فاکتور هشت انعقادی/فاکتور فونویلبراند انسانی
این دارو یک فرآوردهٔ انعقادیِ تهیهشده از پلاسمای انسانی است که فاکتور هشت و فاکتور فونویلبراند را جایگزین میکند تا تشکیل لخته و بندآمدن خون بهتر شود.
برای درمان و پیشگیری از خونریزی ناشی از کمبود فاکتور هشت در هموفیلی آ و برای درمان خونریزی یا پیشگیری از خونریزی شدید هنگام و پس از جراحی در بیماری فونویلبراند بهکار میرود.
فقط بهصورت وریدی و با تنظیم مقدار بر پایهٔ وزن، نوع خونریزی و آزمایشهای انعقادی مصرف میشود. حساسیت شدید و، بهویژه در افراد مستعد، ایجاد لخته از خطرهای مهم آن هستند.
اگر سابقهٔ حساسیت شدید به فرآوردههای فاکتور هشت یا فونویلبراند، لختهٔ خون یا بیماری قلبی دارید، یا خونریزی با درمان ادامه پیدا کرده است، پیش از نوبت بعدی اطلاع دهید. بارداری، عمل جراحی و مصرف داروهای مؤثر بر انعقاد نیز باید از قبل اعلام شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
این دارو در گروه فرآوردههای عوامل انعقادی قرار دارد و از دو پروتئین انسانی، فاکتور هشت و فاکتور فونویلبراند، تشکیل شده است. فاکتور هشت به زنجیرهٔ انعقاد و ساختهشدن فیبرین کمک میکند؛ فاکتور فونویلبراند چسبیدن پلاکتها به محل آسیب و پایداری فاکتور هشت در خون را بهتر میکند. به این ترتیب کمبود این عوامل جبران و کنترل خونریزی آسانتر میشود. شکل موجود، پودر لیوفیلیزه برای تهیهٔ محلول تزریقی است و ویال آن حاوی ۵۰۰ واحد بینالمللی فاکتور هشت و ۱۲۰۰ واحد بینالمللی فاکتور فونویلبراند است؛ هیومیت پی نام تجاری این فرآورده است.
موارد مصرف
- درمان و پیشگیری از خونریزی ناشی از کمبود فاکتور هشت در هموفیلی آ.
- درمان خونریزی خودبهخودی یا ناشی از ضربه در کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماری فونویلبراند.
- پیشگیری از خونریزی بیش از حد هنگام و پس از جراحی در کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماری فونویلبراند.
- درمان یا پیشگیری از خونریزی در بیماری فونویلبراند، هنگامی که دسموپرسین بهتنهایی کافی یا مناسب نیست.
روش مصرف
مقدار و فاصلهٔ تزریق بر اساس وزن، نوع و شدت خونریزی، محل خونریزی، سطح فاکتورهای انعقادی و وجود مهارکننده تعیین میشود؛ در جراحی، پایش آزمایشگاهی پیش و پس از عمل اهمیت دارد. این فرآورده فقط وریدی است و پودر باید با حلال همراه، در شرایط استریل و توسط فرد آموزشدیده حل و آهسته تزریق شود؛ آن را خوراکی، عضلانی یا زیرجلدی استفاده نکنید. محلول را تکان ندهید و پیش از تزریق از شفاف بودن یا کمی کدرِ طبیعی بودن آن و نداشتن ذرات قابل مشاهده مطمئن شوید؛ محلول کدر یا ذرهدار مصرف نشود. محلول آمادهشده را طبق زمان مجاز روی بروشور مصرف کنید، با داروی دیگری مخلوط نکنید و باقیمانده را نگه ندارید. اگر برنامهٔ منظم دارید، زمانبندی را دقیق رعایت و مقدار یا فاصلهٔ نوبتها را خودسرانه تغییر ندهید؛ پیش از جراحی یا دندانپزشکی، تیم درمان را از بیماری و درمان خود مطلع کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
هموفیلی آ (کمبود مادرزادی فاکتور هشت)
فقط بهصورت تزریق وریدی آهسته یا انفوزیون و با پایش فعالیت فاکتور هشت؛ در صورت وجود مهارکننده، پاسخ درمانی ممکن است ناکافی باشد.
بیماری فونویلبراند؛ درمان خونریزی خودبهخودی یا ناشی از ضربه، بهویژه وقتی دسموپرسین کافی یا مناسب نیست
در بیماری فونویلبراند نوع ۳ ممکن است دوز آغازین ۸۰ واحد بینالمللی فاکتور فونویلبراند بهازای هر کیلوگرم لازم باشد؛ پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، افزایش بیش از حد فاکتور هشت باید با کاهش دوز یا افزایش فاصلهٔ تزریق کنترل شود.
بیماری فونویلبراند؛ پیشگیری از خونریزی هنگام و پس از جراحی، وقتی دسموپرسین کافی یا مناسب نیست
دوز پیش و پس از جراحی باید بر اساس سطح پایه و هدف هر دو فاکتور محاسبه شود؛ پایش فاکتور هشت برای جلوگیری از تجمع بیش از حد و خطر لختهشدن ضروری است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر قبلاً پس از دریافت فاکتور هشت، فاکتور فونویلبراند یا فرآوردهٔ مشابه دچار واکنش شدید، تنگی نفس، افت فشار یا شوک شدهاید، این سابقه را حتماً اعلام کنید.
- سابقهٔ لختهٔ خون، آمبولی ریه، سکته، بیماری قلبیعروقی، سرطان، چاقی یا بیتحرکی طولانی را بگویید؛ در بیماری فونویلبراند خطر لخته باید جداگانه ارزیابی شود.
- اگر درمان قبلی اثر کافی نداشته، خونریزیتان با تزریقهای قبلی کنترل نشده یا احتمال وجود پادتن مهارکنندهٔ فاکتور هشت یا فونویلبراند مطرح شده است، پیش از نوبت بعدی اطلاع دهید.
- گروه خونی و سابقهٔ کمخونی یا بیماریهای خونی را اعلام کنید؛ در گروههای خونی آ، ب و آب، دریافت مقدار زیاد یا مکرر میتواند نیازمند پایش برای تخریب گلبولهای قرمز باشد.
- فهرست همهٔ داروها، بهویژه داروهای رقیقکنندهٔ خون، ضدپلاکت، مسکنهای ضدالتهاب، داروهای گیاهی و مکملها را همراه داشته باشید.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، و هر عمل جراحی، کشیدن دندان یا اقدام تهاجمی را از قبل اعلام کنید. در کودکان و سالمندان، مقدار و فاصلهٔ تزریق بر اساس وزن و شرایط بالینی تنظیم میشود.
عوارض احتمالی
- خارش، بثورات پوستی یا کهیر خفیف
- گرگرفتگی یا احساس گرما
- گزگز یا سوزش گذرا، بهویژه هنگام تزریق
- تهوع، سردرد یا سرگیجهٔ خفیف
- تب یا لرز خفیف
- خوندماغ یا خونریزی خفیف از محل جراحی، بهویژه پس از عمل
- واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر منتشر، تورم صورت یا گلو، تنگی نفس، خسخس، افت فشار یا غش؛ اگر هنگام تزریق شروع شد، تزریق باید متوقف شود و در صورت تنگی نفس، تورم گلو یا غش فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای لخته مانند درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، تورم و درد یکطرفهٔ پا، ضعف ناگهانی، اختلال گفتار یا تغییر دید؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ادرار تیره، زردی، رنگپریدگی، خستگی شدید یا درد کمر، بهویژه پس از مقدار زیاد یا تزریقهای مکرر، میتواند نشانهٔ تخریب گلبولهای قرمز باشد؛ فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- ادامه یا برگشت خونریزی، تورم دردناک مفصل یا پاسخ ناکافی به درمان میتواند نشانهٔ تشکیل مهارکننده باشد؛ با مرکز درمانی یا متخصص خون تماس بگیرید و مقدار اضافی را خودسرانه تزریق نکنید.
- تب، بثورات، درد مفصل، بیاشتهایی، تهوع، استفراغ، خستگی یا زردی پس از مصرف فرآوردهٔ پلاسمایی را در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید؛ این علائم در بارداری یا ضعف ایمنی اهمیت بیشتری دارند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای این فرآورده تداخل دارویی اختصاصی گزارش نشده است و غذا بر اثر تزریق وریدی آن اثر مستقیمی ندارد؛ تداخل مستقیم شناختهشدهای با الکل نیز وجود ندارد، اما الکل میتواند خطر آسیب و خونریزی را در فرد مبتلا به اختلالات انعقادی بیشتر کند. داروهای رقیقکنندهٔ خون، ضدپلاکت و مسکنهای ضدالتهاب مانند وارفارین، هپارین، آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن میتوانند کنترل خونریزی را تغییر دهند؛ آنها را بدون هماهنگی شروع یا قطع نکنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ مصرف این فرآورده در بارداری و شیردهی وجود ندارد. بیماری فونویلبراند میتواند در بارداری، زایمان و پس از زایمان خطر خونریزی را تغییر دهد؛ اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، برنامهٔ درمانی را پیشاپیش با متخصص خون و زنان هماهنگ کنید. مصرف در این دورهها فقط زمانی انجام میشود که نیاز بالینی روشن باشد و مشخص نیست دارو وارد شیر مادر میشود یا نه.
نگهداری
ویال پودر و حلال را در دمای کمتر از ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، در جعبهٔ اصلی برای محافظت از نور و دور از دسترس کودکان نگه دارید؛ یخ نزنید و پس از تاریخ انقضا مصرف نکنید. محلول آمادهشده مادهٔ نگهدارنده ندارد؛ بهتر است بلافاصله مصرف شود و اگر بلافاصله تزریق نشد، بیش از ۳ ساعت در دمای اتاق نماند. محلول آمادهشده را در یخچال نگذارید؛ پس از انتقال به سرنگ باید فوراً تزریق شود و باقیمانده دور ریخته شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا روی ویال هیومیت پی دو عدد نوشته شده است؟
۰۲آیا میتوانم هیومیت پی را در خانه تزریق کنم؟
۰۳اگر بعد از تزریق هنوز خونریزی دارم، نوبت بعدی را بیشتر کنم؟
۰۴پیش از کشیدن دندان یا عمل جراحی چه کار کنم؟
۰۵آیا هیومیت پی برای پیشگیری روزمره از خونریزی در بیماری فونویلبراند است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B02BD06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.