سیس‌آتراکوریوم

سیس‌آتراکوریوم یکی از داروهای ردهٔ اسکلتی‑عضلانی است که به‌عنوانِ شل‌کنندهٔ عضلانیِ غیردپلاریزان (Non-depolarizing Muscle Relaxant) در بیهوشی و مراقبتِ ویژه به‌کار می‌رود. این دارو با مسدودکردنِ موقتِ گیرنده‌های عصبیِ محلِ اتصالِ عصب به عضله، از رسیدنِ پیامِ عصبی به عضله جلوگیری می‌کند و باعثِ شل‌شدنِ گذرای عضلاتِ اسکلتی می‌شود. ویژگیِ متمایزِ آن این است که عمدتاً از راهِ یک فرایندِ شیمیاییِ خودبه‌خودی و مستقل از کبد و کلیه به نامِ حذفِ هافمن (Hofmann Elimination) از بدن پاک می‌شود؛ به همین دلیل در بیمارانی با اختلالِ کارِ این اندام‌ها هم گزینهٔ ایمنی به‌شمار می‌آید. این دارو تنها به‌صورتِ تزریقی و منحصراً در بیمارستان، همیشه همراه با بی‌هوشیِ کامل و زیرِ نظارتِ پزشکِ متخصص تجویز می‌شود.

سیس‌آتراکوریوم را هرگز خودِ بیمار مصرف یا تزریق نمی‌کند؛ این دارو منحصراً به‌صورتِ تزریقِ وریدی، توسطِ پزشکِ متخصصِ بیهوشی یا تیمِ درمانیِ بخشِ مراقبتِ ویژه و تنها در محیطِ بیمارستان تجویز می‌شود. مقدار و زمانِ تزریق را پزشک بر اساسِ وزنِ بیمار، نوعِ عمل و پاسخِ عضلانیِ بیمار که با دستگاه‌های ویژهٔ پایشِ عصب و عضله سنجیده می‌شود، تعیین می‌کند. از آنجا که این دارو حرکتِ عضلات، از جمله عضلاتِ تنفسی، را موقتاً متوقف می‌کند، همیشه همراه با بی‌هوشیِ کامل و کنترلِ پیوستهٔ تنفس و علائمِ حیاتی تجویز می‌شود. بیمار و همراهانش نیازی به نگرانی دربارهٔ نحوهٔ مصرف یا زمانِ قطعِ آن ندارند، چون تمامِ این تصمیم‌ها در اختیارِ تیمِ پزشکیِ حاضر در بیمارستان است.

برخی داروهای بی‌هوشیِ استنشاقی، آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی و کلیندامایسین، و نیز مکمل‌های منیزیم می‌توانند اثرِ شل‌کنندگیِ عضلانیِ سیس‌آتراکوریوم را تشدید یا طولانی‌تر کنند؛ در مقابل، مصرفِ طولانی‌مدتِ برخی داروهای ضدتشنج مانندِ فنی‌توئین یا کاربامازپین ممکن است اثرِ آن را کاهش دهد. از آنجا که این دارو تنها به‌صورتِ تزریقی و در بیمارستان استفاده می‌شود، تداخلِ غذایی یا الکل برای آن مطرح نیست. پیش از هر بی‌هوشی یا جراحی، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ دارویی‌ای را که مصرف می‌کنید، حتماً به پزشکِ بیهوشی و کادرِ درمانی بگویید.