کلسیم کلرید دیهیدرات
کلسیم کلرید دیهیدرات یکی از اجزای محلول چندالکترولیتی فوکسیلیوم است. این محلول برای جایگزینی آب و املاح در برخی روشهای تصفیهٔ مداوم خون بهکار میرود.
فوکسیلیوم بیشتر در هموفیلتراسیون و همودیافیلتراسیون مداوم بیماران بدحال مبتلا به آسیب حاد کلیه استفاده میشود؛ بهویژه زمانی که پتاسیم خون بالا نیست و فسفات طبیعی یا پایین است.
این فرآورده آمپول کلسیم نیست و برای نوشیدن یا تزریق معمولی در رگ طراحی نشده است. مصرف آن فقط از راه مدار دستگاه تصفیهٔ خون و همراه با پایش دقیق الکترولیتها، قند خون، مایعات و وضعیت اسید ـ باز انجام میشود.
اگر پتاسیم یا فسفات خون بالا، اختلال اسید ـ باز، دیابت، بیماری قلبی، خطر خونریزی یا حساسیت دارویی دارید، پیش از درمان اطلاع دهید. تپش قلب، ضعف شدید، گیجی، تنگی نفس یا تورم سریع را فوراً به تیم درمان بگویید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
کلسیم کلرید دیهیدرات در این فرآورده بهتنهایی مصرف نمیشود، بلکه همراه با سدیم، پتاسیم، منیزیم، فسفات و بیکربنات، محلول فوکسیلیوم را تشکیل میدهد. این محصول در گروه درمانی خون و خونسازی و در ردهٔ محلولهای هموفیلتراسیون و همودیالیز قرار دارد. محلول، آب و الکترولیتهای حذفشده در تصفیهٔ مداوم خون را جایگزین میکند و بیکربنات به تنظیم اسیدیتهٔ خون کمک میکند. انتخاب محلول و میزان استفاده بر اساس روش تصفیه، وضعیت مایعات و نتایج آزمایشها انجام میشود.
موارد مصرف
- هموفیلتراسیون مداوم در آسیب حاد کلیه
- همودیافیلتراسیون مداوم در بیماران بدحال
- همودیالیز مداوم بهعنوان محلول دیالیز
- جایگزینی آب و الکترولیتهای از دسترفته، بهویژه فسفات، در جریان تصفیهٔ مداوم خون
- کمک به حذف برخی داروها و سموم قابلدیالیز یا قابلفیلتر
روش مصرف
فوکسیلیوم دارویی بیمارستانی است و فقط توسط کارکنان آموزشدیده، با دستگاه مناسب هموفیلتراسیون، همودیافیلتراسیون یا همودیالیز مداوم استفاده میشود. اگر کیسه دو محفظهای باشد، محلولها باید پیش از اتصال به دستگاه طبق دستور مرکز درمانی کاملاً مخلوط شوند؛ تزریق مستقیم خارج از مدار دستگاه یا نوشیدن آن مجاز نیست. نوع محلول، سرعت جریان و مدت درمان بر اساس نسخهٔ متخصص، وضعیت بیمار و نتایج آزمایشها تعیین میشود. بیمار نباید تنظیم دستگاه یا تعویض محلول را خودسرانه انجام دهد.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت به کلسیم کلرید، سایر اجزای محلول یا فرآوردههای مشابه را اطلاع دهید.
- اگر پتاسیم یا فسفات خون بالا، آلکالوز متابولیک، یا اختلال قابلتوجه کلسیم و منیزیم دارید، پیش از شروع درمان بگویید؛ این محلول ممکن است در برخی از این شرایط مناسب نباشد.
- وجود بیماری قلبی، اختلال ضربان قلب، فشار خون پایین، تجمع مایع، یا فشار ناکافی در دسترسی عروقی را به تیم درمان اطلاع دهید.
- اگر دیابت دارید یا انسولین و داروهای کاهندهٔ قند مصرف میکنید، آن را اعلام کنید؛ این محلول قند ندارد و افت قند خون ممکن است رخ دهد.
- فهرست کامل داروها، مکملها، محلولهای تغذیهای و داروهای ضدانعقاد، بهویژه فرآوردههای حاوی کلسیم، فسفات، ویتامین د یا بیکربنات، ارائه شود.
- بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی و نیز خطر خونریزی یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون را پیش از درمان اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- تهوع
- استفراغ
- گرفتگی عضلات
- افت فشار خون یا احساس سبکی سر در جریان تصفیه
- تغییرات آزمایشگاهی الکترولیتها یا تعادل اسید ـ باز
- تپش قلب، ضربان نامنظم، درد قفسهٔ سینه یا غش: فوراً به تیم درمان اطلاع دهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف شدید، گیجی، خوابآلودگی غیرعادی، گزگز شدید، گرفتگی مداوم عضلات یا تشنج: میتواند نشانهٔ اختلال مهم الکترولیتی یا اسید ـ باز باشد؛ فوراً تیم درمان را مطلع کنید.
- تنگی نفس، ورم سریع، افت فشار شدید یا کاهش واضح ادرار: احتمال اختلال جدی مایعات یا فشار گردش خون مطرح است؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
- تعریق سرد، لرزش، ضعف، گیجی یا بیهوشی: ممکن است نشانهٔ افت قند خون باشد؛ فوراً به تیم درمان اطلاع دهید.
- تورم صورت، لب یا گلو، خسخس، کهیر گسترده یا سرگیجهٔ شدید: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب، لرز، افت فشار ناگهانی یا درد، قرمزی و تورم محل دسترسی عروقی: میتواند نشانهٔ عفونت یا مشکل دسترسی باشد؛ فوراً به پرستار یا پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
منابع اضافی فسفات، از جمله برخی محلولهای تغذیهای، میتوانند خطر افزایش فسفات خون را بیشتر کنند. ویتامین د و فرآوردههای حاوی کلسیم ممکن است کلسیم خون را بالا ببرند؛ بیکربنات اضافی میتواند باعث آلکالوز متابولیک شود و سیتراتِ مورد استفاده برای ضدانعقادی ممکن است کلسیم خون را کاهش دهد. برخی داروهای قابلدیالیز نیز هنگام تصفیه از خون حذف میشوند و ممکن است نیاز به بازبینی زمان مصرف یا مقدار آنها داشته باشند. تداخل غذایی یا الکلی مستقیمی برای خود محلول مطرح نیست، اما در بیماری شدید و مراقبت ویژه مصرف الکل مناسب نیست. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و هیچ دارویی را خودسرانه به کیسه اضافه نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ بالینی مستند کافی دربارهٔ مصرف فوکسیلیوم در بارداری و شیردهی وجود ندارد. این محلول در بارداری یا شیردهی فقط زمانی استفاده میشود که تصفیهٔ خون یا اصلاح وضعیت مادر ضرورت داشته باشد و تیم تخصصی آن را مناسب بداند.
نگهداری
فوکسیلیوم را طبق برچسب بسته، معمولاً در دمای ۴ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد، دور از گرمای شدید و نور نامناسب نگهداری کنید؛ آن را در یخچال یا فریزر نگذارید. دور از دسترس کودکان باشد و پیش از مصرف تاریخ انقضا، سلامت کیسه و شفافبودن محلول بررسی شود. محلول مخلوطشده یا کیسهٔ بازشده برای استفادهٔ بعدی نگهداری نشود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 3.68 g / 2.44 g / 6.44 g / 2.92 g / 0.225 g / 0.314 g / 1000mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فوکسیلیوم همان آمپول کلسیم است؟
۰۲چرا محلول فوکسیلیوم پتاسیم دارد؟
۰۳چرا هنگام استفاده از فوکسیلیوم آزمایش خونم مرتب تکرار میشود؟
۰۴آیا فوکسیلیوم میتواند اثر داروهای دیگرم را کم کند؟
۰۵آیا میتوان فوکسیلیوم را در خانه مصرف یا به کیسهٔ آن داروی دیگری اضافه کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B05ZB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.