کلرفنیرامین/پسودوافدرین
این شربت ترکیبی از یک داروی ضدحساسیت و یک ضداحتقان بینی است. کلرفنیرامین علائم ناشی از هیستامین را کم میکند و پسودوافدرین تورم مخاط بینی را کاهش میدهد.
بیشتر برای کاهش موقت آبریزش بینی، عطسه، خارش بینی یا گلو و گرفتگی بینی در سرماخوردگی و حساسیت بینی به کار میرود. بیماری زمینهای را درمان نمیکند و روند سرماخوردگی را کوتاه نمیکند.
ممکن است خوابآلودگی، گیجی و خشکی دهان یا برعکس بیقراری و بیخوابی ایجاد کند؛ پس از مصرف، رانندگی و کارهای نیازمند تمرکز را تا مشخص شدن اثر دارو انجام ندهید. در کودکان کمسن، بهویژه زیر ۲ سال، بدون دستور مستقیم پزشک استفاده نشود و برای خواباندن کودک هرگز به کار نرود.
اگر فشارخون بالا، بیماری قلبی، تیروئید پرکار، آبسیاه، دیابت، مشکل ادرار یا بیماری کبد و کلیه دارید، پیش از مصرف سؤال کنید. تداوم علائم، تب یا بدتر شدن حال نیز ارزیابی پزشکی میخواهد.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
کلرفنیرامین/پسودوافدرین یک شربت خوراکیِ ترکیبی از داروی ضدحساسیت و ضداحتقان بینی است. کلرفنیرامین با مهار اثر هیستامین، آبریزش، عطسه و خارش را کاهش میدهد؛ پسودوافدرین با کمکردن تورم عروق مخاط بینی، گرفتگی را موقتاً کاهش میدهد. بنابراین ترکیب برای تسکین علائم سرماخوردگی یا حساسیت بینی به کار میرود، نه درمان عفونت یا کوتاهکردن روند سرماخوردگی. اثر دو جزء میتواند هم خوابآلودگی و هم بیقراری یا تپش قلب ایجاد کند و این موضوع در کودکان و افراد دارای بیماری زمینهای اهمیت بیشتری دارد.
موارد مصرف
- کاهش موقت گرفتگی بینی در سرماخوردگی
- کاهش آبریزش بینی و عطسه همراه سرماخوردگی
- کاهش آبریزش، عطسه و خارش در حساسیت بینی
- کاهش خارش بینی یا گلو و اشکریزش همراه واکنشهای آلرژیک
روش مصرف
مقدار، فاصلهٔ بین نوبتها و طول مصرف به سن، علت مصرف و غلظت شربت بستگی دارد؛ آن را دقیقاً طبق نسخه و بروشور همان فرآورده مصرف کنید و از قاشق آشپزخانه برای اندازهگیری کمک نگیرید. پیمانه یا سرنگ مدرجِ همراه دارو دقیقتر است. شربت را میتوان طبق دستور با غذا یا بدون غذا مصرف کرد و بهتر است نوبتها منظم باشند. اگر یک نوبت فراموش شد، در صورت نزدیک نبودن نوبت بعد آن را مصرف کنید؛ نوبت بعدی را دوبرابر نکنید. همزمان دو فرآوردهٔ سرماخوردگی یا ضدحساسیت مصرف نکنید، چون ممکن است مواد مؤثره تکرار شوند. در صورت خوابآلودگی یا سرگیجه رانندگی و کار با ابزار خطرناک انجام ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
گرفتگی بینی در سرماخوردگی
دستور مصرف همراه غذا یا بدون غذا و نحوهٔ اندازهگیری فرآوردهٔ مایع باید مطابق برچسب همان فرآورده باشد. از مصرف همزمان ضداحتقانها یا فرآوردههای حاوی همین ترکیبات خودداری کنید.
آبریزش بینی و عطسه همراه سرماخوردگی
این ترکیب برای تسکین کوتاهمدت علائم است؛ اگر علائم طی ۷ روز بهبود نیافت، با تب همراه شد یا تشدید گردید، ارزیابی پزشکی لازم است.
رینیت آلرژیک (حساسیت بینی)
برای مصرف مداوم و طولانیمدتِ خودسرانه مناسب نیست؛ در علائم پایدار یا عودکننده، ارزیابی پزشک و درمان اختصاصی رینیت آلرژیک لازم است.
خارش بینی یا گلو و اشکریزش در واکنشهای آلرژیک
در تنگی نفس یا تورم لب، زبان و گلو، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ این دارو جایگزین درمان واکنش آلرژیک شدید یا آنافیلاکسی نیست.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت به کلرفنیرامین، پسودوافدرین یا هر جزء شربت و نیز سابقهٔ واکنش شدید به داروهای ضدحساسیت را اطلاع دهید.
- فشارخون بالا یا کنترلنشده، بیماری قلبی، تپش یا بینظمی ضربان، پرکاری تیروئید یا دیابت را با پزشک در میان بگذارید.
- آبسیاه، بزرگی پروستات یا مشکل تخلیهٔ ادرار، آسم یا بیماری تنفسی و صرع را مطرح کنید.
- در صورت بیماری کبد یا کلیه، پیش از مصرف دربارهٔ مناسببودن دارو و نیاز به تنظیم مقدار آن سؤال کنید.
- در کودکان زیر ۲ سال بدون دستور مستقیم پزشک استفاده نشود؛ در سنین بالاتر نیز سن مجازِ درجشده روی همان فرآورده را بررسی کنید و هرگز دارو را برای خواباندن کودک ندهید.
- فهرست کامل داروها و مکملها، بهویژه داروهای ضدافسردگی، خوابآور، آرامبخش، محرک و ضداحتقان را بگویید؛ بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را نیز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی، کاهش تمرکز یا گیجی خفیف
- خشکی دهان، بینی یا گلو
- سرگیجه یا سردرد
- تهوع یا ناراحتی معده
- یبوست یا تاری دید خفیف
- بیقراری، لرزش خفیف یا دشواری خواب، بهویژه در کودکان
- تورم لب، زبان یا صورت، کهیر گسترده، خسخس یا دشواری تنفس: مصرف را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- درد قفسهٔ سینه، تپش قلب شدید یا نامنظم، غش یا بالا رفتن محسوس فشارخون: مصرف بعدی را انجام ندهید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد ناگهانی و بسیار شدید، استفراغ، گیجی، تشنج یا تغییر ناگهانی بینایی: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- درد شدید چشم، دیدن هالههای رنگی یا ناتوانی در ادرار کردن: مصرف را متوقف کرده و همان روز به پزشک مراجعه کنید.
- بثورات پوستی گسترده همراه تب، تاول یا پوستریزی: مصرف را متوقف کنید و سریعاً مراقبت پزشکی بگیرید.
- خوابآلودگی یا بیقراری شدید، توهم، تشنج یا اختلال تنفس پس از مصرف بیش از مقدار تجویزشده یا بلع تصادفی کودک: فوراً کمک پزشکی بگیرید و بستهٔ دارو را همراه داشته باشید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان با مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز یا تا ۱۴ روز پس از قطع آنها میتواند افزایش خطرناک فشارخون ایجاد کند. ضداحتقانها و داروهای محرک دیگر، برخی داروهای ضدافسردگی و برخی داروهای قلبی یا ضدفشارخون ممکن است تپش، افزایش فشارخون یا بینظمی ضربان را بیشتر کنند. کلرفنیرامین همراه الکل، داروهای خوابآور، آرامبخش، بعضی مسکنهای قوی یا داروهای ضدروانپریشی میتواند خوابآلودگی و کاهش هوشیاری را تشدید کند. این شربت را با فرآوردهٔ سرماخوردگی یا ضدحساسیت دیگری که مواد مشابه دارد ترکیب نکنید؛ فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، این ترکیب را خودسرانه مصرف نکنید؛ پسودوافدرین ممکن است فشارخون و ضربان قلب را بالا ببرد و انتخاب دارو باید با توجه به وضعیت مادر و جنین انجام شود. در شیردهی، مقدار کمی از پسودوافدرین وارد شیر میشود و ممکن است مقدار شیر را کم کند؛ کلرفنیرامین نیز، بهویژه در مصرف مکرر، میتواند در شیرخوار خوابآلودگی یا بیقراری ایجاد کند. پیش از مصرف در بارداری یا شیردهی، نظر پزشک را بگیرید.
نگهداری
در دمای اتاق، معمولاً کمتر از ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور، گرما و رطوبت و مطابق بروشور همان فرآورده نگهداری کنید؛ شربت را یخ نزنید. درِ بطری را محکم ببندید، دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و پس از تاریخ انقضا یا تغییر رنگ، بو و ظاهر مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شربت | 0.67 mg / 10 mg / 5mL |
| کپسول نرم | 2 mg / 30 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۲ برند از ۲۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این شربت برای سرفه هم اثر دارد؟
۰۲چرا ممکن است هم خوابآلود شوم و هم بیقرار؟
۰۳آیا میتوان آن را با شربت سرماخوردگی دیگری داد؟
۰۴آیا این شربت برای کودک مناسب است؟
۰۵اگر یک نوبت را فراموش کردم، چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۲ برند از ۲۱ سازنده، در گروه R06AB54. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.