دکسلنزوپرازول
دکسلنزوپرازول دارویی از ردهٔ مهارکنندههای پمپِ پروتون است که با کاهشِ چشمگیرِ ترشحِ اسیدِ معده، به بهبودِ آسیبهای ناشی از ریفلاکس کمک میکند.
بیشتر برای بهبود و نگهداریِ ازوفاژیتِ فرسایشیِ ناشی از ریفلاکسِ معده به مری و تسکینِ سوزشِ سردلِ مزمن تجویز میشود.
کپسول باید بهصورتِ کامل بلعیده شود و نباید خرد یا جویده شود؛ مصرفِ طولانیمدتِ آن بدونِ نظارتِ پزشک میتواند خطرِ کمبودِ منیزیم و پوکیِ استخوان را افزایش دهد.
اگر با وجودِ مصرفِ منظمِ دارو علائمِ ریفلاکس ادامه یافت یا نشانههایی مانندِ استفراغِ خونی، مدفوعِ سیاهرنگ یا کاهشِ وزنِ ناخواسته دیده شد، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کرد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دکسلنزوپرازول دارویی از خانوادهٔ مهارکنندههای پمپِ پروتون (Proton Pump Inhibitor) است که با مسدود کردنِ پمپِ اسیدیِ سلولهای دیوارهٔ معده، ترشحِ اسیدِ معده را بهطور چشمگیر کاهش میدهد. ویژگیِ متمایزِ این دارو، فناوریِ رهاییِ دوگانه (Dual Delayed-Release) در ساختارِ کپسول است؛ به این معنا که مادهٔ مؤثره در دو مرحلهٔ زمانیِ متفاوت در رودهٔ کوچک آزاد میشود و همین ویژگی، مهارِ اسیدِ معده را برای مدتِ طولانیتری در طولِ شبانهروز حفظ میکند. پزشکان معمولاً این دارو را برای بیمارانی تجویز میکنند که ریفلاکسِ معده به مری (GERD) در آنان باعثِ التهاب یا آسیبِ مری شده یا نیازمندِ کنترلِ پایدارترِ سوزشِ سردل هستند. هدفِ اصلیِ درمان، بهبودِ بافتِ آسیبدیدهٔ مری و کاهشِ ناراحتیهای ناشی از بازگشتِ اسیدِ معده به مری است.
موارد مصرف
- بهبودِ التهاب و آسیبِ مریِ ناشی از بیماریِ ریفلاکسِ معده به مری (ازوفاژیتِ فرسایشی)
- حفظِ بهبودی و پیشگیری از بازگشتِ ازوفاژیتِ فرسایشی پس از دورهٔ درمانِ اولیه
- تسکینِ سوزشِ سردلِ ناشی از ریفلاکسِ معده به مری، از جمله در نوعِ بدونِ زخمِ مری
- کنترلِ پایدارترِ علائمِ ریفلاکس در طولِ شبانهروز به کمکِ رهاییِ دوگانهٔ دارو
روش مصرف
دکسلنزوپرازول را میتوان بدونِ توجه به وعدهٔ غذایی و در هر ساعتی از روز مصرف کرد؛ همین ویژگی یکی از تفاوتهای آن با برخی مهارکنندههای پمپِ پروتونِ دیگر است که باید حتماً پیش از غذا مصرف شوند. کپسول باید بهطورِ کامل و همراه با آب بلعیده شود و نباید خرد یا جویده شود، زیرا پوششِ ویژهٔ آن برای رهاسازیِ دوگانهٔ دارو در روده طراحی شده است. برای بیمارانی که در بلعِ کپسول مشکل دارند، پزشک یا داروساز ممکن است روشِ خاصی برای بازکردنِ کپسول و مصرفِ دانههای داخلِ آن توصیه کند که تنها باید طبقِ همان راهنمایی انجام شود. بهتر است این دارو هر روز در ساعتی نزدیک به هم مصرف شود و حتی در صورتِ بهبودِ زودهنگامِ علائم، بدونِ هماهنگی با پزشک قطع نشود، چون در برخی افراد قطعِ ناگهانیِ مصرفِ طولانیمدتِ این دسته از داروها میتواند با افزایشِ موقتِ اسیدِ معده همراه باشد. مقدار و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشک بر اساسِ نسخه تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بهبود ازوفاژیت فرسایشی ناشی از ریفلاکس معده به مری
با یا بدون غذا مصرف شود؛ کپسول کامل بلعیده شود و جویده نشود.
حفظ بهبودی و پیشگیری از بازگشت ازوفاژیت فرسایشی
مدت طولانیتر از این دوره به ارزیابی پزشک نیاز دارد.
تسکین سوزش سردل و کنترل علائم ریفلاکس غیرفرسایشی معده به مری در طول شبانهروز
رهایی دوگانه دارو امکان کنترل علائم در زمانهای مختلف شبانهروز را فراهم میکند؛ با یا بدون غذا قابل مصرف است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به دکسلنزوپرازول، لنزوپرازول یا سایر داروهای همخانوادهٔ آن
- بیماریِ کبدی، بهویژه نارساییِ شدیدِ کبد
- سابقهٔ پوکیِ استخوان، شکستگیِ استخوان یا کمبودِ منیزیمِ خون
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی
- مصرفِ همزمانِ سایر داروها، مکملها یا گیاهانِ دارویی، بهویژه داروهای رقیقکنندهٔ خون
- سالمند بودن یا نیاز به مصرفِ طولانیمدتِ دارو
عوارض احتمالی
- سردرد
- اسهال
- دردِ خفیفِ شکم
- تهوع
- نفخِ شکم
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ کهیر، تورمِ صورت و لبها یا تنگیِ نفس؛ در این حالت باید فوراً با اورژانس تماس گرفت یا به نزدیکترین مرکزِ درمانی مراجعه کرد.
- اسهالِ شدید، طولانی یا همراه با خون که میتواند نشانهٔ یک عفونتِ گوارشیِ جدی باشد و نیازمندِ بررسیِ سریعِ پزشک است.
- نشانههایِ افتِ منیزیمِ خون مانندِ گرفتگیِ عضلات، لرزش یا ضربانِ قلبِ نامنظم، بهویژه در مصرفِ طولانیمدت؛ این موارد باید هرچه زودتر به پزشک اطلاع داده شود.
- دردِ جدید و مداومِ مفاصل یا بثوراتِ پوستیِ تازه که با نورِ آفتاب بدتر میشود؛ در مواردِ نادر میتواند نشانهٔ واکنشِ خودایمنی باشد و باید به پزشک گزارش شود.
- کاهشِ وزنِ ناخواسته، استفراغِ مکرر، استفراغِ خونی یا مدفوعِ سیاهرنگ؛ همگی نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک هستند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
دکسلنزوپرازول با کاهشِ اسیدِ معده میتواند جذبِ برخی داروهایی را که برای جذبِ مناسب به محیطِ اسیدی نیاز دارند، مانندِ کتوکونازول، ایتراکونازول یا برخی داروهای ضدِ اچآیوی مانندِ آتازاناویر، کاهش دهد. مصرفِ همزمانِ آن با وارفارین ممکن است اثرِ رقیقکنندگیِ خون را تغییر دهد و نیازمندِ پایشِ دقیقترِ پزشک باشد. ترکیب با متوترکساتِ دوزِ بالا یا داروهایی مانندِ تاکرولیموس نیز باید تنها زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. الکل تداخلِ شناختهشدهٔ مهمی با این دارو ندارد، اما میتواند علائمِ ریفلاکس را تشدید کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالیِ دیگر هم بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ موجود دربارهٔ مصرفِ دکسلنزوپرازول در دورانِ بارداری هنوز محدود است و مطالعاتِ انسانیِ کافی برای اطمینانِ کامل انجام نشده؛ به همین دلیل مصرفِ آن در بارداری باید فقط با صلاحدیدِ پزشک و در صورتِ نیازِ واقعی انجام شود. دربارهٔ شیردهی نیز مشخص نیست این دارو به چه میزانی وارد شیرِ مادر میشود، پس مادرانِ شیرده پیش از مصرف باید حتماً با پزشکِ خود مشورت کنند.
نگهداری
این کپسولها را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید و از قرار دادنِ آنها در حمام یا کنارِ سینکِ آشپزخانه خودداری کنید. دارو را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترس و دیدِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضای آن را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول طولانیرهش | 30 mg |
| کپسول طولانیرهش | 60 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱تفاوتِ دکسلنزوپرازول با سایر مهارکنندههای پمپِ پروتون مانندِ امپرازول یا لنزوپرازول در چیست؟
۰۲آیا باید دکسلنزوپرازول را حتماً با معدهٔ خالی مصرف کرد؟
۰۳اگر در بلعِ کپسول مشکل دارم چه کنم؟
۰۴آیا مصرفِ طولانیمدتِ دکسلنزوپرازول خطرناک است؟
۰۵اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه A02BC06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.