بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ضدسرطان و ایمنی

سیس‌پلاتین

Cisplatin
رده ATC L01XA01شکل‌ها تزریقی غلیظ، تزریقی برای محلولدوز 1 mg/1mL، 0.5 mg/1mL، 10 mgبرند در ایران ۲۰
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سیس‌پلاتین دارویی شیمی‌درمانی از گروه ترکیبات پلاتین است که به ماده ژنتیکی (DNA) سلول‌های سرطانی آسیب می‌رساند و از تکثیر آن‌ها جلوگیری می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر در درمان برخی سرطان‌ها مانند سرطان بیضه، تخمدان، مثانه و سر و گردن، معمولاً همراه با سایر داروهای شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو تنها در بیمارستان و زیر نظر مستقیم تیم تخصصیِ خون و سرطان تزریق می‌شود و می‌تواند به کلیه، شنوایی و اعصاب محیطی آسیب برساند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورت بروز کاهش چشمگیر ادرار، وزوز گوش یا کاهش شنوایی، بی‌حسی و گزگز دست و پا، یا نشانه‌های واکنش آلرژیک، حتماً و بی‌درنگ با تیم درمان در میان بگذارید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Cisplatin
۰۲

معرفی دارو

سیس‌پلاتین یک داروی شیمی‌درمانیِ تزریقی از گروه ترکیبات پلاتین است و در ردهٔ داروهای ضدسرطان قرار می‌گیرد. این دارو با اتصال به ماده ژنتیکی درون سلول‌های سرطانی، مانع از تقسیم و تکثیر طبیعی آن‌ها می‌شود و در نهایت به مرگ این سلول‌ها می‌انجامد. از آنجا که سلول‌های سرطانی معمولاً سریع‌تر از سلول‌های سالم تقسیم می‌شوند، این اثر بیشتر متوجه بافت توموری است، هرچند برخی بافت‌های سالم و پرتحرک بدن نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند. سیس‌پلاتین همیشه در محیط بیمارستانی، به‌صورت تزریق وریدی و طبق برنامهٔ دقیقِ تیم تخصصیِ خون و سرطان تجویز و تزریق می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • سرطان بیضه (پیشرفته یا متاستاتیک)
  • سرطان تخمدان
  • سرطان مثانه (پیشرفته)
  • سرطان‌های سر و گردن (اغلب همراه با پرتودرمانی)
  • سرطان ریه (در ترکیب با سایر داروهای شیمی‌درمانی)
  • سرطان دهانهٔ رحم (اغلب همراه با پرتودرمانی)
۰۴

روش مصرف

سیس‌پلاتین را پزشک یا پرستار به‌صورت تزریق وریدیِ آهسته و طی چند ساعت، در محیط بیمارستان یا کلینیک شیمی‌درمانی تزریق می‌کند؛ این دارو هرگز در منزل و توسط خود بیمار مصرف نمی‌شود. پیش و پس از هر نوبت تزریق، معمولاً مایع‌درمانی وریدی برای محافظت از کلیه‌ها و داروهای ضدتهوع برای پیشگیری از تهوع شدید تجویز می‌شود. تعداد نوبت‌ها، فاصلهٔ میان آن‌ها و طول دورهٔ درمان را تیم تخصصیِ خون و سرطان بر پایهٔ نوع بیماری و پاسخ بدن شما تعیین می‌کند؛ حضور به‌موقع در همهٔ نوبت‌ها و آزمایش‌های پیگیریِ عملکرد کلیه، شمارش خون و شنوایی اهمیت زیادی دارد. هرگونه تأخیر، تغییر یا قطعِ درمان همیشه باید با پزشک معالج در میان گذاشته شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه سابقهٔ حساسیت یا واکنش آلرژیک به داروهای حاوی پلاتین را بگویید
  • سابقهٔ بیماری کلیوی یا کاهش عملکرد کلیه را اطلاع دهید
  • اگر پیش از شروع درمان دچار کاهش شنوایی، وزوز گوش یا بی‌حسی و گزگزِ دست و پا بوده‌اید، حتماً بگویید
  • فهرست همهٔ داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها و ادرارآورها، را ارائه دهید
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری را در میان بگذارید
  • سابقهٔ کم‌خونی یا افت شمارش سلول‌های خونی را یادآوری کنید
۰۶

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع و استفراغ، به‌ویژه در روزهای نزدیک به تزریق
  • کاهش اشتها
  • خستگی و بی‌حالی
  • تغییر موقت در حس چشایی
  • سکسکه
  • یبوست یا اسهال خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • کاهش چشمگیر حجم یا تیرگیِ ادرار، یا تورم غیرعادی پا و مچ پا (نشانهٔ احتمالی آسیب کلیوی) — سریع به پزشک اطلاع دهید
  • کاهش شنوایی یا وزوز گوش — به تیم درمان اطلاع دهید تا بررسی شود
  • بی‌حسی، گزگز یا ضعف تازه یا رو‌به‌افزایش در دست‌ها و پاها — در اولین فرصت به پزشک بگویید
  • تب، لرز، کبودی یا خونریزیِ غیرعادی (نشانهٔ احتمالی افت شمارش سلول‌های خونی) — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • استفراغ شدید یا مداوم که مانع خوردن و آشامیدن شود (نشانهٔ احتمالی کم‌آبیِ بدن) — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و لب‌ها، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده — با اورژانس تماس بگیرید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۷

تداخل‌های دارویی

مصرف هم‌زمان سیس‌پلاتین با برخی آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی یا داروهای ادرارآور قوی مانند فوروسماید می‌تواند خطر آسیب به کلیه و شنوایی را افزایش دهد. ترکیب آن با سایر داروهای شیمی‌درمانی یا داروهای دیگرِ آسیب‌رسان به کلیه نیز این خطرها را تشدید می‌کند. سیس‌پلاتین ممکن است اثر برخی داروهای ضدتشنج مانند فنی‌توئین را کاهش دهد، و تزریق واکسن‌های زنده در دورهٔ درمان، به دلیل تضعیف موقتِ سیستم ایمنی، معمولاً توصیه نمی‌شود. فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی و کنترل شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۸

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

سیس‌پلاتین می‌تواند به جنین آسیب برساند و در دوران بارداری تنها در موارد بسیار خاص و با تصمیم تیم تخصصیِ سرطان، پس از سنجش دقیقِ سود و خطر، به کار می‌رود. زنان و مردانی که تحت درمان با این دارو هستند بهتر است دربارهٔ روش مطمئن پیشگیری از بارداری در طول درمان و مدتی پس از پایان آن با پزشک مشورت کنند. شیردهی در دورهٔ درمان با سیس‌پلاتین توصیه نمی‌شود؛ در این باره نیز حتماً نظر پزشک را جویا شوید.

۰۹

نگهداری

سیس‌پلاتین معمولاً توسط داروخانهٔ بیمارستان یا مرکز شیمی‌درمانی تهیه، آماده‌سازی و نگهداری می‌شود و بیمار به‌طور معمول آن را در منزل نگه نمی‌دارد. نگهداری این دارو نیازمند دمای مشخص و محافظت در برابر نور است که کادر درمانی طبق استانداردهای دارویی رعایت می‌کند. اگر بسته‌ای از این دارو موقتاً در اختیار شما قرار گرفت، آن را دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از استفاده تاریخ انقضایش را بررسی کنید.

۱۰

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی غلیظ1 mg / 1mL
تزریقی غلیظ0.5 mg / 1mL
تزریقی برای محلول10 mg
۱۱

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۲۰ برند از ۱۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
سیس پلاتین اکورد 50 CISPLATIN ACCORD 1MG/1ML 50 ML
50 MILLIGRAM in 1 VIAL
Accord Healthcare France
تزریقی غلیظ
ابپلاتین EBEPLATIN
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Ebewe Pharma
تزریقی غلیظ
سیسپلاتین CISPLATIN
1 VIAL in 1 BOX
Hospira
تزریقی غلیظ
سیسپلاتین 100 میلی گرم در 100 میلی لیتر CISPLATIN100MG/100ML
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Hospira
تزریقی غلیظ
سیسپلاتین آکورد CISPLATIN ACCORD
1 VIAL in 1 BOX
Intas Pharmaceuticals Ltd
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین ویاتریس CISPLATIN VIATRIS
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Mylan Laboratories Ltd
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین مایلن CISPLATIN MYLAN
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Oncotec Pharma Produktion GmbH
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین مایلن CISPLATIN MYLAN
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Vianex
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین ویاتریس CISPLATIN VIATRIS
1 VIAL in 1 BOX
Vianex
تزریقی غلیظ
CISPLATIN 10MG/10ML VIAL CISPLATIN 10MG/10ML VIAL
آرمان دارو رسان غرب
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین اکت CISPLATIN ACTE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
اکترو خاورمیانه
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین 10 میلی گرم ویال سایتوسیف CISPLATIN 10 MG VIAL CYTOSAFE
بهستان دارو
تزریقی برای محلول
CISPLATIN 10MG/10ML VIAL CISPLATIN 10MG/10ML VIAL
بهستان دارو
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین 50 میلی گرم ویال سایتوسیف CISPLATIN 50 MG VIAL CYTOSAFE
بهستان دارو
تزریقی غلیظ
سیس پلاتین 50 میلیگرم / 50 میلی لیتر ویال CISPLATIN 50MG/50ML VIAL
بهستان دارو
تزریقی غلیظ
آمپول سیس پلاتین ® 50 میلی گرم CISPLATIN ® 50MG VIAL
دارو درمان مهدیس
تزریقی غلیظ
سیسپلات CISPLAT
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی سبحان انکولوژی
تزریقی غلیظ
CISPLATIN 10MG/10ML VIAL CISPLATIN 10MG/10ML VIAL
رایان دارو ایرانیان
تزریقی غلیظ
سیس پلاسدال CISPLACEDAL
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
سه دال نانو
تزریقی غلیظ
CISPLATIN 50 MG VIAL CISPLATIN 50 MG VIAL
شفا طب البرز
تزریقی غلیظ
ویال سیس پلاتین 50 میلی گرم CISPLATIN 50MG VIAL
شهاب درمان
تزریقی غلیظ
ویال سیس پلاتین ® 10 میلی گرم CISPLATIN ® 10MG VIAL
فوریتهای سینا آرات گستر
تزریقی برای محلول
ویال سیس پلاتین ® 10 میلی گرم CISPLATIN ® 10MG/10ML VIAL
فوریتهای سینا آرات گستر
تزریقی برای محلول
ویال سیس پلاتین CISPLATIN ® 50MG VIAL
فوریتهای سینا آرات گستر
تزریقی غلیظ
سیپلونا CIPLONA
1 VIAL in 1 BOX
نانو فناوران داروئی الوند
تزریقی غلیظ
آمپول سیس پلاتین ® 50 میلی گرم CISPLATIN ® 50MG VIAL
نوآوران فخر دارو
تزریقی غلیظ
۱۲

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا سیس‌پلاتین باعث ریزش مو می‌شود؟
ریزش مو با سیس‌پلاتین معمولاً خفیف‌تر از بسیاری داروهای شیمی‌درمانیِ دیگر است، هرچند در برخی بیماران، به‌ویژه در ترکیب با سایر داروها، ممکن است نازک‌شدن یا ریزشِ محسوسِ مو رخ دهد. این تغییر معمولاً پس از پایان درمان به‌تدریج برطرف می‌شود.
۰۲چرا پیش از هر نوبت تزریق سیس‌پلاتین سرم فراوانی به من می‌دهند؟
این مایع‌درمانیِ وریدی برای محافظت از کلیه‌ها و کمک به دفع سریع‌ترِ دارو از بدن انجام می‌شود، زیرا سیس‌پلاتین می‌تواند برای بافت کلیه آسیب‌زا باشد. رعایتِ این پروتکل نقش مهمی در کاهش خطر آسیب کلیوی دارد.
۰۳آیا بی‌حسی دست و پا پس از سیس‌پلاتین از بین می‌رود؟
در بسیاری از بیماران این نشانه‌ها به‌مرور پس از پایان درمان بهبود می‌یابند، اما در برخی افراد، به‌ویژه پس از دوره‌های طولانیِ درمان، ممکن است مدتی باقی بمانند. هر بی‌حسی یا گزگزِ تازه یا رو‌به‌افزایش را حتماً به پزشک اطلاع دهید.
۰۴آیا در دورهٔ درمان با سیس‌پلاتین می‌توان واکسن زد؟
در دورهٔ شیمی‌درمانی، سیستم ایمنی بدن ضعیف‌تر از حالت عادی است، به همین دلیل واکسن‌های زنده معمولاً باید با احتیاط و تنها با تأیید پزشک معالج تزریق شوند. پیش از هر واکسیناسیونی حتماً با تیم درمان مشورت کنید.
۰۵آیا سیس‌پلاتین با داروهای شیمی‌درمانیِ دیگر ترکیب می‌شود؟
بله، سیس‌پلاتین در بسیاری از پروتکل‌های درمانی همراه با سایر داروهای شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی تجویز می‌شود تا اثربخشیِ درمان افزایش یابد. ترکیبِ دقیقِ داروها را تیم تخصصیِ خون و سرطان بر پایهٔ نوع و مرحلهٔ بیماری تعیین می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۲ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۲۰ برند از ۱۹ سازنده، در گروه L01XA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.