بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

سفوتاکسیم

Cefotaxime
رده ATC J01DD01شکل تزریقی برای محلولدوز 500 mg، 1 gبرند در ایران ۱۲
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سفوتاکسیم آنتی‌بیوتیکی تزریقی از ردهٔ سفالوسپورین‌های نسل سوم است که با از بین بردنِ دیوارهٔ سلولیِ باکتری، عفونت را کنترل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای عفونت‌های جدی و گستردهٔ باکتریایی مانندِ سپسیس، مننژیت و عفونت‌های تنفسی، ادراری و شکمی، در محیطِ بیمارستانی تزریق می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

افرادی که پیش‌تر به پنی‌سیلین یا هر سفالوسپورینِ دیگر حساسیت نشان داده‌اند، باید پیش از تزریق حتماً پزشک را در جریان بگذارند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورتِ بروزِ نشانه‌های حساسیتِ شدید، اسهالِ شدید یا هرگونه واکنشِ غیرمنتظره پس از تزریق، باید بی‌درنگ با پزشک یا تیمِ درمانی تماس گرفت.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Cefotaxime
۰۲

معرفی دارو

سفوتاکسیم آنتی‌بیوتیکی بتالاکتام از خانوادهٔ سفالوسپورین‌های نسل سوم است که طیفِ گسترده‌ای از باکتری‌های گرم‌منفی و گرم‌مثبت را پوشش می‌دهد. این دارو با اتصال به پروتئین‌های متصل‌شوندهٔ پنی‌سیلینی (Penicillin-Binding Proteins) در دیوارهٔ سلولیِ باکتری، ساختِ این دیواره را مختل کرده و به مرگِ باکتری می‌انجامد. یکی از ویژگی‌های مهمِ سفوتاکسیم، نفوذِ خوبِ آن به مایعِ مغزی‌نخاعی است که کاربردِ آن را در عفونت‌های جدیِ سیستمِ عصبیِ مرکزی مانندِ مننژیت توجیه می‌کند. این دارو تنها به‌صورتِ تزریقِ وریدی یا عضلانی و معمولاً در بیمارستان یا زیرِ نظرِ مستقیمِ کادرِ درمانی تجویز می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • سپسیس و عفونت‌های جدیِ خونی
  • مننژیتِ باکتریایی
  • عفونت‌های تنفسیِ تحتانی مانندِ پنومونی
  • عفونت‌های پیچیدهٔ دستگاهِ ادراری
  • عفونت‌های شکمی و لگنی
  • عفونت‌های پوست، بافتِ نرم، استخوان و مفصل
۰۴

روش مصرف

سفوتاکسیم تنها به‌صورتِ تزریقِ وریدی یا عضلانی و توسطِ پزشک یا پرستار تجویز می‌شود و بیمار آن را خودش مصرف نمی‌کند. زمان‌بندیِ تزریق‌ها طوری تنظیم می‌شود که غلظتِ مؤثرِ دارو در خون در تمامِ طولِ درمان حفظ شود؛ به همین دلیل پایبندی به برنامهٔ تزریق و تکمیلِ کاملِ دورهٔ تجویزشده، حتی اگر علائم زودتر برطرف شود، اهمیتِ زیادی دارد. تصمیم دربارهٔ مقدار، فاصلهٔ تزریق‌ها و طولِ دورهٔ درمان تنها بر عهدهٔ پزشک است و نباید بدونِ هماهنگی با او زودتر متوقف شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سپسیس و عفونت‌های جدی خونی

بزرگسالان۲ گرم وریدی هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در عفونت تهدیدکنندهٔ حیات، ۲ گرم هر ۴ ساعت.
کودکانکودکان کمتر از ۵۰ کیلوگرم: ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، وریدی، در ۳ تا ۴ نوبت مساوی.

در سپسیس شدید، راه وریدی ارجح است و تا مشخص‌شدن عامل بیماری‌زا ممکن است درمان ترکیبی لازم باشد.

مننژیت باکتریایی

بزرگسالان۲ گرم وریدی هر ۴ تا ۶ ساعت.
کودکانکودکان کمتر از ۵۰ کیلوگرم: ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، وریدی، در ۳ تا ۴ نوبت مساوی؛ نوزادان دوز سنی جداگانه دارند.

درمان بیمارستانی و وریدی است و بر اساس سن، عامل بیماری‌زا و حساسیت میکروب ممکن است داروی همراه لازم باشد.

پنومونی و عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی

بزرگسالان۱ تا ۲ گرم وریدی هر ۸ ساعت.
کودکانکودکان کمتر از ۵۰ کیلوگرم: ۱۵۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، وریدی، در ۳ نوبت هر ۸ ساعت؛ در عفونت شدید تا ۲۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز.

در پنومونی شدید راه وریدی ارجح است؛ برای پوشش میکروب‌های غیرمعمول ممکن است داروی دیگری لازم شود.

عفونت‌های پیچیدهٔ دستگاه ادراری

بزرگسالان۱ تا ۲ گرم وریدی هر ۸ ساعت.
کودکانکودکان کمتر از ۵۰ کیلوگرم: ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، وریدی، در ۳ تا ۴ نوبت هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در موارد شدید تا ۲۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز.

نمونهٔ ادرار و کشت، در صورت امکان، پیش از شروع درمان گرفته شود و ادامهٔ درمان بر اساس پاسخ و حساسیت میکروب تنظیم گردد.

عفونت‌های شکمی و لگنی

بزرگسالان۱ تا ۲ گرم وریدی هر ۶ تا ۸ ساعت.
کودکانکودکان کمتر از ۵۰ کیلوگرم: ۵۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در هر نوبت، وریدی، هر ۶ ساعت؛ برای عفونت لگنی کودکان، رژیم درمانی باید تخصصی تعیین شود.

در عفونت شکمی باید همراه داروی پوشش‌دهندهٔ بی‌هوازی مصرف شود؛ در بیماری لگنی، پوشش کلامیدیا نیز ممکن است لازم باشد.

عفونت‌های پوست، بافت نرم، استخوان و مفصل

بزرگسالان۱ تا ۲ گرم وریدی هر ۸ ساعت؛ در عفونت شدید، ۲ گرم هر ۶ تا ۸ ساعت.
کودکانکودکان کمتر از ۵۰ کیلوگرم: ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، وریدی، در ۳ تا ۴ نوبت هر ۶ تا ۸ ساعت؛ در عفونت شدید یا استخوان و مفصل، ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز.

عفونت استخوان و مفصل معمولاً به درمان طولانی‌تر، کشت و گاهی تخلیهٔ جراحی نیاز دارد.

تنظیم دوز: دوز دقیق و مدت درمان را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت عفونت، نتیجهٔ کشت و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند. کودکان با وزن ۵۰ کیلوگرم یا بیشتر دوز بزرگسالان را دریافت می‌کنند؛ در نوزادان صفر تا ۱ هفته ۵۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم هر ۱۲ ساعت و از ۱ تا ۴ هفتگی هر ۸ ساعت تجویز می‌شود. در نارسایی شدید کلیه، به‌ویژه کلیرانس کراتینین کمتر از ۲۰ میلی‌لیتر در دقیقه، معمولاً دوز نگهدارنده کاهش می‌یابد؛ در سالمندان پایش عملکرد کلیه لازم است و در نارسایی کبدیِ بدون اختلال کلیه معمولاً تنظیم دوز لازم نیست. حداکثر مقدار معمول ۱۲ گرم در روز است و تزریق وریدی باید طی ۳ تا ۵ دقیقه و توسط کادر درمان انجام شود. برچسب رسمی دارو مشخصات تکمیلی دوز
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه سابقهٔ حساسیت به پنی‌سیلین‌ها یا سایرِ سفالوسپورین‌ها را حتماً به پزشک بگویید
  • اگر سابقهٔ بیماری‌های گوارشی، به‌ویژه التهابِ رودهٔ مرتبط با آنتی‌بیوتیک، دارید اطلاع دهید
  • در صورتِ نارساییِ کلیه، پزشک ممکن است مقدار یا فاصلهٔ تزریق‌ها را تنظیم کند
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری را با پزشک در میان بگذارید
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و واکسن‌های اخیرِ خود را به تیمِ درمانی اطلاع دهید
  • هرگونه سابقهٔ اختلالِ انعقادِ خون را با پزشک در میان بگذارید
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • درد، قرمزی یا التهاب در محلِ تزریق
  • تهوع، استفراغ یا اسهالِ خفیف
  • سردرد
  • بثوراتِ خفیفِ پوستی
  • افزایشِ گذرا و بدونِ علامتِ آنزیم‌های کبدی در آزمایشِ خون
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تنگیِ نفس، تورمِ صورت و گلو یا کهیرِ گسترده — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • اسهالِ شدید، آبکی یا خونی همراه با تب و دل‌دردِ شدید، به‌ویژه اگر هفته‌ها پس از پایانِ درمان هم رخ دهد — باید سریع به پزشک اطلاع داده شود
  • بثوراتِ گستردهٔ پوستی همراه با تاول یا پوسته‌پوسته‌شدنِ پوست — نیازمندِ مراجعهٔ فوری به پزشک است
  • تشنج یا تغییرِ سطحِ هوشیاری، به‌ویژه در افرادِ دارای نارساییِ کلیه — باید فوراً به پزشک یا اورژانس اطلاع داده شود
  • کبودی یا خون‌ریزیِ غیرعادی — باید در اسرع‌وقت به پزشک گزارش شود

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

سفوتاکسیم می‌تواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد؛ مصرفِ هم‌زمان با آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی یا سایرِ داروهای مؤثر بر کلیه، فشار بر عملکردِ کلیه را افزایش می‌دهد، و پروبنسید می‌تواند غلظتِ خونیِ سفوتاکسیم را بالا ببرد. این دارو همچنین ممکن است اثرِ داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانندِ وارفارین را تقویت کند و از اثربخشیِ برخی واکسن‌های زندهٔ باکتریایی بکاهد. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و واکسن‌هایتان را پیش از شروعِ درمان به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

سفوتاکسیم از جملهٔ آنتی‌بیوتیک‌هایی است که در دورانِ بارداری تنها در صورتِ نیازِ واقعی و به تشخیصِ پزشک و با احتیاطِ معمول تجویز می‌شود. مقدارِ اندکی از این دارو ممکن است در شیرِ مادر ترشح شود؛ هرچند مشکلِ جدیِ گزارش‌شده‌ای برای شیردهی وجود ندارد، بهتر است نوزاد از نظرِ اسهال یا برفکِ دهانی زیرِ نظر باشد. تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در دورانِ بارداری و شیردهی همیشه با پزشک است.

۱۰

نگهداری

پودرِ سفوتاکسیم پیش از حل‌شدن باید در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ زیاد نگهداری شود. محلولِ آماده‌شده معمولاً عمرِ کوتاهی دارد و باید طبقِ دستورِ داروساز، در بازهٔ زمانیِ محدود مصرف یا در یخچال نگهداری شود. این دارو معمولاً در محیطِ درمانی توسطِ کادرِ درمان نگهداری و آماده می‌شود؛ در هر حالت باید دور از دسترسِ کودکان بماند و پیش از مصرف، تاریخِ انقضای آن بررسی شود.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی برای محلول1 g
تزریقی برای محلول500 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۲ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
سفوتاکسیم CEFOTAXIM
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Laboratorios Normon SA
تزریقی برای محلول
سفوتاكسيم CEFOTAXIME
1 GRAM in 1 VIAL
Laboratorios Normon SA
تزریقی برای محلول
سفمک CEFEMAC
10 VIAL in 1 BOX
Lazerhead Lifesciences Pvt.Ltd.
تزریقی برای محلول
ُسفوتاکسیما 1000 میلی گرم CEFOTAXIMA 1000MG
1000 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
Ldp Laboratorios Torlan SA
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیما 500 میلی گرم CEFOTAXIMA 500MG
500 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
Ldp Laboratorios Torlan SA
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم CEFOTAXIM
1 VIAL in 1 BOX
Toprak İlaç ve Kimyevi Maddeler San. ve Tic. A.Ş.
تزریقی برای محلول
سفوجکت CEFOJECT
20 VIAL, GLASS in 1 BOX
آفا شیمی
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم CEFOTAXIME
20 VIAL, GLASS in 1 BOX
آفا شیمی
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم 1 گرمی CEFOTAXIME 1G
آنکو دارو
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم 500 میلی گرم CEFOTAXIME 500MG
آنکو دارو
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم CEFOTAXIME
1 GRAM in 1 VIAL, GLASS · 13.5 MILLILITER in 1 VIAL, GLASS
البرز دارو
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم-اکسیر CEFOTAXIME-EXIR
12 VIAL in 1 BOX · 1 GRAM in 1 VIAL · 500 MILLIGRAM in 1 VIAL
داروسازی اکسیر
تزریقی برای محلول
سفوتاکس CEPHOTAX
20 VIAL in 1 BOX · 25 VIAL, GLASS in 1 BOX · 1 GRAM in 1 VIAL
داروسازی جابرابن حیان
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم CEFOTAXIME
500 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
داروسازی دانا
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم 500 م گ ویال CEFOTAXIME 500MG VIAL
داروسازی دانا
تزریقی برای محلول
سفوتاکسیم-شفا500 م گ ویال CEFOTAXIME-SHAFA® 500MG VIAL
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
تزریقی برای محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا سفوتاکسیم به‌صورتِ قرص موجود نیست و باید تزریق شود؟
این دارو از راهِ گوارش به‌خوبی جذب نمی‌شود، به همین دلیل تنها به‌شکلِ تزریقی ساخته شده تا سطحِ مؤثری از آن به‌سرعت در خون ایجاد شود. این ویژگی برای درمانِ عفونت‌های جدی که نیازمندِ اثرگذاریِ سریع‌اند ضروری است.
۰۲اگر به پنی‌سیلین حساسیت دارم، می‌توانم سفوتاکسیم دریافت کنم؟
برخی افرادِ حساس به پنی‌سیلین ممکن است به سفالوسپورین‌ها از جمله سفوتاکسیم نیز واکنش نشان دهند. پیش از تزریق حتماً سابقهٔ کاملِ حساسیت‌های دارویی‌تان را به پزشک بگویید تا او تصمیمِ ایمن را بگیرد.
۰۳درمان با سفوتاکسیم معمولاً چه‌قدر طول می‌کشد؟
طولِ دورهٔ درمان به نوع و شدتِ عفونت و پاسخِ بدن بستگی دارد و تنها پزشکِ معالج آن را تعیین می‌کند. تکمیلِ کاملِ دورهٔ تجویزشده، حتی با بهبودِ زودهنگامِ علائم، اهمیت دارد.
۰۴آیا سفوتاکسیم برای کودکان و نوزادان بی‌خطر است؟
بله، این دارو در بسیاری از عفونت‌های جدیِ کودکان و حتی نوزادان، زیرِ نظرِ پزشکِ متخصص و با تنظیمِ ویژهٔ آن، به کار می‌رود. تصمیم دربارهٔ مصرف در کودکان همیشه بر عهدهٔ پزشک است.
۰۵آیا سفوتاکسیم روی سرماخوردگی یا آنفلوانزا اثر دارد؟
خیر، سفوتاکسیم مانندِ سایرِ آنتی‌بیوتیک‌ها فقط روی عفونت‌های باکتریایی اثر می‌کند و برای عفونت‌های ویروسی مانندِ سرماخوردگی یا آنفلوانزا کاربردی ندارد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۷ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۲ برند از ۱۱ سازنده، در گروه J01DD01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.