سفیکسیم
سفیکسیم آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ سفالوسپورینهای نسل سوم است که با مهار ساخت دیوارهٔ سلولی باکتری، آن را از بین میبرد.
پزشکان این دارو را بیشتر برای عفونتهای دستگاه ادراری، گوش میانی، گلو و لوزه، و برخی عفونتهای تنفسی ناشی از باکتریهای حساس تجویز میکنند.
سفیکسیم فقط روی عفونتهای باکتریایی اثر دارد و باید طبق نسخهٔ پزشک و تا پایان دورهٔ کامل مصرف شود، حتی اگر علائم زودتر بهبود یابند.
در صورت بروز کهیر، تورم صورت و گلو، تنگی نفس، یا اسهال شدید و خونی، مصرف دارو را قطع کنید و فوراً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سفیکسیم (Cefixime) آنتیبیوتیکی خوراکی از گروه سفالوسپورینهای نسل سوم است که در ایران با نام تجاری سوپراکس نیز شناخته میشود. این دارو با مهار ساخت دیوارهٔ سلولی باکتری، آنها را از بین میبرد یا از رشدشان جلوگیری میکند. سفیکسیم طیف نسبتاً گستردهای از باکتریهای گرممنفی و برخی گرممثبت را پوشش میدهد و به همین دلیل در طیفی از عفونتهای باکتریایی خفیف تا متوسط کاربرد دارد. این دارو معمولاً بهصورت کپسول، قرص یا سوسپانسیون خوراکی مصرف میشود و برای کودکان و بزرگسالان قابل استفاده است.
موارد مصرف
- عفونتهای دستگاه ادراری ناشی از باکتریهای حساس
- عفونت حاد گوش میانی (اوتیت میانی)
- گلودرد و التهاب لوزهٔ باکتریایی (استرپتوکوکی)
- برونشیت حاد و تشدید برونشیت مزمن
- تب حصبه (تیفوئید)، به تشخیص و صلاحدید پزشک
روش مصرف
سفیکسیم را میتوان با غذا یا با معدهٔ خالی مصرف کرد؛ اگر دارو باعث ناراحتی معده شود، مصرف همراه غذا معمولاً کمککننده است. سوسپانسیون را پیش از هر بار مصرف خوب تکان دهید و با پیمانهٔ مخصوص اندازهگیری کنید، نه با قاشق خانه. داروی خود را در ساعات مشخص و با فاصلهٔ منظم مصرف کنید و دورهٔ درمان را طبق نسخهٔ پزشک تا انتها کامل کنید؛ قطع زودهنگام، حتی با بهبود علائم، میتواند به مقاومشدن باکتریها منجر شود. مقدار و مدت دقیق مصرف را فقط پزشک یا داروساز مشخص میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت سادهٔ دستگاه ادراری ناشی از باکتریهای حساس
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ حجم سوسپانسیون در کودکان باید بر اساس غلظت درجشده روی بطری اندازهگیری شود.
عفونت حاد گوش میانی
در کودکان، سوسپانسیون خوراکی ترجیح دارد و قرص یا کپسول نباید خودسرانه جایگزین آن شود.
گلودرد و التهاب لوزهٔ استرپتوکوکی
دورهٔ حداقل ۱۰ روزه را کامل کنید، حتی اگر علائم زودتر بهبود یابد.
برونشیت حاد باکتریایی و تشدید عفونی برونشیت مزمن
فقط در عفونت یا تشدید باکتریایی مصرف میشود؛ برای برونشیت ویروسی سودی ندارد.
تب حصبه
فقط با تشخیص پزشک و ترجیحاً بر پایهٔ کشت و حساسیت میکروب مصرف شود؛ در موارد شدید یا عدم پاسخ، ارزیابی فوری لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت یا واکنش آلرژیک به سفالوسپورینها یا پنیسیلینها را به پزشک اطلاع دهید.
- اگر بیماری کلیوی یا نارسایی کلیه دارید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید؛ ممکن است دوز نیاز به تنظیم داشته باشد.
- سابقهٔ اسهال شدید یا کولیت پس از مصرف آنتیبیوتیک در گذشته را با پزشک در میان بگذارید.
- باردار بودن، قصد بارداری یا شیردهی را حتماً به پزشک بگویید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفی، بهویژه وارفارین، را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- در صورت مصرف سوسپانسیون و ابتلا به دیابت، به محتوای قند آن توجه کنید.
عوارض احتمالی
- اسهال یا شلشدن مدفوع
- ناراحتی یا درد خفیف معده
- حالت تهوع
- سردرد
- نفخ شکم
- کهیر، تورم صورت، لب، زبان یا گلو، و تنگی نفس: نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ مصرف دارو را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهال شدید، آبکی یا همراه با خون که ادامهدار است یا بدتر میشود: میتواند نشانهٔ عفونت رودهٔ ناشی از آنتیبیوتیک باشد؛ در این حالت به پزشک مراجعه کنید.
- زردی پوست یا سفیدی چشم، و ادرار تیره: نشانهٔ احتمالی درگیری کبد است؛ در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.
- تاول یا پوستهپوستهشدن گستردهٔ پوست: واکنش پوستی جدی و نادری است که نیاز به مراجعهٔ فوری دارد.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، تب مداوم یا گلودرد شدید: میتواند نشانهٔ نادر درگیری سلولهای خونی باشد؛ به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سفیکسیم میتواند اثر داروهای رقیقکنندهٔ خون مانند وارفارین را افزایش دهد و نیاز به پایش دقیقتر انعقاد خون را بیشتر کند. مصرف همزمان با کاربامازپین ممکن است غلظت خونی آن را بالا ببرد، و پروبنسید میتواند دفع سفیکسیم از بدن را کندتر و سطح آن را در خون بالاتر کند. پیش از شروع این دارو، فهرست کامل همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهیای را که مصرف میکنید، به پزشک و داروساز خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود دربارهٔ مصرف سفیکسیم در بارداری، خطر قابلتوجهی برای جنین نشان ندادهاند، اما مانند هر دارویی، مصرف آن در بارداری باید فقط با صلاحدید پزشک باشد. سفیکسیم به مقدار کمی وارد شیر مادر میشود؛ اگر شیر میدهید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید تا فایده و خطر احتمالی آن برای نوزاد سنجیده شود.
نگهداری
کپسول و قرص سفیکسیم را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و دسترس کودکان نگهداری کنید. سوسپانسیون آمادهشده را طبق راهنمایی داروساز معمولاً در یخچال نگهداری کنید و پس از گذشت مدت تعیینشده روی برچسب، باقیماندهٔ آن را دور بریزید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید و از داروی تاریخگذشته استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پودر برای سوسپانسیون | 50 mg / 5 mL |
| پودر برای سوسپانسیون | 100 mg / 5 mL |
| پودر برای سوسپانسیون | 200 mg |
| پودر برای سوسپانسیون | 400 mg |
| قرص | 400 mg |
| قرص | 100 mg / 5 mL |
| قرص | 200 mg |
| کپسول | 200 mg |
| کپسول | 400 mg |
| کپسول | 100 mg / 5 mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳۵ برند از ۲۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱سوپراکس و سفیکسیم چه تفاوتی با هم دارند؟
۰۲آیا سفیکسیم برای سرماخوردگی یا آنفولانزا هم اثر دارد؟
۰۳مصرف سفیکسیم باید همراه غذا باشد یا با معدهٔ خالی؟
۰۴اگر بعد از چند روز حالم بهتر شد، میتوانم دارو را قطع کنم؟
۰۵اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۵۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳۵ برند از ۲۶ سازنده، در گروه J01DD08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.