بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · خون و خون‌سازی

اپوئتین آلفا

Epoetin alfa 4000 [iU]/0.3mL
رده ATC B03XA01شکل تزریقیبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

اپوئتین آلفا شکل ساخته‌شدهٔ هورمون اریتروپویتین است و با تحریک مغز استخوان، تولید گلبول قرمز را افزایش می‌دهد. این دارو در گروه داروهای محرک خون‌سازی قرار دارد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کم‌خونی ناشی از بیماری مزمن کلیه و کم‌خونی مرتبط با برخی شیمی‌درمانی‌ها استفاده می‌شود. در شرایط منتخب پیش از بعضی جراحی‌ها نیز برای کاهش نیاز به تزریق خون به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو می‌تواند فشارخون را بالا ببرد و خطر لخته، سکتهٔ مغزی یا حملهٔ قلبی را افزایش دهد؛ بالا بردن هموگلوبین بیش از هدف تعیین‌شده ایمن نیست. فشارخون و آزمایش خون باید طبق برنامهٔ درمانی بررسی شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر فشارخون کنترل‌نشده، بیماری قلبی، سابقهٔ سکته یا لخته، تشنج، دیالیز، بیماری کبدی یا کم‌خونی با علت نامشخص دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، سرطان یا حساسیت قبلی به داروهای محرک خون‌سازی نیز باید از ابتدا مطرح شود.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

اپوئتین آلفا یک پروتئین نوترکیب شبیه اریتروپویتین طبیعی بدن و از داروهای محرک خون‌سازی است. اریتروپویتین عمدتاً در کلیه ساخته می‌شود و با تحریک مغز استخوان، تولید گلبول قرمز را افزایش می‌دهد؛ اپوئتین آلفا همین اثر را تقلید می‌کند. هدف درمان، اصلاح کم‌خونی منتخب و کاهش نیاز به تزریق خون است، نه درمان هر نوع کم‌خونی. پاسخ درمانی تدریجی است و باید با هموگلوبین، وضعیت آهن و فشارخون پیگیری شود. فرآوردهٔ موردنظر به شکل تزریقی، با قدرت ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی در ۰٫۳ میلی‌لیتر و با نام تجاری سیناپویتین عرضه می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کم‌خونی ناشی از بیماری مزمن کلیه، در بیماران دیالیزی یا غیردیالیزی
  • کم‌خونی ناشی از برخی شیمی‌درمانی‌ها در بیماران مبتلا به سرطان، در شرایط منتخب و با هدف کاهش نیاز به تزریق خون
  • کاهش نیاز به تزریق خون در بعضی جراحی‌های بزرگ یا کمک به آماده‌سازی خون اهداییِ خود بیمار پیش از جراحی، در افراد منتخب
۰۴

روش مصرف

اپوئتین آلفا به‌صورت تزریق زیرجلدی یا داخل‌وریدی و طبق نسخهٔ پزشک تجویز می‌شود؛ مقدار و فاصلهٔ تزریق به علت کم‌خونی، وزن، عملکرد کلیه، سطح هموگلوبین و پاسخ بدن بستگی دارد و نباید خودسرانه تغییر کند. اگر تزریق در خانه مجاز شده است، بیمار یا مراقب باید روش کار و دورریزی ایمن سرنگ را از کادر درمان یاد گرفته باشد؛ در غیر این صورت تزریق را به فرد آموزش‌دیده بسپارید. در صورت فراموشی یک نوبت، مقدار اضافه تزریق نکنید و برای زمان نوبت بعدی با مرکز درمانی تماس بگیرید. محلول باید شفاف و بی‌رنگ و بدون ذرات باشد؛ آن را تکان ندهید، فرآوردهٔ یخ‌زده یا تغییررنگ‌داده را مصرف نکنید و با داروی دیگری در یک سرنگ مخلوط نکنید. غذا بر جذب این فرآوردهٔ تزریقی اثر ندارد، اما پایبندی به آزمایش‌های خون، کنترل فشارخون و بررسی ذخایر آهن بخش مهم درمان است.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کم‌خونی ناشی از بیماری مزمن کلیه در بیماران دیالیزی

بزرگسالان۵۰ تا ۱۰۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، ۳ بار در هفته، وریدی یا زیرجلدی؛ در همودیالیز، تزریق وریدی ترجیح دارد.
کودکان۵۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم، ۳ بار در هفته، وریدی یا زیرجلدی؛ در همودیالیز، تزریق وریدی ترجیح دارد.

معمولاً با هموگلوبین کمتر از ۱۰ گرم در دسی‌لیتر شروع می‌شود؛ با نزدیک‌شدن هموگلوبین به محدودهٔ هدف یا افزایش سریع آن، کاهش یا توقف موقت دوز لازم است. اصلاح کمبود آهن ضروری است.

کم‌خونی ناشی از بیماری مزمن کلیه در بیماران غیردیالیزی

بزرگسالان۵۰ تا ۱۰۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، ۳ بار در هفته، وریدی یا زیرجلدی؛ پس از اصلاح کم‌خونی، مقدار و فاصلهٔ تزریق بر اساس پاسخ آزمایشگاهی تنظیم می‌شود.

معمولاً فقط در هموگلوبین کمتر از ۱۰ گرم در دسی‌لیتر و هنگامی آغاز می‌شود که افت هموگلوبین احتمال نیاز به تزریق خون را افزایش دهد؛ اصلاح کمبود آهن ضروری است.

کم‌خونی ناشی از شیمی‌درمانی در بیماران مبتلا به سرطان

بزرگسالان۱۵۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم، زیرجلدی، ۳ بار در هفته؛ یا ۴۰٬۰۰۰ واحد بین‌المللی زیرجلدی، هفته‌ای یک‌بار، تا پایان دورهٔ شیمی‌درمانی.
کودکاندر کودکان ۵ تا ۱۸ سال: ۶۰۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم، وریدی، هفته‌ای یک‌بار، تا پایان دورهٔ شیمی‌درمانی.

فقط برای کم‌خونی ناشی از شیمی‌درمانی سرکوبگر مغز استخوان، با هموگلوبین کمتر از ۱۰ و دست‌کم ۲ ماه شیمی‌درمانی باقی‌مانده؛ در شیمی‌درمانی با هدف علاج کامل سرطان به‌کار نرود.

کاهش نیاز به تزریق خون در جراحی بزرگ انتخابی

بزرگسالان۶۰۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم، زیرجلدی، در ۴ نوبت: ۲۱، ۱۴ و ۷ روز پیش از جراحی و روز جراحی؛ اگر زمان آماده‌سازی کمتر از ۳ هفته باشد، ۳۰۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم، زیرجلدی، روزانه از ۱۰ روز پیش از جراحی تا ۴ روز پس از آن.

برای بیماران منتخب با هموگلوبین حدود ۱۰ تا ۱۳ گرم در دسی‌لیتر و خطر بالای خون‌ریزی؛ پیشگیری از لختهٔ وریدی و پایش فشار خون ضروری است. در جراحی قلبی یا عروقی کاربرد ندارد.

افزایش ذخیرهٔ خون خود بیمار پیش از جراحی

بزرگسالان۶۰۰ واحد بین‌المللی به ازای هر کیلوگرم، وریدی، ۲ بار در هفته به مدت ۳ هفته پیش از جراحی؛ تزریق پس از هر نوبت اهدای خون انجام می‌شود.

فقط در برنامهٔ اهدای خون خودی پیش از جراحی بزرگ انتخابی، در کم‌خونی متوسط بدون کمبود آهن و هنگام نیاز به جمع‌آوری حجم زیاد خون؛ ذخایر آهن باید کافی باشد.

تنظیم دوز: دوز دقیق اپوئتین آلفا را پزشک بر پایهٔ وزن، سن، شدت بیماری، مقدار و سرعت تغییر هموگلوبین، ذخایر آهن و عملکرد کلیه و کبد تعیین و پس از پایش آزمایشگاهی تنظیم می‌کند؛ در سالمندان نیز دوز فردی است. در بیماری مزمن کلیه معمولاً نباید هموگلوبین بالاتر از ۱۱ گرم در دسی‌لیتر هدف‌گذاری شود و سقف روزانهٔ ثابتی برای همهٔ کاربردها وجود ندارد.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • حساسیت شدید قبلی به اپوئتین، اریتروپویتین یا هر یک از مواد تشکیل‌دهنده، یا سابقهٔ کاهش شدید تولید گلبول قرمز پس از این داروها
  • فشارخون کنترل‌نشده؛ پیش از شروع درمان باید فشارخون بررسی و کنترل شود
  • بیماری قلبی یا عروقی، سابقهٔ حملهٔ قلبی، سکتهٔ مغزی یا لخته، و همچنین سابقهٔ تشنج
  • بیماری مزمن کلیه، دیالیز، بیماری کبدی، یا سنین کودکی و سالمندی؛ برنامهٔ پایش در این گروه‌ها باید متناسب با وضعیت فرد باشد
  • کم‌خونی با علت نامشخص، خون‌ریزی، عفونت یا التهاب، یا کمبود آهن، ویتامین ب۱۲ یا فولات؛ اپوئتین علت‌های دیگر کم‌خونی را برطرف نمی‌کند
  • سرطان و نوع شیمی‌درمانی، بارداری یا شیردهی، و هر داروی نسخه‌ای، بدون نسخه، مکمل یا فرآوردهٔ گیاهی؛ در سرطان، مصرف فقط در شرایط منتخب و با هدف درمانی مشخص انجام می‌شود
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سردرد
  • تهوع، استفراغ یا اسهال
  • تب، لرز یا علائم شبه‌آنفلوانزا
  • درد مفصل، عضله یا استخوان
  • قرمزی، درد، خارش یا تورم محل تزریق
  • سرفه یا بثورات پوستی خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تنگی نفس ناگهانی، درد یا فشار قفسهٔ سینه، سرفهٔ خونی، یا درد و تورم یک پا: احتمال لخته، آمبولی یا عارضهٔ قلبی وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • ضعف یا بی‌حسی ناگهانی صورت، دست یا پا، اختلال گفتار یا دید، گیجی، عدم تعادل یا غش: ممکن است نشانهٔ سکته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • سردرد بسیار شدید و ناگهانی، تاری دید، افزایش شدید فشارخون یا تشنج: می‌تواند نشانهٔ بحران فشارخون باشد؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
  • تورم لب، زبان یا گلو، خس‌خس، دشواری تنفس، کهیر گسترده یا غش: نشانهٔ حساسیت شدید است؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
  • تاول، زخم دهان، پوسته‌ریزی یا جدا شدن پوست، به‌ویژه همراه تب: احتمال واکنش پوستی شدید وجود دارد؛ مصرف بعدی را متوقف کنید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
  • خستگی شدید و غیرمعمول، رنگ‌پریدگی، سرگیجه یا غش و بدترشدن ناگهانی کم‌خونی با وجود درمان، یا از کار افتادن راه دسترسی دیالیز: سریعاً با پزشک یا مرکز دیالیز تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

اپوئتین آلفا معمولاً از راه تغییر سوخت‌وساز داروها تداخل گسترده‌ای ندارد، اما برخی داروهای ضدسرطان یا داروهای سرکوب‌کنندهٔ مغز استخوان می‌توانند پاسخ خون‌سازی را کم کنند. سیکلوسپورین، که در پیوند و برخی بیماری‌های ایمنی به‌کار می‌رود، ممکن است به‌علت تغییر تودهٔ گلبول قرمز به پایش سطح خونی نیاز داشته باشد. داروهای ضدفشارخون، ضدانعقاد و ضدپلاکت را هم اعلام کنید، چون فشارخون و خطر لخته در این درمان اهمیت دارد و ممکن است برنامهٔ درمانی نیاز به تنظیم داشته باشد. تداخل مهم غذایی یا الکلی برای خود دارو شناخته نشده است؛ فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دادهٔ انسانی کافی دربارهٔ ایمنی اپوئتین آلفا در بارداری وجود ندارد؛ در بارداری فقط وقتی پزشک سود مورد انتظار را بیشتر از خطر احتمالی بداند استفاده می‌شود. معلوم نیست دارو وارد شیر انسان می‌شود یا نه، بنابراین در شیردهی تصمیم دربارهٔ ادامهٔ درمان و شیردهی باید بر اساس وضعیت مادر و نوع فرآورده گرفته شود. اگر فرآوردهٔ چندبارمصرف حاوی نگهدارنده باشد، ممکن است برای بارداری و شیردهی مناسب نباشد؛ نوع فرآورده را پیش از تزریق بررسی کنید.

۱۰

نگهداری

معمولاً در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتی‌گراد، داخل جعبه و دور از نور نگهداری شود؛ یخ نزند و تکان داده نشود. از گرما و نور مستقیم دور باشد و فرآوردهٔ یخ‌زده، تغییررنگ‌داده یا دارای ذرات مصرف نشود. تاریخ انقضا و سالم‌بودن بسته‌بندی را بررسی کنید و آن را دور از دسترس کودکان بگذارید؛ دربارهٔ مدت مجاز خارج‌بودن از یخچال، دستور همان فرآورده را ملاک قرار دهید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی0.3mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
سیناپویتین CINNAPOIETIN
6 SYRINGE in 1 BOX
تحقیقاتی وتولیدی سینا ژن
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا اپوئتین آلفا جایگزین تزریق خون است؟
خیر، برای اصلاح تدریجی کم‌خونی و کاهش نیاز به تزریق خون در شرایط منتخب به‌کار می‌رود و برای کم‌خونی شدید یا نیاز فوری، جایگزین درمان اورژانسی نیست. تصمیم دربارهٔ تزریق خون به شدت کم‌خونی و وضعیت بیمار بستگی دارد.
۰۲آیا اپوئتین آلفا برای هر کم‌خونی در بیماران سرطانی مناسب است؟
خیر. در بیماران سرطانی معمولاً فقط وقتی شیمی‌درمانی مناسب در جریان است و هدف کاهش نیاز به تزریق خون باشد، آن هم با انتخاب بیمار و پایش دقیق، مطرح می‌شود. مصرف خودسرانه یا رساندن هموگلوبین به محدودهٔ طبیعی می‌تواند خطر لخته و در برخی شرایط خطر پیشرفت تومور یا کاهش بقا را افزایش دهد.
۰۳چرا قبل و حین درمان باید آهن بررسی شود؟
ساخت گلبول قرمز بدون آهن کافی پاسخ مطلوبی نمی‌دهد. اپوئتین کمبود آهن، ویتامین ب۱۲ یا فولات و خون‌ریزی را درمان نمی‌کند؛ مکمل آهن فقط در صورت نیاز و بر اساس آزمایش تجویز می‌شود.
۰۴اگر یک نوبت اپوئتین آلفا را فراموش کنم چه کنم؟
تزریق اضافی یا دو نوبت نزدیک به هم انجام ندهید. با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید تا زمان نوبت بعدی را بر اساس برنامهٔ شما تعیین کنند.
۰۵آیا می‌توانم اپوئتین آلفا را خودم تزریق کنم؟
تزریق زیرجلدی در خانه فقط پس از آموزش عملی پزشک یا پرستار و تأیید آن‌ها انجام شود. تزریق داخل‌وریدی باید توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود و سرنگ یا باقی‌ماندهٔ فرآورده نباید با دیگران مشترک باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B03XA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.