دیزوپیرامید
دیزوپیرامید داروی ضدآریتمی است که به تنظیم ضربان نامنظم قلب کمک میکند.
بیشتر برای کنترل و پیشگیری از آریتمیهای خطرناک بطنی قلب تجویز میشود. گاهی نیز برای برخی مشکلات خاص عضلهٔ قلب، به تشخیص متخصص، کاربرد دارد.
این دارو میتواند بر ریتم و قدرت پمپاژ قلب اثر بگذارد، به همین دلیل نیازمند پایش منظم پزشکی از جمله نوار قلب است.
در صورت تپش نامنظم قلب، غش، تنگی نفس یا تورم ناگهانی پا، حتماً و در اسرعوقت با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دیزوپیرامید دارویی از دستهٔ ضدآریتمیهاست که با مسدود کردن کانالهای سدیم سلولهای قلب، سرعت هدایت ایمپالس الکتریکی را کاهش میدهد و به تنظیم ضربانهای نامنظم و سریع بطنی کمک میکند. این دارو همچنین اثر ضدموسکارینی (Anticholinergic) دارد که مسئول برخی از عوارض شاخص آن، مانند خشکی دهان، است. هدف اصلی درمان با دیزوپیرامید، بازگرداندن نظم طبیعی ضربان قلب و کاهش خطر آریتمیهای خطرناک است. از آنجا که این دارو میتواند بر قدرت انقباضی قلب نیز اثر بگذارد، مصرف آن همیشه زیر نظر دقیق پزشک متخصص قلب انجام میشود.
موارد مصرف
- کنترل آریتمیهای خطرناک بطنی قلب
- پیشگیری از بازگشت آریتمیهایی که به سایر درمانها پاسخ ندادهاند
- کمک به کنترل برخی آریتمیهای فوقبطنی، به تشخیص پزشک متخصص قلب
- کاهش انسداد خروجی قلب در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی، در موارد خاص
روش مصرف
دیزوپیرامید معمولاً بهصورت کپسول و طبق برنامهٔ زمانی مشخصی که پزشک تعیین میکند مصرف میشود؛ رعایت دقیق فاصلهٔ زمانی بین نوبتهای مصرف برای حفظ اثر پایدار دارو بر ریتم قلب اهمیت دارد. کپسول را میتوان با یا بدون غذا میل کرد، مگر آنکه پزشک یا داروساز توصیهٔ دیگری داشته باشد. مقدار مصرف و طول دورهٔ درمان کاملاً فردی است و تنها با نسخهٔ پزشک تعیین میشود؛ خودسرانه مقدار یا زمانبندی مصرف را تغییر ندهید. قطع ناگهانی این دارو بدون هماهنگی با پزشک میتواند خطر بازگشت آریتمی را افزایش دهد، پس هرگونه تغییر یا توقف مصرف باید تدریجی و طبق نظر پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آریتمیهای بطنی تهدیدکنندهٔ حیات
شروع درمان و تغییر دوز باید در بیمارستان یا مرکز مجهز به پایش مداوم قلب انجام شود؛ برای آریتمیهای غیرتهدیدکنندهٔ حیات معمولاً انتخاب نمیشود.
پیشگیری از عود آریتمی مقاوم به درمانهای دیگر
کپسول را میتوان با غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ زمان مصرف منظم باشد و قطع یا تغییر آن بدون نظر متخصص انجام نشود.
برخی آریتمیهای فوقبطنی
فقط با تشخیص متخصص قلب؛ خطر طولانیشدن فاصلهٔ کیوتی و بدترشدن برخی آریتمیها، بهویژه در اختلالات الکترولیتی، باید بررسی شود.
کاهش انسداد خروجی قلب در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی
همراهی با داروی مهارکنندهٔ گره دهلیزیبطنی ضروری است؛ در افت فشار خون یا نارسایی قلبی میتواند وضعیت بیمار را بدتر کند.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ نارسایی قلبی، ضعف عضلهٔ قلب یا فشار خون پایین
- اختلالات ریتم قلب مانند بلوک دهلیزی-بطنی یا طولانیبودن فاصلهٔ کیوتی (QT)
- بیماری کبدی یا کلیوی
- گلوکوم (آبسیاه چشم)، مشکل در دفع ادرار، بزرگی پروستات یا میاستنی گراویس
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرف سایر داروها، مکملها یا داروهای گیاهی، بهویژه سایر داروهای قلبی
عوارض احتمالی
- خشکی دهان
- یبوست
- تاری دید
- سرگیجه یا سبکی سر
- مشکل در شروع ادرار کردن
- تپش نامنظم، سریع یا شدید قلب — نشانهٔ احتمالی آریتمی خطرناک است؛ با اورژانس تماس بگیرید
- غش یا احساس نزدیکشدن به غش — میتواند نشانهٔ اختلال جدی ریتم قلب باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- تنگی نفس، تورم ناگهانی پا یا افزایش سریع وزن — میتواند نشانهٔ تشدید نارسایی قلبی باشد؛ سریع به پزشک اطلاع دهید
- علائم افت قند خون مانند تعریق سرد، لرزش یا گیجی ناگهانی، بهویژه در سالمندان؛ در صورت بروز به پزشک اطلاع دهید
- ناتوانی در دفع ادرار (احتباس ادراری) — نیازمند مراجعهٔ سریع به پزشک است
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
دیزوپیرامید با برخی آنتیبیوتیکها (مانند اریترومایسین)، داروهای ضدقارچ و سایر داروهایی که فاصلهٔ کیوتی قلب را طولانی میکنند، تداخل مهمی دارد و میتواند خطر آریتمیهای خطرناک را افزایش دهد. مصرف همزمان با بتابلوکرها، مسدودکنندههای کانال کلسیم یا سایر داروهای ضدآریتمی نیز ممکن است اثر تضعیفکنندهٔ آن بر قدرت پمپاژ قلب را تشدید کند. داروهای مدر کاهشدهندهٔ پتاسیم خون و داروهای دارای اثر آنتیکولینرژیک، مانند برخی داروهای سرماخوردگی، نیز میتوانند عوارض این دارو را بیشتر کنند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای خطرناک پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات محدودی دربارهٔ مصرف دیزوپیرامید در بارداری وجود دارد و مصرف آن تنها در صورتی توصیه میشود که پزشک ضرورت آن را تشخیص دهد و فایدهٔ درمان بر خطر احتمالی برتری داشته باشد. این دارو به مقدار کمی در شیر مادر ترشح میشود، به همین دلیل مصرف در دوران شیردهی باید تنها با تأیید پزشک و همراه با پایش نوزاد انجام شود. تصمیم نهایی دربارهٔ ادامه یا قطع درمان در بارداری و شیردهی را فقط پزشک معالج میتواند بگیرد.
نگهداری
دیزوپیرامید را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. کپسولها را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا خشکی دهان با مصرف دیزوپیرامید طبیعی است؟
۰۲چرا پزشک پیش و در طول درمان با دیزوپیرامید نوار قلب میگیرد؟
۰۳آیا مصرف آب گریپفروت با این دارو مشکلی ایجاد میکند؟
۰۴اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵چرا مصرف این دارو ممکن است باعث افت قند خون شود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۱۱ سازنده، در گروه C01BA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.