کلوتریمازول
کلوتریمازول دارویی ضدقارچ موضعی از خانواده ایمیدازولهاست که با آسیبرساندن به غشای سلولی قارچ، از رشد و تکثیر آن جلوگیری میکند.
بیشتر برای درمان عفونت قارچی واژن (کاندیدیازیس واژینال) و همچنین برخی عفونتهای قارچی پوست مانند کچلی بهکار میرود.
این کرم فقط برای مصرف موضعی روی پوست یا داخل واژن، بر اساس تجویز پزشک، است و نباید در چشم، دهان یا از راه دیگری در بدن استفاده شود.
اگر علائم پس از حدود یک هفته بهتر نشد، عفونت پیدرپی بازگشت یا نشانههای غیرمعمولی مانند تب و ترشحات بدبو دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کلوتریمازول دارویی ضدقارچ موضعی از گروه ایمیدازولها (Imidazole) است که برای درمان عفونت قارچی واژن و برخی عفونتهای قارچی پوست بهکار میرود. این دارو با جلوگیری از ساختهشدن ارگوسترول (Ergosterol)، جزء اصلی غشای سلولی قارچ، در ساختار این غشا اختلال ایجاد میکند و در نهایت باعث از بین رفتن قارچ میشود. کلوتریمازول روی طیف گستردهای از قارچها از جمله کاندیدا (Candida) اثر میکند و از داروهای شناختهشده در درمان عفونتهای قارچی سطحی است. شکل کرمی آن امکان مصرف مستقیم روی ناحیه آلوده را فراهم میکند و اثر آن عمدتاً موضعی است، بدون جذب قابلتوجه به گردش خون.
موارد مصرف
- عفونت قارچی واژن (کاندیدیازیس واژینال) همراه با خارش، سوزش و ترشحات
- التهاب و خارش قارچی پوست فرج و اطراف واژن
- کچلی بدن و کشاله ران
- قارچ پا (پای ورزشکار)
- لکههای رنگی پوست ناشی از قارچ (پیتیریازیس ورسیکالر)
روش مصرف
این کرم را طبق دستور پزشک یا داروساز و مطابق راهنمای داخل بسته، روی پوست تمیز و خشکشده یا بهشکل واژینال (در صورت تجویز، معمولاً شبها پیش از خواب) استفاده کنید. پیش و پس از استفاده دستها را بشویید و از تماس دارو با چشم، دهان و زخم باز خودداری کنید. حتی اگر خارش و سایر علائم زودتر از موعد بهبود یافت، دوره درمان را طبق تجویز پزشک تا انتها کامل کنید، چون قطع زودهنگام میتواند به بازگشت عفونت بینجامد. اگر پس از پایان دوره توصیهشده هنوز علائم باقی بود، بدون مشورت با پزشک درمان را طولانیتر یا از نو شروع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت قارچی واژن (کاندیدیازیس واژینال)
در بارداری، بهویژه برای مصرف داخل واژن، فقط با نظر پزشک استفاده شود؛ در صورت علائم بیرونی، درمان موضعی فرج ممکن است بهصورت کمکی لازم باشد.
التهاب و خارش قارچی پوست فرج و اطراف واژن
این مصرف خارجی، عفونت داخل واژن را بهتنهایی درمان نمیکند؛ در صورت نبود بهبودی طی ۷ روز، ارزیابی پزشکی لازم است.
کچلی بدن و کشاله ران
پوست را پیش از مصرف تمیز و کاملاً خشک کنید و درمان را زودتر از مدت مقرر قطع نکنید.
قارچ پا (پای ورزشکار)
بین انگشتان پا را کاملاً خشک نگه دارید و جوراب و کفش مرطوب را تعویض کنید.
لکههای رنگی پوست ناشی از قارچ (پیتیریازیس ورسیکالر)
بازگشت رنگ طبیعی پوست ممکن است چند هفته پس از رفع قارچ طول بکشد و بهتنهایی نشانه شکست درمان نیست.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه حساسیت به کلوتریمازول یا سایر ضدقارچهای ایمیدازولی
- بارداری یا شیردهی، بهویژه در سهماهه نخست بارداری
- وجود زخم باز، سوختگی یا تحریک شدید پوست در محل مصرف
- مصرف همزمان سایر داروهای واژینال یا کرمهای موضعی دیگر
- دیابت یا ضعف سیستم ایمنی که میتواند بهبود عفونت قارچی را کندتر کند
- عفونت قارچی مکرر یا بازگشتکننده که نیازمند بررسی دقیقتر پزشک است
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارش خفیف موضعی، بهویژه در روزهای نخست مصرف
- قرمزی یا تحریک پوستی در محل مصرف
- احساس سوزش هنگام ادرار کردن، در مصرف واژینال
- ترشحات خفیف واژینال، در مصرف واژینال
- واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت، لب یا گلو و مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افزایش شدید خارش، قرمزی، تاول یا تورم غیرمعمول در محل مصرف؛ مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- درد شکمی، تب یا ترشحات بدبو در طول درمان واژینال؛ این نشانهها را باید پزشک بررسی کند.
- نبود بهبودی علائم پس از پایان دوره درمان یا بازگشت مکرر عفونت؛ نیاز به ارزیابی دوباره پزشک دارد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کلوتریمازول موضعی معمولاً جذب اندکی به خون دارد، پس تداخل دارویی سیستمیک جدی برایش کم گزارش شده است؛ اما در فرم واژینال، پایه چرب کرم میتواند به لاتکس کاندوم و دیافراگم آسیب برساند و اثر پیشگیریکننده آنها را در طول درمان و چند روز پس از آن کاهش دهد، پس بهتر است در این بازه از یک روش پیشگیری جایگزین هم استفاده شود. همزمانی با سایر داروهای واژینال یا کرمهای موضعی دیگر هم باید با نظر پزشک باشد. فهرست کامل داروها، مکملها و محصولات موضعی مصرفیات را همیشه به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف موضعی یا واژینال کلوتریمازول در بارداری معمولاً کمخطر در نظر گرفته میشود، اما بهویژه در سهماهه نخست باید فقط با تجویز و نظارت پزشک مصرف شود؛ در فرم واژینال نیز معمولاً توصیه میشود بدون نظر پزشک از اپلیکاتور (وسیله واردکننده) استفاده نشود. در دوران شیردهی نیز بهدلیل جذب اندک دارو به خون، معمولاً بیخطر تلقی میشود؛ با این حال بهتر است پیش از مصرف، بهویژه اگر محل مصرف نزدیک سینه باشد، با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این کرم را در دمای اتاق، دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت و دور از دسترس کودکان نگهداری کنید. پس از هر بار مصرف، در تیوپ را کاملاً ببندید و پیش از استفاده تاریخ انقضای آن را بررسی کنید. از داروی تاریخگذشته یا تغییر رنگ و بو داده استفاده نکنید و آن را طبق راهنمایی داروخانه دفع کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 2 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۳ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا در دوران عادت ماهانه هم میتوان از کلوتریمازول واژینال استفاده کرد؟
۰۲چرا نباید مصرف را با اولین بهبودی قطع کرد؟
۰۳آیا لازم است همسر یا شریک جنسی هم درمان شود؟
۰۴آیا این کرم با کاندوم مشکلی ایجاد میکند؟
۰۵اگر برای اولینبار علائم عفونت قارچی را دارم، آیا میتوانم بدون مراجعه به پزشک این کرم را بخرم و استفاده کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۳ برند از ۱۳ سازنده، در گروه G01AF02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.