افدرین

افدرین یک آمین سمپاتومیمتیک است؛ یعنی هم به‌طور مستقیم گیرنده‌های آلفا و بتای آدرنرژیک را تحریک می‌کند و هم باعث آزادشدن نوراپی‌نفرین درون‌زاد از انتهای عصب‌های سمپاتیک می‌شود. حاصل این تحریک، تنگ‌شدن عروق، افزایش ضربان و قدرت انقباض قلب و در نتیجه بالا رفتن فشار خون است؛ به همین دلیل شکل تزریقی افدرین عمدتاً برای درمان فوری افت فشار خون در محیط‌های بالینی، به‌ویژه حین بی‌حسی نخاعی یا اپیدورال، به کار می‌رود. این دارو از نظر رده دارویی رسمی در گروه داروهای مؤثر بر دستگاه تنفس هم جای می‌گیرد، زیرا با تحریک گیرنده‌های بتا-۲ می‌تواند عضلات صاف برونش را شل و راه‌های هوایی را بازتر کند، هرچند این کاربرد در شکل تزریقی امروزی کم‌رنگ‌تر شده است. تزریق این دارو همیشه بر عهده تیم درمان است، نه بیمار یا همراهان او.

افدرین تزریقی را خود بیمار مصرف نمی‌کند؛ این دارو را پزشک یا پرستار آموزش‌دیده، معمولاً به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی و در محیطی با امکان پایش پیوسته فشار خون و ضربان قلب، تزریق می‌کند. مقدار، تعداد دفعات و زمان هر تزریق را پزشک بر اساس وضعیت بیمار، شدت افت فشار خون و پاسخ بدن در همان لحظه تعیین می‌کند؛ بنابراین الگوی ثابتی برای «مصرف خانگی» یا «دوز شخصی» در مورد این دارو وجود ندارد. کافی است پیش از هر عمل جراحی یا بی‌حسی، نگرانی‌ها و سابقه پزشکی خود را با متخصص بیهوشی در میان بگذارید؛ تصمیم نهایی درباره استفاده از افدرین با تیم درمان است.

افدرین با چند دسته دارویی تداخل مهم دارد: مصرف هم‌زمان با داروهای ضدافسردگی مهارکننده مونوآمین‌اکسیداز می‌تواند فشار خون را به‌طور خطرناکی بالا ببرد، و همراهی آن با سایر محرک‌های آدرنرژیک یا ضداحتقان‌های مشابه، اثر تحریکی‌اش را تشدید می‌کند. برخی داروهای بیهوشی استنشاقی می‌توانند قلب را نسبت به اثر افدرین حساس‌تر کنند و خطر ضربان نامنظم را بالا ببرند، و داروهای ضدفشارخون هم ممکن است در حضور افدرین اثر خود را از دست بدهند. چون تصمیم درباره این تداخل‌ها معمولاً پیش از عمل جراحی و در بیمارستان گرفته می‌شود، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی‌تان را پیش از هر بی‌حسی یا بیهوشی به پزشک و داروساز بگویید.