کاربومر
کاربومر یک ژل چشمی لزج از خانواده اشکهای مصنوعی است که با پوشاندن سطح چشم، رطوبت آن را حفظ میکند.
بیشتر برای تسکین خشکی چشم و کاهش سوزش، خارش و احساس شن داخل چشم در سندرم چشم خشک به کار میرود.
این ژل معمولاً بلافاصله پس از مصرف، دید چشم را چند دقیقه تار میکند؛ تا روشن شدن کامل دید از رانندگی یا کارهای نیازمند دقت خودداری کنید.
اگر درد، قرمزی شدید یا تاری دید چشم پس از مدتی برطرف نشد، یا نشانههای عفونت یا حساسیت دیدید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کاربومر پلیمری با وزن مولکولی بالاست که در ژلهای چشمی به عنوان رطوبترسان و روانکننده به کار میرود و در رده فرآوردههای چشمی قرار میگیرد. این ماده هنگام تماس با سطح چشم، لایهای لزج و پایدار تشکیل میدهد که همانند فیلم طبیعی اشک عمل کرده و از خشک شدن سریع قرنیه و ملتحمه جلوگیری میکند. برخلاف بسیاری از داروها، اثر کاربومر عمدتاً موضعی و فیزیکی است و جذب قابلتوجهی به داخل بدن ندارد. هدف اصلی آن، تسکین نشانههای خشکی چشم و محافظت از سطح چشم در شرایطی است که تولید اشک طبیعی کافی نباشد.
موارد مصرف
- تسکین نشانههای سندرم چشم خشک (کراتوکونژنکتیویت خشک)
- جبران کمبود اشک طبیعی در افرادی که تولید اشک کافی ندارند
- کاهش سوزش، خارش و احساس خشکی یا وجود جسم خارجی در چشم
- محافظت از سطح چشم در شرایطی که پلکزدن طبیعی کاهشیافته باشد، طبق تشخیص پزشک
- کاهش ناراحتی چشم در برخی افراد استفادهکننده از لنز تماسی، طبق نظر پزشک
روش مصرف
پیش از مصرف دستهایتان را بشویید و در صورت استفاده از لنز تماسی، طبق توصیه پزشک یا داروساز آن را خارج کنید. سرتان را کمی به عقب خم کنید، پلک پایین را به آرامی پایین بکشید و بدون آنکه نوک لوله به چشم، پلک یا انگشت برخورد کند، مقدار توصیهشده را داخل کیسه پلک پایین بچکانید، سپس چشم را چند لحظه به آرامی ببندید. از آنجا که این ژل بلافاصله پس از مصرف دید چشم را موقتاً تار میکند، بهتر است در زمانهایی استفاده شود که نیاز فوری به دید واضح، مانند رانندگی، ندارید؛ مثلاً پیش از خواب. اگر همزمان از قطره یا پماد چشمی دیگری هم استفاده میکنید، معمولاً باید این ژل را آخر از همه و با چند دقیقه فاصله از داروهای دیگر به کار برد تا در جذب آنها اختلال ایجاد نشود؛ دفعات و مدت دقیق مصرف را پزشک یا داروسازتان بر اساس شدت نشانهها و نسخه تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سندرم چشم خشک (کراتوکونژنکتیویت خشک)
مدت مصرف بر اساس تداوم علائم است؛ پس از ریختن ژل، تاری دید گذرا ممکن است ایجاد شود.
کمبود اشک طبیعی
در صورت نیاز به مصرف مکرر یا تداوم ناراحتی، ارزیابی چشمپزشکی لازم است.
سوزش، خارش و احساس خشکی یا وجود جسم خارجی در چشم
در صورت درد، قرمزی شدید یا کاهش دید، مصرف را خودسرانه ادامه ندهید و به پزشک مراجعه کنید.
محافظت از سطح چشم در صورت کاهش پلکزدن طبیعی
دفعات و مدت مصرف در این شرایط باید بر اساس علت کاهش پلکزدن تعیین شود.
کاهش ناراحتی چشم در استفادهکنندگان از لنز تماسی
لنز را پیش از مصرف خارج کنید و دستکم ۱۵ دقیقه بعد دوباره بگذارید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به کاربومر یا هر یک از ترکیبات این ژل حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر به عفونت چشمی، التهاب، آسیب یا جراحی اخیر چشم مبتلا هستید یا بودهاید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر از لنز تماسی، بهویژه لنز نرم، استفاده میکنید، درباره نحوه درست مصرف همزمان از پزشک یا داروساز بپرسید.
- فهرست کامل قطرهها، پمادها و سایر داروهای چشمی یا خوراکیای را که مصرف میکنید، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- تاری موقت دید، بلافاصله پس از مصرف
- سوزش یا ناراحتی خفیف و گذرا هنگام چکاندن ژل
- احساس چسبندگی یا سنگینی پلکها
- رسوب خشکشده ژل روی مژهها، بهویژه صبحها
- قرمزی خفیف و گذرای چشم
- درد چشم یا سوزش شدید و پایدار — در این صورت به پزشک مراجعه کنید.
- قرمزی شدید، ترشح غیرعادی یا تاری دیدی که برطرف نمیشود یا بدتر میشود — ممکن است نشانه عفونت یا آسیب چشمی باشد و باید سریع به پزشک مراجعه کنید.
- تورم شدید پلک، خارش شدید یا سایر نشانههای واکنش آلرژیک شدید — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- احساس مداوم وجود جسم خارجی در چشم که با شستوشوی ساده برطرف نمیشود — به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کاربومر عمدتاً به صورت موضعی روی سطح چشم اثر میکند و تداخل دارویی سیستمیک مهمی برای آن شناخته نشده است؛ بااینحال، به دلیل بافت ژلهای و لزجش میتواند بر جذب سایر قطرهها یا پمادهای چشمی تأثیر بگذارد. به همین دلیل، در صورت مصرف همزمان چند فرآورده چشمی، معمولاً توصیه میشود این ژل همیشه آخرین مورد مصرفی باشد و با چند دقیقه فاصله از داروهای دیگر استفاده شود. برخی نگهدارندههای موجود در فرآوردههای چشمی نیز ممکن است با لنزهای تماسی نرم تداخل داشته باشند. برای اطمینان از ایمنی کامل درمان، فهرست کامل داروها، قطرههای چشمی و مکملهایی را که مصرف میکنید همیشه به پزشک و داروسازتان بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که کاربومر به صورت موضعی روی سطح چشم اثر میکند و جذب سیستمیک آن بسیار اندک است، معمولاً در بارداری و شیردهی بیخطر در نظر گرفته میشود؛ بااینحال، مانند هر فرآورده دارویی دیگر، بهتر است پیش از مصرف در دوران بارداری یا شیردهی با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا با توجه به شرایط خاص شما تصمیم نهایی گرفته شود.
نگهداری
این ژل را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهبندی دستور دیگری قید شده باشد؛ از یخزدن آن جلوگیری کنید. در لوله را پس از هر بار مصرف کاملاً ببندید و نوک آن را به هیچ سطحی از جمله چشم یا دست نزنید تا آلوده نشود. آن را دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید؛ پس از باز کردن لوله نیز طبق توصیه روی بستهبندی یا داروساز، پس از مدتی باقیمانده آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| ژل | 0.25 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بعد از مصرف این ژل، دیدم چند دقیقه تار میشود؟
۰۲آیا میتوانم همزمان با لنز تماسی از این ژل استفاده کنم؟
۰۳اگر چند قطره چشمی دیگر هم مصرف میکنم، این ژل را کِی استفاده کنم؟
۰۴آیا مصرف طولانیمدت این ژل برای چشم ضرر دارد؟
۰۵چرا صبحها روی مژههایم رسوب خشکشده میبینم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه S01XA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.