امپاگلیفلوزین/لیناگلیپتین
این دارو یک قرص ترکیبی ضد دیابت از گروه داروهای گوارش و سوختوساز است. امپاگلیفلوزین دفع قند از کلیه را بیشتر میکند و لیناگلیپتین پاسخ وابسته به قند بدن به انسولین را تقویت میکند.
برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، همراه رژیم غذایی و فعالیت بدنی بهکار میرود. معمولاً زمانی استفاده میشود که کنترل قند با یکی از اجزای آن همراه درمانهای دیگر کافی نباشد یا بیمار هر دو جزء را جداگانه مصرف کند.
این دارو میتواند باعث کمآبی، عفونت ادراری یا قارچی ناحیه تناسلی و بهندرت کتواسیدوز شود؛ کتواسیدوز ممکن است حتی با قند خون نهچندان بالا رخ دهد. مصرف زیاد الکل، ناشتایی طولانی، بیماری حاد و رژیم بسیار کمکربوهیدرات این خطر را بیشتر میکنند.
پیش از شروع، اگر بیماری کلیه، کمآبی یا فشارخون پایین، عفونتهای مکرر ادراری یا تناسلی، سابقه التهاب لوزالمعده یا نارسایی قلبی دارید، موضوع را مطرح کنید. در استفراغ یا اسهال شدید، ناتوانی در نوشیدن، برنامه جراحی یا علائم افت قند و کتواسیدوز، سریع راهنمایی بگیرید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
امپاگلیفلوزین/لیناگلیپتین یک داروی خوراکی ترکیبی برای دیابت نوع ۲ است و در رده داروهای پایینآورنده قند خون قرار میگیرد. امپاگلیفلوزین ناقل سدیمـگلوکز نوع ۲ را در کلیه مهار میکند تا بخشی از قند از راه ادرار دفع شود؛ به همین دلیل ممکن است ادرار و تشنگی افزایش یابد. لیناگلیپتین آنزیم دیپپتیدیلپپتیداز ۴ را مهار میکند و با تقویت هورمونهای رودهای، هنگام بالا بودن قند ترشح انسولین را بیشتر و ترشح گلوکاگون را کمتر میکند. حاصل این دو اثر، کمک به کنترل بهتر قند ناشتا و پس از غذا در کنار رژیم و فعالیت بدنی است.
موارد مصرف
- کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، همراه رژیم غذایی و فعالیت بدنی
- درمان ترکیبی در بیمارانی که یکی از اجزای دارو همراه متفورمین و/یا داروهای سولفونیلاوره برای کنترل قند کافی نبوده است
- جایگزین کردن یک قرص ترکیبی بهجای مصرف جداگانه امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین، وقتی هر دو جزء برای بیمار مناسب تشخیص داده شده باشند
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق نسخه و در زمان ثابتی از روز، معمولاً صبح، با یا بدون غذا مصرف کنید و آن را کامل با آب ببلعید. برای جلوگیری از کمآبی، مایعات کافی بنوشید؛ اگر محدودیت مایعات دارید، همان محدودیت پزشکی را رعایت کنید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، بهمحض یادآوری مصرف کنید، مگر اینکه زمان نوبت بعدی نزدیک باشد؛ برای جبران، دو نوبت را با هم مصرف نکنید. در استفراغ یا اسهال شدید، تب، کمخوری یا ناتوانی در نوشیدن، برای توقف موقت و زمان شروع دوباره راهنمایی بگیرید. پیش از جراحی یا هر فرایندی که ناشتایی طولانی دارد، مصرف این دارو را به تیم درمان اطلاع دهید؛ ممکن است لازم باشد موقتاً قطع شود. دارو را برای کنترل بهتر قند خودسرانه افزایش، کاهش یا قطع نکنید و انسولین را بدون نظر درمانگر کم یا قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دیابت نوع ۲؛ همراه رژیم غذایی و فعالیت بدنی
مصرف در ساعت ثابت توصیه میشود.
دیابت نوع ۲؛ درمان ترکیبی همراه متفورمین و/یا داروی سولفونیلاوره
در مصرف همزمان با سولفونیلاوره، برای کاهش خطر افت قند خون ممکن است پزشک مقدار سولفونیلاوره را کاهش دهد.
جایگزینی امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین جداگانه با قرص ترکیبی
جایگزینی فقط برای بیمارانی مناسب است که هر دو جزء را بهصورت جداگانه دریافت میکنند و قدرت قرص ترکیبی باید بر اساس مقدار تجویزشدهٔ هر جزء انتخاب شود.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت قبلی به امپاگلیفلوزین، لیناگلیپتین یا مواد تشکیلدهنده قرص، یا سابقه تورم صورت و گلو با داروهای مشابه
- بیماری یا کاهش عملکرد کلیه، دیالیز، بیماری کبدی، کمآبی، فشارخون پایین یا مصرف داروهای مدر؛ در سالمندان خطر کمآبی و افت فشار بیشتر است
- سابقه عفونتهای مکرر ادراری یا قارچی ناحیه تناسلی، یا زخم، عفونت و کاهش حس پا؛ مراقبت منظم از پا اهمیت دارد
- سابقه التهاب یا جراحی لوزالمعده، دیابت نوع ۱، کاهش یا حذف انسولین، رژیم بسیار کمکربوهیدرات، مصرف زیاد الکل یا برنامه جراحی و ناشتایی طولانی
- سابقه نارسایی قلبی؛ افزایش تنگی نفس، ورم پا یا افزایش سریع وزن را هنگام درمان گزارش کنید. ایمنی و اثربخشی این ترکیب در کودکان بهطور کامل تثبیت نشده است
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، و فهرست همه داروها و مکملها، بهویژه انسولین، داروهای سولفونیلاوره، مدرها و داروهای حاوی یکی از همین دو ماده
عوارض احتمالی
- عفونت ادراری یا علائمی مانند سوزش و تکرر ادرار
- عفونت قارچی ناحیه تناسلی، خارش یا ترشح
- افزایش دفعات ادرار و تشنگی
- گرفتگی یا آبریزش بینی، گلودرد و علائم شبیه سرماخوردگی
- اسهال
- تهوع
- تهوع، استفراغ، درد شکم، بیحالی شدید یا تنفس سخت و عمیق: ممکن است کتواسیدوز باشد، حتی اگر قند خون خیلی بالا نباشد؛ مصرف دارو را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تورم ناگهانی صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، کهیر گسترده یا پوستهریزی شدید پوست: احتمال حساسیت شدید است؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- درد شدید و مداوم بالای شکم، گاهی تیرکشنده به پشت، با یا بدون استفراغ: احتمال التهاب لوزالمعده وجود دارد؛ مصرف را قطع کنید و فوراً برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
- تب، لرز، درد پهلو یا خون در ادرار، یا درد، قرمزی و تورم ناحیه تناسلی و بین اندام تناسلی و مقعد همراه تب یا بیحالی: نشانه عفونت شدید ادراری یا ناحیه تناسلی است و به مراقبت فوری نیاز دارد؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- تشنگی و خشکی شدید دهان، سرگیجه شدید، غش، گیجی یا کاهش واضح ادرار: احتمال کمآبی شدید یا آسیب کلیه وجود دارد؛ همان روز و در موارد شدید فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.
- تعریق سرد، لرزش، تپش قلب، گیجی، تشنج یا بیهوشی، بهویژه هنگام مصرف همزمان انسولین یا داروهای سولفونیلاوره: احتمال افت قند است؛ اگر فرد هوشیار است طبق برنامه درمانی افت قند اقدام کنید و در بیهوشی چیزی از راه دهان ندهید و با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این ترکیب با غذا تداخل مهمی ندارد و میتواند طبق نسخه با غذا یا بدون غذا مصرف شود، اما مصرف زیاد الکل، ناشتایی طولانی و رژیم کتوژنیک یا بسیار کمکربوهیدرات خطر کتواسیدوز را بیشتر میکند. همراهی با انسولین یا داروهای سولفونیلاوره خطر افت قند را بالا میبرد؛ داروهای مدر، بهویژه انواع قوی، میتوانند کمآبی و افت فشار را بیشتر کنند. لیتیوم ممکن است با امپاگلیفلوزین پایینتر بیاید و ریفامپین و برخی داروهای فعالکننده آنزیمهای کبدی میتوانند اثر لیناگلیپتین را کم کنند. دارویی را که حاوی امپاگلیفلوزین یا لیناگلیپتین است همزمان اضافه نکنید مگر با تجویز. قند ادرار هنگام مصرف این دارو میتواند مثبت باشد و معیار مناسبی برای سنجش کنترل قند نیست؛ فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا بارداری رخ داده است، درمان باید بازبینی شود؛ اطلاعات انسانی درباره این ترکیب محدود است و جزء امپاگلیفلوزین، بهویژه در نیمه دوم بارداری، بهدلیل نگرانی درباره تکامل کلیه جنین توصیه نمیشود. در دوران شیردهی نیز مصرف این ترکیب توصیه نمیشود، چون احتمال آسیب به تکامل کلیه نوزاد مطرح است؛ درباره جایگزین و کنترل قند تصمیمگیری کنید.
نگهداری
قرص را در بستهبندی اصلی، در دمای اتاق، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم و دور از دسترس کودکان نگه دارید. آن را در حمام یا کنار سینک نگذارید و پس از تاریخ انقضا یا تغییر ظاهر مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 10 mg / 5 mg |
| قرص | 25 mg / 5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۸ برند از ۲۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو برای دیابت نوع ۱ هم قابل استفاده است؟
۰۲چرا بعد از شروع دارو بیشتر ادرار میکنم؟
۰۳آیا در بیماری کلیه میتوانم این دارو را مصرف کنم؟
۰۴آیا میتوانم آن را همراه متفورمین یا انسولین مصرف کنم؟
۰۵پیش از جراحی یا وقتی استفراغ و اسهال دارم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۸ برند از ۲۲ سازنده، در گروه A10BD19. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.