دیروکسیمیل فومارات
دیروکسیمیل فومارات یک داروی خوراکی تنظیمکنندهٔ ایمنی است که فعالیت التهابزای سیستم ایمنی را در اماس تعدیل میکند. این دارو به شکل کپسول طولانیرهش ۲۳۱ میلیگرمی عرضه میشود.
برای درمان شکلهای عودکنندهٔ اماس در بزرگسالان به کار میرود؛ از جمله اماس عودکننده-فروکشکننده، سندرم جداشدهٔ بالینی و اماس پیشروندهٔ ثانویهٔ فعال.
کاهش لنفوسیتها، عفونتهای جدی، آسیب کبدی، واکنش حساسیتی شدید و عوارض شدید گوارشی ممکن است رخ دهد؛ آزمایش خون و کبد باید طبق برنامه انجام شود. این دارو نباید همزمان با دیمتیل فومارات مصرف شود.
اگر بیماری کبد یا کلیه، شمارش پایین گلبول سفید، عفونت، یا بیماری معده و روده دارید، پیش از شروع اطلاع دهید. بارداری، قصد بارداری، شیردهی یا بروز علائم عصبی جدید نیازمند تماس سریع با پزشک است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دیروکسیمیل فومارات یک داروی خوراکی تنظیمکنندهٔ ایمنی برای کنترل شکلهای عودکنندهٔ اماس است. این دارو در بدن به مونومتیل فومارات، مادهٔ فعال، تبدیل میشود؛ تصور میشود با فعالکردن مسیر دفاع آنتیاکسیدانی سلولها و تعدیل پاسخ ایمنی، التهاب و آسیب عصبی را کاهش دهد، هرچند همهٔ جزئیات اثر درمانی آن روشن نیست. هدف اصلی آن کمکردن عودها و فعالیت بیماری است، نه درمان فوری حملهٔ حاد اماس. شکل ارائهشده، کپسول طولانیرهش ۲۳۱ میلیگرمی است و روکسیملا یکی از نامهای تجاری ایرانی آن است.
موارد مصرف
- کاهش عودها و فعالیت بیماری در شکلهای عودکنندهٔ اماس در بزرگسالان
- اماس عودکننده-فروکشکننده
- اماس پیشروندهٔ ثانویهٔ فعال
- سندرم جداشدهٔ بالینی مرتبط با اماس، در صورت تشخیص متخصص
روش مصرف
مقدار، تعداد کپسول و زمانبندی مصرف را نسخه تعیین میکند. کپسول را در زمانهای منظم و با آب، کامل ببلعید؛ آن را نجوید، خرد نکنید، باز نکنید و محتویاتش را روی غذا نریزید. مصرف دارو با غذا یا با معدهٔ خالی ممکن است، اما اگر همراه غذا مصرف میشود از وعدهٔ بسیار چرب و پرکالری پرهیز کنید؛ غذا ممکن است گرگرفتگی و ناراحتی گوارشی را کمتر کند. هنگام مصرف هر نوبت دارو الکل ننوشید. در صورت فراموشی، نوبت بعدی را دو برابر نکنید و دربارهٔ زمان ادامهٔ برنامه از بروشور داخل جعبه یا داروساز کمک بگیرید. مقدار دارو را خودسرانه تغییر ندهید و درمان را بدون هماهنگی قطع یا با داروی دیگری جایگزین نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر قبلاً به دیروکسیمیل فومارات، دیمتیل فومارات، فوماراتهای دیگر یا اجزای کپسول واکنش حساسیتی داشتهاید، حتماً اطلاع دهید.
- اگر شمارش گلبولهای سفید یا لنفوسیتها پایین است، عفونت فعال یا شدید، عفونتهای مکرر یا زونا دارید، پیش از شروع مطرح کنید. معمولاً شمارش خون پیش از شروع، حدود شش ماه بعد و سپس در فواصل شش تا دوازدهماهه بررسی میشود.
- سابقهٔ بیماری کبد، بیماری کلیه، بهویژه نارسایی متوسط یا شدید کلیه، یا آزمایش غیرطبیعی کبد و کلیه را به پزشک بگویید؛ در نارسایی متوسط یا شدید کلیه ممکن است این دارو مناسب نباشد.
- اگر زخم، خونریزی، التهاب یا بیماری مهم معده و روده دارید، پیش از شروع اطلاع دهید؛ عوارض گوارشی شدید هرچند نادر، با این گروه دارویی گزارش شده است.
- همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها، فرآوردههای گیاهی، داروهای دیگر اماس و داروهای تضعیفکنندهٔ ایمنی را فهرست کنید؛ بهویژه اگر دیمتیل فومارات یا داروی حاوی فومارات مصرف میکنید.
- اگر باردارید، قصد بارداری یا شیردهی دارید، یا قرار است واکسن، بهویژه واکسن زنده، دریافت کنید، برنامه را با متخصص هماهنگ کنید. ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان بهخوبی مشخص نشده است.
عوارض احتمالی
- گرگرفتگی، قرمزی، احساس گرمی، خارش یا سوزش پوست؛ این علائم معمولاً در شروع درمان بیشترند و ممکن است با گذشت زمان کمتر شوند.
- تهوع
- اسهال
- درد یا ناراحتی شکم
- استفراغ
- سوءهاضمه
- تورم صورت، لبها، دهان یا زبان، کهیر، خسخس یا تنگی نفس: نشانهٔ واکنش حساسیتی شدید است؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف پیشروندهٔ یکطرفه، بیدقتی حرکات، اختلال دید، تغییر حافظه یا فکر، گیجی یا تغییر شخصیت: میتواند نشانهٔ عفونت نادر مغزیِ لکوانسفالوپاتی چندکانونی پیشرونده باشد؛ فوراً با پزشک تماس بگیرید و در علائم شدید به اورژانس مراجعه کنید.
- تب، عفونت شدید یا مکرر، تنگی نفس، یا تاولهای دردناک یکطرفه روی پوست یا صورت: میتواند نشانهٔ عفونت جدی یا زونا باشد؛ سریع برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید و در بدحالی یا تنگی نفس فوراً به اورژانس بروید.
- خستگی شدید، بیاشتهایی، درد سمت راست بالای شکم، ادرار تیره یا زردی پوست و چشم: احتمال آسیب کبدی مطرح است؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید و برای آزمایش مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، مدفوع قرمز یا سیاه، استفراغ خونی یا شبیه تفالهٔ قهوه، یا اسهال و استفراغ شدید: احتمال خونریزی یا آسیب جدی گوارشی وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- پایینآمدن محسوس گلبولهای سفید یا لنفوسیتها در آزمایش: خطر عفونت را بیشتر میکند؛ نتیجهٔ غیرطبیعی را سریع به پزشک اطلاع دهید تا دربارهٔ ادامهٔ درمان تصمیم بگیرد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
همزمانی دیروکسیمیل فومارات با دیمتیل فومارات ممنوع است، چون هر دو در بدن به مادهٔ فعال مشابهی تبدیل میشوند. داروهای حاوی فومارات، دیگر درمانهای تضعیفکننده یا تنظیمکنندهٔ ایمنی و برخی داروهای اماس باید پیش از شروع بررسی شوند، زیرا ممکن است خطر عفونت یا افت لنفوسیتها را تغییر دهند. واکسنهای زنده ممکن است در طول درمان مناسب نباشند و زمانبندی واکسیناسیون باید هماهنگ شود. هنگام مصرف نوبت دارو الکل ننوشید و در صورت مصرف همراه غذا، وعدهٔ بسیار چرب و پرکالری نداشته باشید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان، حتی فرآوردههای گیاهی و داروهای بدون نسخه، را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ خطر دیروکسیمیل فومارات در بارداری وجود ندارد و در مطالعات حیوانی، آسیبهایی به رشد جنین و نوزاد دیده شده است. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا هنگام درمان باردار شدید، سریع با متخصص دربارهٔ ادامه یا تغییر درمان تصمیم بگیرید. مشخص نیست دارو یا فرآوردههای حاصل از آن وارد شیر انسان میشوند؛ در شیردهی نیز تصمیم دربارهٔ ادامهٔ دارو یا شیردهی باید با نظر پزشک انجام شود.
نگهداری
کپسولها را در ظرف اصلی، در دمای اتاق حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، با نوسان معمول ۱۵ تا ۳۰ درجه، دور از رطوبت و با درِ کاملاً بسته نگه دارید. دارو را دور از دید و دسترس کودکان و دور از گرما و نور مستقیم بگذارید. تاریخ انقضا و سالمبودن کپسول را بررسی کنید و داروی منقضی یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول طولانیرهش | 231 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا دیروکسیمیل فومارات همان دیمتیل فومارات است؟
۰۲آیا میتوان کپسول را باز کرد یا جوید؟
۰۳گرگرفتگی و ناراحتی معده بعد از مصرف طبیعی است؟
۰۴اگر یک نوبت را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۵آیا این دارو حملهٔ فعلی اماس را سریع درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L04AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.