اپروسارتان
اپروسارتان دارویی از گروه مسدودکنندههای گیرندهٔ آنژیوتانسین ۲ (Angiotensin II Receptor Blocker) است که با شلکردن عروق خونی، فشار خون را پایین میآورد.
این دارو عمدتاً برای درمان فشار خون بالا (پرفشاری خون) تجویز میشود، گاهی بهتنهایی و گاهی همراه با داروهای دیگر.
مهمترین نکتهٔ ایمنیِ اپروسارتان مربوط به بارداری است؛ در صورت باردار بودن یا باردار شدن حین مصرف، باید بیدرنگ پزشک را در جریان بگذارید.
اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، سابقهٔ بیماری کلیوی دارید یا داروی دیگری برای فشار خون یا پتاسیم مصرف میکنید، پیش از شروع یا ادامهٔ مصرف با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اپروسارتان از خانوادهٔ داروییِ مسدودکنندههای گیرندهٔ آنژیوتانسین ۲ (Angiotensin II Receptor Blocker) است؛ گروهی که در درمان فشار خون بالا کاربرد دارد و در ایران با نام تجاری توتن نیز عرضه میشود. این دارو با جلوگیری از اتصال آنژیوتانسین ۲ به گیرندهٔ خود در دیوارهٔ عروق، مانع تنگشدن رگها میشود و در نتیجه عروق خونی شلتر و فشار خون پایینتر میآید. برخلاف داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE Inhibitor) که از مسیر دیگری اثر مشابهی میگذارند، این گروه معمولاً سرفهٔ خشکِ کمتری ایجاد میکند. هدف اصلی از مصرف اپروسارتان، کنترل بلندمدت فشار خون و کاهش خطر عوارض قلبیعروقی و کلیوی ناشی از پرفشاری خون است.
موارد مصرف
- درمان فشار خون بالا (پرفشاری خون) در بزرگسالان
- مصرف تنها، بهعنوان داروی خط اول در فشار خون خفیف تا متوسط
- مصرف ترکیبی همراه با دیورتیکها یا سایر داروهای فشار خون در موارد شدیدتر یا مقاوم به درمان
- کنترل بلندمدت فشار خون برای کاهش خطر سکته، حملهٔ قلبی و آسیب کلیوی
روش مصرف
اپروسارتان معمولاً بهصورت روزانه و ترجیحاً در ساعتی ثابت مصرف میشود تا سطح دارو در بدن یکنواخت بماند؛ میتوان آن را همراه غذا یا بدون غذا خورد. برای اثربخشیِ کامل معمولاً چند هفته زمان لازم است، بنابراین حتی اگر فشار خون طبیعی به نظر برسد نباید مصرف را خودسرانه قطع کرد، چون با قطع دارو معمولاً فشار خون بهتدریج به سطح قبل از درمان بازمیگردد. تعداد دفعات مصرف، مقدار قرص و طول دورهٔ درمان را فقط پزشک بر اساس نسخه مشخص میکند و باید دقیقاً همان دستور رعایت شود. در صورت فراموشکردن یک نوبت یا هر پرسش دیگر دربارهٔ نحوهٔ مصرف، بهتر است با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فشار خون بالا (پرفشاری خون) در بزرگسالان
با غذا یا بدون غذا مصرف میشود و میتواند بهتنهایی یا همراه با سایر داروهای ضدفشارخون مصرف شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به اپروسارتان یا هر یک از اجزای آن حساسیت داشتهاید
- اگر باردار هستید، بهتازگی باردار شدهاید یا قصد بارداری دارید
- اگر شیر میدهید
- اگر بیماری کلیوی، تنگی عروق کلیه یا کاهش حجم مایعات بدن (مثلاً بهدلیل تعریق زیاد یا اسهال شدید) دارید
- اگر داروهای دیگر فشار خون، مکملهای پتاسیم، دیورتیکهای نگهدارندهٔ پتاسیم یا لیتیوم مصرف میکنید
- اگر سابقهٔ بیماری کبدی یا سایر بیماریهای مزمن دارید
عوارض احتمالی
- سرگیجه
- خستگی و ضعف
- سردرد
- اسهال
- علائم شبیه سرماخوردگی (عفونت مجاری تنفسی فوقانی)
- درد عضلانی خفیف
- تورم ناگهانی صورت، لبها، زبان یا گلو همراه با تنگی نفس یا مشکل در بلع (نشانهٔ آنژیوادم): در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- سرگیجهٔ شدید، غش یا افت ناگهانی فشار خون: بنشینید یا دراز بکشید و در اسرعوقت با پزشک تماس بگیرید
- کاهش چشمگیر حجم ادرار، تورم پاها یا خستگی غیرمعمول که میتواند نشانهٔ اختلال عملکرد کلیه باشد: در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید
- ضربان قلب نامنظم، ضعف عضلانی یا گزگزِ دست و پا که میتواند نشانهٔ افزایش پتاسیم خون باشد: موضوع را سریع با پزشک در میان بگذارید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اپروسارتان میتواند با برخی داروها و مکملها تداخل داشته باشد. مصرف همزمان با دیورتیکهای نگهدارندهٔ پتاسیم، مکملهای پتاسیم یا جانشینهای نمکِ حاویِ پتاسیم ممکن است سطح پتاسیم خون را بیشازحد بالا ببرد. داروهای ضدالتهابیِ غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن) میتوانند اثر کاهندهٔ فشار خونِ این دارو را کم کنند و خطر آسیب کلیوی را افزایش دهند. مصرف همزمان با سایر داروهای فشار خون یا داروهایی مانند مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین و آلیسکیرن میتواند خطر افت فشار خون، اختلال کلیوی و افزایش پتاسیم را بیشتر کند، بهویژه در افراد دیابتی یا مبتلا به بیماری کلیوی. لیتیوم نیز ممکن است در صورت مصرف همزمان در بدن تجمع یابد. الکل هم میتواند افت فشار خون را تشدید کند. فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا خطر تداخل بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف اپروسارتان در بارداری، بهویژه از سهماههٔ دوم و سوم، میتواند به جنین آسیب برساند؛ به همین دلیل بهمحض اطلاع از بارداری باید فوراً موضوع را با پزشک در میان گذاشت تا در صورت نیاز داروی جایگزین مناسبتری تجویز شود. برای زنانی که قصد بارداری دارند نیز مشورت پیشین با پزشک توصیه میشود. اطلاعات دربارهٔ ترشح این دارو در شیر مادر محدود است، بنابراین مصرف آن در دوران شیردهی باید تنها با تأیید و نظارت پزشک انجام شود.
نگهداری
اپروسارتان را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر نوبت مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را از طریق سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب دور نریزید؛ برای دفع صحیح آن با داروخانه مشورت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 600 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اپروسارتان باعث سرفهٔ خشک میشود؟
۰۲اگر یک نوبت مصرف اپروسارتان را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۳آیا مصرف اپروسارتان همراه با نمکهای جایگزینِ حاوی پتاسیم مشکلی دارد؟
۰۴چهقدر طول میکشد تا اثر اپروسارتان مشخص شود؟
۰۵آیا با مصرف اپروسارتان میتوان مصرف نمک را مثل قبل نگه داشت؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه C09CA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.