، تکان ندهید و اگر محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات است استفاده نکنید؛ محل تزریق را هر بار عوض کنید و روی پوست قرمز، سفت، زخمی یا کبود تزریق نکنید. رژیم غذایی و سایر داروهای کاهندهٔ چربی را طبق نسخه ادامه دهید و برنامهٔ تزریق را خودسرانه جابهجا نکنید؛ در صورت فراموشی نوبت، دو نوبت را با هم تزریق نکنید و برای تعیین زمان مناسب با داروساز تماس بگیرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کلسترول خون بالا یا اختلال چربی خون مختلط در بزرگسالان، بهویژه در صورت پاسخ ناکافی به درمان معمول یا عدم تحمل استاتین
همراه رژیم غذایی و ورزش و در صورت نیاز همراه استاتین یا سایر داروهای کاهندهٔ چربی؛ با شکل ۱۴۰ میلیگرمی، دوز ۴۲۰ میلیگرم با سه تزریق در یک نوبت داده میشود.
کلسترول خون بالای خانوادگی هتروزیگوت در بزرگسالان و کودکان ۱۰ سال و بالاتر
همراه رژیم غذایی و سایر داروهای کاهندهٔ چربی طبق برنامهٔ درمانی؛ محل تزریق زیرجلدی را هر بار تغییر دهید.
کلسترول خون بالای خانوادگی هموزیگوت در بزرگسالان و کودکان ۱۰ سال و بالاتر
همراه سایر داروهای کاهندهٔ چربی مصرف میشود؛ با شکل ۱۴۰ میلیگرمی، هر دوز ۴۲۰ میلیگرم با سه تزریق در یک نوبت تأمین میشود.
بیماری قلبیعروقی آترواسکلروتیک در بزرگسالان، برای کاهش خطر سکتهٔ قلبی، سکتهٔ مغزی و بازکردن رگ
معمولاً همراه استاتین با بیشترین دوز قابلتحمل یا سایر داروهای کاهندهٔ چربی استفاده میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر قبلاً به اولوکومب یا یکی از اجزای فرآورده واکنش حساسیتی شدید داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید؛ چنین سابقهای میتواند مانع مصرف باشد.
- حساسیت به لاتکس یا لاستیک طبیعی را بگویید؛ برخی سرپوشهای سوزن در سرنگ یا قلم از لاستیک طبیعی ساخته شدهاند و باید نوع مناسب انتخاب شود.
- بیماری کبدی، بهویژه بیماری متوسط یا شدید، و هر سابقهٔ مهم پزشکی را اطلاع دهید؛ در بیماری شدید کبدی اطلاعات محدود است.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، استاتینها، ازتیمایب، ویتامینها و مکملهای گیاهی را همراه داشته باشید.
- اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- در کودکان زیر ۱۰ سال یا برای انواع غیرخانوادگی چربی خون در کودکان، ایمنی و اثربخشی بهطور کافی تثبیت نشده است؛ مصرف کودکان باید توسط متخصص تعیین شود.
عوارض احتمالی
- آبریزش بینی، گلودرد یا التهاب بینی و گلو
- علائم شبیه سرماخوردگی یا آنفلوآنزا
- کمردرد
- درد مفصل یا عضله
- قرمزی، درد یا کبودی محل تزریق
- سردرد یا تهوع
- تنگی نفس، خسخس، دشواری بلع یا احساس بستهشدن گلو: نشانهٔ حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید و تزریقهای بعدی را تا ارزیابی پزشکی انجام ندهید.
- تورم ناگهانی صورت، لبها، زبان یا گلو، بهویژه همراه کهیر یا خارش: احتمال تورم آلرژیک وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کهیر یا بثورات گسترده همراه سرگیجه، ضعف شدید یا غش میتواند شروع واکنش حساسیتی جدی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
در بررسیهای موجود، همراهی اولوکومب با استاتینها اثر کاهش کلسترول را مختل نکرده و میتواند در کنار ازتیمایب یا سایر درمانهای کاهندهٔ چربی بهکار رود. برای غذا یا الکل تداخل مستقیم مهمی شناخته نشده است؛ بااینحال مصرف زیاد الکل میتواند کنترل چربی خون، بهویژه تریگلیسرید، را دشوارتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و هیچ داروی چربیخون را خودسرانه قطع یا اضافه نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات انسانی دربارهٔ مصرف اولوکومب در بارداری محدود است و عبور پادتنها از جفت، بهویژه در اواخر بارداری، ممکن است رخ دهد؛ بنابراین شروع یا ادامهٔ دارو باید بر اساس ضرورت درمان و نظر متخصص باشد. مشخص نیست اولوکومب وارد شیر انسان میشود یا چه اثری بر شیرخوار دارد؛ در شیردهی، تصمیم دربارهٔ ادامهٔ دارو یا شیردهی با سنجش سود و زیان انجام میشود. اگر حین درمان باردار شدید، پزشک را در جریان بگذارید.
نگهداری
اولوکومب را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و داخل جعبهٔ اصلی برای محافظت از نور نگهداری کنید. آن را یخ نزنید، تکان ندهید و از گرمای شدید یا نور مستقیم دور نگه دارید؛ خارج کردن از یخچال فقط باید طبق دستور سازنده و بروشور همان فرآورده باشد. دارو را دور از دسترس کودکان و پس از بررسی تاریخ انقضا نگهداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 140 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اولوکومب جایگزین استاتین است؟
۰۲آیا میتوانم تزریق اولوکومب را در خانه انجام دهم؟
۰۳اگر نوبت تزریق اولوکومب را فراموش کنم چه کنم؟
۰۴آیا اولوکومب با استاتین یا ازتیمایب تداخل دارد؟
۰۵چرا با وجود مصرف اولوکومب هنوز آزمایش چربیام بالا است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه C10AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.