کالامین
کالامین یک فرآوردهٔ موضعیِ پوستی از اکسیدِ روی و مقدارِ کمی اکسیدِ آهن است که در ردهٔ محافظتکنندهها و آرامبخشهای پوست جای میگیرد و برای تسکینِ خارش و تحریکاتِ سطحیِ پوست به کار میرود.
بیشتر برای کاهشِ خارش و سوزشِ ناشی از آفتابسوختگیِ خفیف، نیش و گزشِ حشرات، تماس با گزنه یا گیاهانِ محرک، گرمازدگیِ پوستی و خارشِ همراهِ آبلهمرغان استفاده میشود.
کالامین فقط باید روی پوستِ سالم و بدونِ زخمِ باز بهکار رود و نباید به چشم، دهان، بینی یا نواحیِ مخاطی و تناسلی نزدیک شود.
اگر پس از چند روز مصرف بهبودی حاصل نشد، ناحیهٔ موردنظر دچار قرمزیِ فزاینده، تاول یا ترشحِ چرکی شد یا نشانههای حساسیت مانندِ خارشِ شدید و تورم دیده شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کالامین ترکیبی موضعی از اکسیدِ روی بههمراه مقدارِ کمی اکسیدِ آهن است که رنگِ صورتیِ آن را پدید میآورد و در ردهٔ فرآوردههای محافظتکننده و آرامبخشِ پوست جای میگیرد. اثرِ آن بیشتر فیزیکی و سطحی است: با تشکیلِ لایهای نازک روی پوست، رطوبتِ اضافیِ ضایعاتِ ترشحدار را جذب میکند و پوست را در برابرِ تحریکاتِ بیرونی محافظت میکند. همین اثر سببِ کاهشِ حسِ خارش و سوزشِ سطحیِ پوست میشود. کالامین اثرِ درمانیِ ضدمیکروبی یا ضدویروسی ندارد و صرفاً برای تسکینِ علائم بهکار میرود. این فرآورده معمولاً با غلظتِ ۸ درصد و بهصورتِ لوسیون یا کرم و بدونِ نیاز به نسخه در دسترس است.
موارد مصرف
- تسکینِ خارشِ آفتابسوختگیِ خفیف
- کاهشِ خارش و التهابِ پوست پس از نیش و گزشِ حشرات
- آرامکردنِ پوست در تماس با گزنه یا گیاهانِ محرک
- تسکینِ خارشِ همراهِ آبلهمرغان
- کاهشِ خارشِ ناشی از گرمازدگیِ پوستی (تعریقسوز)
- تسکینِ موقتِ تحریکات و خارشهای خفیفِ پوستی
روش مصرف
پیش از مصرف، شیشه یا تیوپِ کالامین را کمی تکان دهید تا اجزای آن یکنواخت شود، سپس لایهٔ نازکی از آن را روی پوستِ تمیز و خشکِ ناحیهٔ موردنظر بمالید و پیش از پوشاندن با لباس یا باندپیچی اجازه دهید کاملاً خشک شود. آن را فقط روی سطحِ سالمِ پوست و دور از زخمِ باز یا عمیق بهکار ببرید. تعدادِ دفعات و مدتِ مناسبِ مصرف را داروساز یا پزشکِ شما بر اساسِ نوع و شدتِ ضایعهٔ پوستی مشخص میکند و اگر پس از چند روز بهبودی حاصل نشد یا پوست بیشتر تحریک شد، مصرف را متوقف کرده و با داروساز یا پزشک مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خارش ناشی از آفتابسوختگی خفیف
روی پوست تاولزده، زخمی یا عفونی استفاده نشود و ناحیه از آفتاب دور بماند.
خارش و التهاب پس از نیش و گزش حشرات
محل را ابتدا بشویید؛ در صورت تورم گسترده، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً به پزشک مراجعه شود.
تحریک پوستی پس از تماس با گزنه یا گیاهان محرک
از تماس با چشم، دهان و سایر مخاطها خودداری کنید.
خارش همراه آبلهمرغان
روی ضایعات باز یا عفونی نزنید و در صورت چرکیشدن ضایعات یا بدترشدن علائم، ارزیابی پزشکی لازم است.
خارش ناشی از تعریقسوز
پوست را خنک و خشک نگه دارید و از پوشاندن فشردهٔ ناحیه پس از مصرف خودداری کنید.
تحریکات و خارشهای خفیف پوستی
اگر علائم طی ۷ روز بهتر نشد، تشدید شد یا نشانههای عفونت ایجاد شد، مصرف را متوقف و به پزشک مراجعه کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به اکسیدِ روی، اکسیدِ آهن یا هریک از اجزای این فرآورده حساسیت داشتهاید، به داروساز یا پزشک اطلاع دهید.
- اگر ناحیهٔ موردنظر زخمِ باز، عمیق، عفونی یا چرکی دارد، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر پوستِ شما بهطورِکلی حساس است یا سابقهٔ اگزما و درماتیت دارید، پیش از مصرفِ گسترده با داروساز مشورت کنید.
- اگر همزمان از دارو یا کرمِ موضعیِ دیگری روی همان ناحیه استفاده میکنید، آن را به داروساز اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ مصرفِ منظم و طولانیمدت دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- برای مصرف در نوزادان و کودکانِ خردسال، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا خنکیِ خفیف و گذرا در لحظهٔ مصرف
- خشکی و کشیدگیِ پوست در ناحیهٔ مصرف
- بر جایماندنِ رنگِ صورتی روی پوست و لباس
- سفت و پودریشدنِ لایهٔ کالامین پس از خشکشدن روی پوست
- خارشِ خفیفِ گذرا بلافاصله پس از مصرف در برخی افراد
- خارشِ شدید، قرمزیِ فزاینده، تورم یا کهیر — نشانهٔ احتمالیِ واکنشِ آلرژیک؛ در این صورت مصرف را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.
- ظاهرشدنِ تاول، ترشح یا چرکِ تازه در ناحیهٔ مصرف — نشانهٔ احتمالیِ عفونت؛ نیازمندِ ارزیابیِ پزشک است.
- تنگیِ نفس، تورمِ صورت/لب/زبان یا سرگیجهٔ شدید پس از مصرف — بسیار نادر اما جدی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدنِ ضایعهٔ پوستی بهجای بهبود پس از چند روز مصرف — نیازمندِ بازبینیِ پزشک.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کالامین از راهِ پوست جذبِ سیستمیکِ چشمگیری ندارد، به همین دلیل تداخلِ داروییِ جدی با داروهای خوراکی یا تزریقی برای آن شناختهشده نیست. بااینحال، استفادهٔ همزمان با دیگر فرآوردههای موضعی مانندِ کرمها، پمادها یا ضدآفتاب روی همان ناحیه ممکن است اثرِ هرکدام را تغییر دهد یا سببِ تحریکِ بیشترِ پوست شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و فرآوردههای موضعیای را که مصرف میکنید به پزشک و داروسازِ خود بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
کالامین بهصورتِ موضعی و روی سطحِ محدودی از پوست مصرف میشود و جذبِ سیستمیکِ آن بسیار ناچیز است، به همین دلیل در دورانِ بارداری و شیردهی معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود. بااینحال، پیش از مصرفِ منظم، طولانیمدت یا روی سطحِ وسیعی از پوست، بهتر است با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید، بهویژه اگر بارداریِ پُرخطر دارید یا داروهای دیگری هم مصرف میکنید.
نگهداری
کالامین را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید و درِ ظرف را بلافاصله پس از هر بار مصرف ببندید. آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و اگر رنگ، بو یا بافتِ آن تغییرِ غیرِعادی کرد یا تاریخِ انقضایش گذشته بود، از مصرفِ آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 8 % |
| لوسیون | 8 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۲ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کالامین برای خارشِ آبلهمرغان مناسب است؟
۰۲آیا مصرفِ کالامین روی صورت بیخطر است؟
۰۳چرا کالامین لکهٔ صورتی روی پوست و لباس میگذارد؟
۰۴چند بار در روز میتوان کالامین زد؟
۰۵آیا کالامین برای آفتابسوختگی هم استفاده میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۲ برند از ۹ سازنده، در گروه D02AB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.