اسید بوریک
اسید بوریک محلولی موضعی با غلظتِ ۳ درصد از ردهٔ داروهای ضدعفونیکننده و قابضِ پوستی است.
این محلول بیشتر برای ضدعفونیِ سطحیِ پوست و گاهی بهصورتِ قطرهٔ گوش در التهاب یا عفونتِ خفیفِ گوشِ خارجی به کار میرود.
این دارو فقط برای مصرفِ موضعی است و بلعیدنِ آن حتی به مقدارِ کم میتواند خطرناک و مسمومکننده باشد.
اگر پردهٔ گوش پاره است، زخمِ باز یا پوستِ آسیبدیدهٔ گسترده دارید یا میخواهید آن را برای نوزاد یا کودکِ خردسال به کار ببرید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اسید بوریک محلولی موضعی با غلظتِ ۳ درصد است که بهعنوانِ ضدعفونیکننده و قابضِ خفیفِ پوست و گوش استفاده میشود و در ردهٔ داروهای ضدعفونیکنندهٔ پوستی جای میگیرد. این ماده با اسیدیکردنِ سطحِ پوست یا مجرای گوش، محیط را برای رشدِ برخی باکتریها و قارچها نامساعد میکند و به این ترتیب اثرِ ضدمیکروبیِ ملایمی از خود نشان میدهد. فرمِ رایجِ آن در ایران محلولِ اسید بوریک در الکل است که معمولاً برای ضدعفونیِ سطحیِ پوست یا بهصورتِ قطرهٔ گوش به کار میرود. این دارو فقط برای مصرفِ خارجی و موضعی ساخته شده و هرگز نباید خورده شود یا روی زخمِ بازِ بزرگ و پوستِ آسیبدیدهٔ گسترده استفاده شود.
موارد مصرف
- ضدعفونیِ سطحیِ پوست در نواحیِ کوچک و سطحی
- استفاده بهصورتِ قطرهٔ گوش در التهاب یا عفونتِ خفیفِ مجرای گوشِ خارجی، طبقِ تجویزِ پزشک
- کمک به خشککردنِ نواحیِ پوستیِ مرطوب و مستعدِ رشدِ قارچ، مانندِ فضایِ بینِ انگشتانِ پا
- ضدعفونیِ موضعیِ پوست پیش از برخی اقداماتِ جزئیِ پوستی، طبقِ نظرِ پزشک
روش مصرف
اسید بوریک را فقط طبقِ توصیهٔ پزشک یا داروساز و دقیقاً مطابقِ برچسبِ محصول مصرف کنید. این محلول تنها برای استفادهٔ موضعی روی پوستِ سالم یا مطابقِ دستورِ پزشک در گوش به کار میرود؛ پیش از هر استفاده در گوش باید مطمئن شد که پردهٔ گوش پاره نیست. از تماسِ محلول با چشم، دهان، بینی و سایرِ غشاهای مخاطی خودداری کنید و آن را روی زخمِ بازِ بزرگ، پوستِ ترکخورده یا سوختگیِ گسترده به کار نبرید. مدت و دفعاتِ مصرف را پزشک یا داروساز مشخص میکند و نباید بدونِ مشورت، مصرف را طولانیتر یا مکرر از حدِ گفتهشده ادامه داد، چون جذبِ آن از سطحِ گسترده یا پوستِ آسیبدیده میتواند به مسمومیت بینجامد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ضدعفونی سطحی پوست در نواحی کوچک
فقط برای مصرف خارجی؛ روی چشم، مخاط، زخم باز، سوختگی وسیع یا سطح گستردهٔ پوست استفاده نشود.
التهاب یا عفونت خفیف مجرای گوش خارجی
فقط پس از معاینه و اطمینان از سالمبودن پردهٔ گوش؛ در سوراخشدن پردهٔ گوش یا درد شدید مصرف نشود.
رطوبت و مستعدشدن فضای بین انگشتان پا به رشد قارچ
ناحیه را خشک و تمیز نگه دارید؛ برای عفونت قارچی واضح یا گسترشیابنده، درمان اختصاصی لازم است.
ضدعفونی موضعی پوست پیش از اقدامات جزئی
فقط روی پوست محل اقدام استفاده شود و با چشم، مخاط یا زخم باز تماس پیدا نکند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اسید بوریک یا هر یک از اجزایِ محلول حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز بگویید
- اگر پردهٔ گوش پاره یا آسیبدیده است یا سابقهٔ جراحیِ گوش دارید، این محلول را بدونِ نظرِ پزشک در گوش نریزید
- در صورتِ وجودِ زخمِ باز، بریدگیِ عمیق یا سوختگیِ گسترده، پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید
- اگر بیماریِ کلیوی دارید، پیش از مصرفِ گسترده یا طولانیمدت به پزشک اطلاع دهید، چون دفعِ این ماده از بدن بر عهدهٔ کلیههاست
- برای نوزادان و کودکانِ خردسال جز با تجویزِ صریحِ پزشک استفاده نکنید
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
عوارض احتمالی
- سوزش یا سوزنیشدنِ خفیف و گذرا در محلِ مصرف
- خشکیِ پوست یا مجرای گوش
- قرمزی یا تحریکِ خفیفِ موضعی
- احساسِ خارش در محلِ مصرف
- قرمزیِ شدید، تاول یا دردِ زیاد در محلِ مصرف — در این صورت مصرف را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بلعیدنِ تصادفیِ محلول، بهویژه در کودکان — با اورژانس تماس بگیرید
- تهوع، استفراغ، اسهال، سردردِ شدید یا بثوراتِ پوستیِ گسترده و قرمزیِ شبیه آفتابسوختگی پس از مصرفِ روی سطحِ وسیع — نشانهٔ احتمالیِ مسمومیت است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اسید بوریک عمدتاً بهصورتِ موضعی اثر میکند و تداخلِ داروییِ سیستمیکِ شناختهشدهٔ قابلتوجهی با داروهای خوراکی ندارد، اما مصرفِ همزمانِ آن با سایرِ محلولها، پمادها یا قطرههای گوشی و پوستیِ دیگر روی همان ناحیه ممکن است اثرِ آنها را تغییر دهد یا تحریکِ پوست و گوش را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها، محلولهای موضعی و مکملهایی را که استفاده میکنید به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی یا تحریکِ بیشازحد پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ اسید بوریکِ موضعی در دورانِ بارداری و شیردهی اطلاعاتِ محدودی در دست است و چون جذبِ سیستمیکِ آن از پوستِ آسیبدیده یا مصرفِ روی سطحِ گسترده ممکن است رخ دهد، بهتر است در این دوران فقط با تجویز و نظارتِ مستقیمِ پزشک و در کمترین حد و کوتاهترین زمانِ لازم استفاده شود. اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از هرگونه مصرف با پزشکِ خود مشورت کنید.
نگهداری
این محلول را در دمای اتاق، دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، رطوبت و منابعِ حرارتی یا شعله نگه دارید، زیرا حاویِ الکل و قابلِاشتعال است. درِ ظرف را پس از هر بار مصرف کاملاً ببندید و آن را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید، چون بلعیدنِ آن حتی به مقدارِ کم میتواند خطرناک باشد. پیش از هر استفاده تاریخِ انقضا را بررسی کنید و در صورتِ تغییرِ رنگ، کدرشدن یا نزدیکشدن به تاریخِ انقضا، از مصرفِ آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 3 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان اسید بوریک را در گوشی که پردهٔ آن پاره است ریخت؟
۰۲اگر مقداری از اسید بوریک بهطورِ تصادفی بلعیده شود چه باید کرد؟
۰۳آیا مصرفِ اسید بوریک روی زخمِ باز بیخطر است؟
۰۴چرا این محلول ممکن است هنگامِ مصرف کمی بسوزد؟
۰۵آیا اسید بوریک برای پوستِ نوزادان بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه D08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.