بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

سفتی‌زوکسیم

Ceftizoxime
رده ATC J01DD07شکل تزریقی برای محلولدوز 500 mg، 1 gبرند در ایران ۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سفتی‌زوکسیم آنتی‌بیوتیکی تزریقی از خانوادهٔ سفالوسپورین‌های نسل سوم است که با جلوگیری از ساخت دیوارهٔ سلولی باکتری، آن‌ها را از بین می‌برد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای عفونت‌های باکتریاییِ متوسط تا شدید مانند عفونت‌های ریه، مجاری ادراری، پوست، شکم و لگن، استخوان و مفصل، عفونت خون و سوزاک به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو تنها به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی و توسط کادر درمانی تجویز می‌شود؛ سابقهٔ حساسیت به پنی‌سیلین یا سایر سفالوسپورین‌ها و بیماری کلیوی باید پیش از تزریق به پزشک گفته شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از تزریق، حساسیت‌های دارویی، بیماری کلیوی، بارداری یا شیردهی و داروهای دیگرتان را به پزشک بگویید. اگر پس از تزریق تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، یا اسهال شدید و خونی رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Ceftizoxime
۰۲

معرفی دارو

سفتی‌زوکسیم یک سفالوسپورین نسل سوم و از دستهٔ آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام است که تنها به‌صورت تزریقی مصرف می‌شود. این دارو با اتصال به پروتئین‌های سازندهٔ دیوارهٔ سلولی باکتری، از تکمیل‌شدن این دیواره جلوگیری می‌کند و باکتری را از بین می‌برد. طیف اثر آن بیشتر باکتری‌های گرم‌منفی رایج و برخی باکتری‌های گرم‌مثبت مانند استرپتوکوک را می‌پوشاند، هرچند برخلاف برخی سفالوسپورین‌های تزریقی دیگر، پوشش قابل‌اعتمادی روی باکتریِ سودوموناس ندارد. به همین دلیل، پزشک انتخاب آن را معمولاً بر پایهٔ نوع عفونت و در صورت امکان نتیجهٔ کشت باکتری تعیین می‌کند.

۰۳

موارد مصرف

  • عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی مانند پنومونی و برونشیت باکتریایی
  • عفونت‌های مجاری ادراری
  • عفونت‌های پوست و بافت نرم
  • عفونت‌های داخل شکمی و لگنی، از جمله برخی عفونت‌های زنانه مانند التهاب لگن
  • سوزاکِ بدون عارضه
  • عفونت‌های جدی‌تر مانند عفونت خون، مننژیت باکتریایی و عفونت استخوان و مفصل، در موارد منتخب و بر پایهٔ حساسیت باکتری
۰۴

روش مصرف

سفتی‌زوکسیم را کادر درمانی به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی، معمولاً در بیمارستان یا مرکز درمانی، تزریق می‌کند و بیمار خودش آن را تزریق نمی‌کند. مسیر تزریق، فاصلهٔ نوبت‌ها و طول دورهٔ درمان را پزشک بر اساس نوع و شدت عفونت، سن و عملکرد کلیه تعیین می‌کند. دورهٔ درمان را کامل کنید؛ حتی اگر پس از چند نوبت حالتان بهتر شد، تزریق را بدون هماهنگی با پزشک زودتر از موعد قطع نکنید، چون این کار می‌تواند به بازگشت عفونت یا مقاوم‌شدن باکتری بینجامد. اگر نوبتی از تزریق در مرکز درمانی به هر دلیل جا افتاد، برای برنامه‌ریزی نوبت بعدی با تیم درمانی هماهنگ کنید و خودسرانه دوز اضافی تزریق نکنید. اگر محل تزریق دردناک، قرمز یا متورم شد، این موضوع را به تیم درمانی اطلاع دهید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی، مانند پنومونی و برونشیت باکتریایی

بزرگسالان۱ گرم عضلانی یا وریدی هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ در عفونت شدید، ۲ گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، عضلانی یا وریدی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در عفونت شدید، مجموع روزانه تا ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم، بدون عبور از حداکثر دوز بزرگسالان.

در پنومونی شدید یا بیمار ناپایدار، راه وریدی و پایش بیمارستانی ترجیح دارد؛ مدت درمان بر پایهٔ شدت و پاسخ بالینی تعیین می‌شود.

عفونت‌های مجاری ادراری

بزرگسالاندر عفونت بدون عارضه: ۵۰۰ میلی‌گرم عضلانی یا وریدی هر ۱۲ ساعت؛ در عفونت پیچیده یا شدید: ۱ گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت، و در موارد شدید یا مقاوم تا ۲ گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، عضلانی یا وریدی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ حداکثر مجموع روزانه ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم و نه بیشتر از حداکثر دوز بزرگسالان.

در عفونت‌های ناشی از سودوموناس یا پاسخ ناکافی، کشت و حساسیت میکروبی باید سریع بررسی و درمان بازنگری شود.

عفونت‌های پوست و بافت نرم

بزرگسالان۱ گرم عضلانی یا وریدی هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ در عفونت شدید، ۲ گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، عضلانی یا وریدی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در عفونت شدید، مجموع روزانه تا ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم.

در صورت وجود آبسه، تخلیهٔ کانون عفونت ممکن است لازم باشد؛ مدت درمان بر پایهٔ شدت و پاسخ بالینی تعیین می‌شود.

عفونت‌های داخل شکمی

بزرگسالان۱ گرم عضلانی یا وریدی هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ در عفونت شدید، ۲ گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ در عفونت تهدیدکنندهٔ حیات، ۳ تا ۴ گرم وریدی هر ۸ ساعت.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، عضلانی یا وریدی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در عفونت شدید، مجموع روزانه تا ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم.

در آبسه یا پریتونیت، راه وریدی ترجیح دارد و کنترل کانون عفونت ضروری است.

التهاب لگن

بزرگسالان۲ گرم وریدی هر ۸ ساعت؛ درمان تزریقی معمولاً تا ۲۴ ساعت پس از بهبود بالینی ادامه می‌یابد و سپس درمان مناسب برای تکمیل مجموع ۱۴ روز انجام می‌شود.

سفتی‌زوکسیم بر کلامیدیا اثر ندارد؛ در صورت احتمال این عفونت، پوشش ضدکلامیدیایی جداگانه لازم است.

سوزاک بدون عارضه

بزرگسالان۱ گرم به‌صورت تزریق عضلانی، فقط یک نوبت.

این رژیم فقط برای سوزاک بدون عارضه است؛ در بیماری منتشر یا عارضه‌دار، رژیم دیگری لازم است.

عفونت خون یا سپتی‌سمی

بزرگسالان۲ تا ۴ گرم وریدی هر ۸ ساعت، معادل ۶ تا ۱۲ گرم در روز؛ در آغاز سپتی‌سمی شدید ممکن است برای چند روز ادامه یابد و سپس با بهبود بالینی و نتایج آزمایشگاهی کاهش داده شود.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، وریدی یا عضلانی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در موارد شدید، مجموع روزانه تا ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم.

درمان باید بیمارستانی و ترجیحاً وریدی باشد و بر پایهٔ کشت، حساسیت میکروبی و وضعیت بالینی تنظیم شود.

مننژیت باکتریایی

بزرگسالان۲ گرم وریدی هر ۸ ساعت؛ در مننژیت تهدیدکنندهٔ حیات، ۳ تا ۴ گرم وریدی هر ۸ ساعت، فقط با پایش بیمارستانی.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، وریدی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در موارد شدید، مجموع روزانه تا ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم.

مننژیت نیازمند درمان فوری بیمارستانی و انتخاب دارو بر پایهٔ عامل و حساسیت میکروبی است.

عفونت‌های استخوان و مفصل

بزرگسالان۱ گرم عضلانی یا وریدی هر ۸ تا ۱۲ ساعت؛ در عفونت شدید، ۲ گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت. درمان معمولاً چند هفته ادامه می‌یابد.
کودکاندر کودکان ۶ ماهه و بزرگ‌تر: ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، عضلانی یا وریدی، هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در عفونت شدید، مجموع روزانه تا ۲۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم.

کنترل کانون عفونت و گاهی مداخلهٔ جراحی لازم است؛ مدت درمان بر پایهٔ کشت و پاسخ بالینی تعیین می‌شود.

تنظیم دوز: سفتی‌زوکسیم عمدتاً از راه کلیه دفع می‌شود؛ در کاهش عملکرد کلیه، دیالیز و سالمندان باید دوز یا فاصلهٔ تزریق بر اساس عملکرد کلیه و شدت عفونت تنظیم شود و در همودیالیز زمان تزریق با پایان دیالیز هماهنگ باشد. اختلال کبدیِ تنها معمولاً نیاز به تغییر دوز ندارد. حداکثر دوز معمول بزرگسالان در عفونت‌های تهدیدکنندهٔ حیات ۱۲ گرم در روز است؛ هر دوز ۲ گرم عضلانی باید در دو محل عضلانی تقسیم شود. دوز دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت عفونت، حساسیت میکروبی و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به سفتی‌زوکسیم، سایر سفالوسپورین‌ها، پنی‌سیلین یا سایر آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام حساسیت یا واکنش آلرژیک داشته‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ بیماری کلیوی را با پزشک در میان بگذارید، چون دفع این دارو عمدتاً از راه کلیه انجام می‌شود و ممکن است برنامهٔ تزریق بر همین اساس تنظیم شود.
  • اگر پیش‌تر پس از مصرف آنتی‌بیوتیک دچار اسهال شدید یا التهاب روده شده‌اید، پیش از شروع درمان به پزشک اطلاع دهید.
  • اگر داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مصرف می‌کنید یا سابقهٔ اختلال انعقادی دارید، به پزشک بگویید.
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهی مصرفی‌تان، به‌ویژه پروبنسید و آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی، را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
  • در صورت بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری، پیش از تزریق با پزشک مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • درد، قرمزی یا التهاب در محل تزریق؛ در تزریق وریدی گاهی التهاب رگ
  • حالت تهوع، استفراغ یا اسهال خفیف
  • راش پوستی یا خارش خفیف
  • سردرد
  • خارش یا عفونت قارچی واژینال
  • افزایش موقت آنزیم‌های کبدی در آزمایش خون
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های حساسیت شدید مانند کهیر گسترده، تورم صورت، لب، زبان یا گلو، یا دشواری در تنفس: فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
  • اسهال شدید، آبکی یا خونی که ادامه‌دار است، به‌ویژه همراه با تب یا درد شکم: سریع به پزشک اطلاع دهید و بدون مشورت او از داروی ضداسهال استفاده نکنید.
  • کاهش محسوس حجم ادرار، تورم دست و پا یا خستگی غیرعادی که می‌تواند نشانهٔ مشکل کلیوی باشد: به پزشک اطلاع دهید.
  • کبودی یا خونریزی غیرعادی و بدون دلیل مشخص: به پزشک اطلاع دهید.
  • زردی پوست یا چشم و ادرار تیره که می‌تواند نشانهٔ درگیری کبد باشد: به پزشک اطلاع دهید.
  • گیجی، خواب‌آلودگی غیرعادی یا حرکات غیرطبیعی، به‌ویژه در بیماری کلیوی: به پزشک اطلاع دهید؛ در صورت تشنج یا کاهش هوشیاری فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

سفتی‌زوکسیم با غذا تداخل مهمی ندارد، چون به‌صورت تزریقی مصرف می‌شود. مصرف هم‌زمان با پروبنسید می‌تواند دفع کلیوی این دارو را کاهش دهد و غلظت آن را در خون بالا ببرد. در بیمارانی که هم‌زمان آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی یا داروهای بالقوه آسیب‌رسان به کلیه دریافت می‌کنند، پایش دقیق‌تر عملکرد کلیه لازم است. در افرادی که داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین مصرف می‌کنند، احتمال تشدید اثر ضدانعقادی وجود دارد. تداخل مهمی با الکل به‌طور اختصاصی برای این دارو شناخته‌نشده است، اما فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا هر تداخل احتمالی بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دادهٔ انسانی دربارهٔ مصرف سفتی‌زوکسیم در بارداری محدود است و مطالعات حیوانی آسیب مستقیم مهمی نشان نداده‌اند؛ با این حال در بارداری فقط زمانی تجویز می‌شود که پزشک سود درمان را بیشتر از خطر آن بداند. مقدار کمی از این دارو وارد شیر مادر می‌شود و معمولاً عارضهٔ مهمی برای نوزاد گزارش نشده است، هرچند ممکن است به‌ندرت اسهال خفیف یا برفک دهانی در نوزاد ایجاد کند. در صورت بارداری، شیردهی یا مشاهدهٔ چنین نشانه‌هایی در نوزاد، با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

سفتی‌زوکسیم معمولاً توسط داروخانه یا کادر درمانی نگهداری و آماده‌سازی می‌شود. ویال‌های تزریق‌نشده را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرمای شدید و نور مستقیم نگهداری کنید، مگر آنکه برچسب یا داروساز دستور دیگری بدهد. محلول آماده‌شده پایداری محدودی دارد و باید طبق دستورالعمل کادر درمانی در همان بازهٔ زمانی مصرف شود؛ محلول باقی‌مانده را خودسرانه نگه ندارید. دارو را دور از دید و دسترس کودکان نگه دارید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی برای محلول1 g
تزریقی برای محلول500 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۷ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آفازوکس AFAZOX
20 VIAL, GLASS in 1 BOX
آفا شیمی
تزریقی برای محلول
سفتی زوکسیم CEFTIZOXIME
12 VIAL in 1 BOX · 1 VIAL in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی برای محلول
سفتی زوکسیم-اکسیر CEFTIZOXIME-EXIR
1 VIAL, GLASS in 1 BOX · 12 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی برای محلول
زوکسیم ZOXIME
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی جابرابن حیان
تزریقی برای محلول
سفتی زوکسیم CEFTIZOXIME
20 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی دانا
تزریقی برای محلول
سفتیزوکسیم 500 م گ ویال CEFTIZOXIME SODIUM 500MG VIAL
داروسازی دانا
تزریقی برای محلول
سفتیزوکسیم-شفا® 1گ ویال CEFTIZOXIME-SHAFA® 1G VIAL
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
تزریقی برای محلول
سفتیزوکسیم-شفا® 500م گ ویال CEFTIZOXIME-SHAFA® 500MG VIAL
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
تزریقی برای محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا سفتی‌زوکسیم فقط تزریقی است و قرص یا شربت ندارد؟
جذب این دسته از آنتی‌بیوتیک‌ها از دستگاه گوارش ضعیف است، به همین دلیل سفتی‌زوکسیم فقط به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی ساخته می‌شود تا سطح مؤثری از دارو مستقیماً وارد جریان خون شود.
۰۲آیا سفتی‌زوکسیم برای سرماخوردگی یا آنفلوانزا مؤثر است؟
خیر. سرماخوردگی و آنفلوانزا ویروسی هستند و سفتی‌زوکسیم روی ویروس اثر ندارد. این دارو فقط برای عفونت باکتریاییِ تشخیص‌داده‌شده یا به‌شدت محتمل و با تجویز پزشک استفاده می‌شود.
۰۳آیا سفتی‌زوکسیم مانند برخی سفالوسپورین‌های تزریقی دیگر روی باکتریِ سودوموناس هم اثر دارد؟
خیر، پوشش سفتی‌زوکسیم روی سودوموناس قابل‌اعتماد نیست و برای عفونت‌های ناشی از این باکتری معمولاً داروی دیگری انتخاب می‌شود. انتخاب آنتی‌بیوتیک مناسب را پزشک بر اساس نوع باکتری و نتیجهٔ کشت تعیین می‌کند.
۰۴اگر به پنی‌سیلین حساسیت دارم، می‌توانم سفتی‌زوکسیم دریافت کنم؟
پنی‌سیلین و سفتی‌زوکسیم هر دو در خانوادهٔ آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام قرار دارند و در درصد کمی از افراد حساسیت متقاطع دیده می‌شود. اگر سابقهٔ واکنش آلرژیک به پنی‌سیلین دارید، پیش از تزریق حتماً به پزشک بگویید تا او دربارهٔ ایمنی آن تصمیم بگیرد.
۰۵اگر بعد از تزریق سفتی‌زوکسیم دچار اسهال شدم چه کار کنم؟
اسهال خفیف گاهی طبیعی است، اما اگر اسهال شدید، آبکی یا همراه با خون باشد، ممکن است نشانهٔ عارضهٔ جدی‌تری باشد. در این صورت سریع به پزشک اطلاع دهید و بدون مشورت با او از داروهای ضداسهال استفاده نکنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۷ برند از ۵ سازنده، در گروه J01DD07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.