بیماتوپروست ۰.۰۳٪
بیماتوپروست قطرهای چشمی از خانوادهٔ آنالوگهای پروستاگلاندین است که با افزایشِ خروجِ مایعِ داخلِ چشم، فشارِ داخلچشمی را کاهش میدهد.
این قطره بیشتر برای کاهشِ فشارِ بالای داخلِ چشم در گلوکومِ زاویهباز و پرفشاریِ چشمی بهکار میرود و گاهی برای تقویتِ رشد و ضخامتِ مژهها هم تجویز میشود.
مصرفِ طولانیمدت ممکن است رنگِ عنبیه (بخشِ رنگیِ چشم) و پوستِ اطرافِ چشم را بهتدریج تیرهتر کند؛ این تغییر گاهی دائمی است، پس هر تغییرِ ظاهریِ چشم را به پزشک اطلاع دهید.
اگر دردِ چشم، تاری یا افتِ ناگهانیِ دید، قرمزیِ شدید یا ترشحِ غیرعادی داشتید، یا قرار است تحتِ جراحیِ چشم قرار بگیرید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بیماتوپروست دارویی موضعیِ چشمی از گروهِ آنالوگهای پروستاگلاندین (Prostaglandin Analog) و در ردهٔ داروهای ضدِ گلوکوم و کاهندهٔ فشارِ داخلِ چشم است. این دارو با تقلید از یک مادهٔ طبیعیِ بدن، مسیرهای خروجِ مایعِ زلالیه از چشم را بازتر میکند و در نتیجه، فشارِ داخلِ چشم را که در گلوکوم و پرفشاریِ چشمی بالا رفته، کاهش میدهد. کاهشِ این فشار به حفظِ عصبِ بینایی و پیشگیری از آسیبِ تدریجیِ دید کمک میکند. اثرِ دارو معمولاً از چند ساعت پس از مصرف آغاز میشود و با ادامهٔ درمانِ منظم پایدار میماند. شکلِ رایجِ آن قطرهٔ چشمی است که طبقِ برنامهٔ پزشک در چشمِ آسیبدیده چکانده میشود.
موارد مصرف
- کاهشِ فشارِ بالای داخلِ چشم در گلوکومِ زاویهباز (Open-Angle Glaucoma)
- کنترلِ پرفشاریِ چشمی (Ocular Hypertension) در افرادی که هنوز به گلوکوم مبتلا نشدهاند اما فشارِ چشمشان بالاست
- کاهشِ فشارِ چشم در مواردی که پاسخ به داروهای دیگر کافی نبوده است
- افزایشِ رشد، ضخامت و تیرگیِ مژهها در کمپشتیِ مژه (Eyelash Hypotrichosis)، طبقِ تجویزِ پزشک
روش مصرف
این دارو معمولاً بهصورت قطرهٔ چشمی و یکبار در شبانهروز استفاده میشود؛ تعدادِ دفعات و مدتِ درمان را دقیقاً پزشک تعیین میکند. مصرفِ بیشتر یا مکررتر از حدِ تجویزشده، فشارِ چشم را بهتر پایین نمیآورد و حتی ممکن است اثرِ دارو را کم کند، پس دقیقاً همان برنامه را دنبال کنید. پیش از چکاندنِ قطره دستهایتان را بشویید و نوکِ قطرهچکان را به چشم یا هر سطحی نزنید تا آلوده نشود؛ اگر قطرهٔ چشمیِ دیگری هم مصرف میکنید، بینِ دو قطره چند دقیقه فاصله بیندازید. اگر لنزِ تماسی دارید، پیش از استفاده آن را دربیاورید و طبقِ توصیهٔ داروساز بعداً دوباره بگذارید. مصرفِ منظم اهمیت دارد؛ حتی بدونِ علامت، خودسرانه قطره را قطع نکنید، چون فشارِ چشم میتواند بیسروصدا بالا بماند. اگر نوبتی را فراموش کردید، همان یک نوبت را در اولین فرصت بزنید و دو برابر نریزید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
گلوکوم زاویهباز
بیش از روزی ۱ بار مصرف نشود؛ تغییر رنگ عنبیه ممکن است دائمی باشد.
پرفشاری چشمی
بیش از روزی ۱ بار مصرف نشود؛ در صورت مصرف چند قطره چشمی، بین آنها دستکم ۵ دقیقه فاصله باشد.
کاهش فشار چشم در صورت ناکافی بودن پاسخ به درمانهای دیگر
در صورت مصرف همزمان قطرههای چشمی دیگر، فاصله دستکم ۵ دقیقه رعایت شود.
کمپشتی مژه
روی لبه پلک پایینی یا داخل چشم استفاده نشود؛ اثر معمولاً تا حدود ۱۶ هفته بهتدریج ظاهر میشود و پس از قطع ممکن است کاهش یابد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به بیماتوپروست یا هر یک از اجزای این قطره حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف به پزشک بگویید.
- سابقهٔ التهابِ داخلِ چشم (یووئیت)، جراحیِ چشم یا آسیبِ چشمی را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر سابقهٔ ادمِ ماکولا (تورمِ نقطهٔ مرکزیِ شبکیه) یا بیماریِ شبکیه دارید، پیش از شروعِ درمان به پزشک بگویید.
- اگر لنزِ تماسی استفاده میکنید یا قرار است تحتِ جراحیِ چشم قرار بگیرید، پزشک را مطلع کنید.
- در صورتِ بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
- فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- قرمزیِ سفیدیِ چشم (پرخونیِ ملتحمه)
- خارش یا سوزشِ خفیف پس از چکاندنِ قطره
- احساسِ خشکی یا وجودِ جسمِ خارجی در چشم
- بلندتر، ضخیمتر و تیرهتر شدنِ تدریجیِ مژهها
- تیرگیِ خفیفِ پوستِ اطرافِ چشم
- تیرهشدنِ پیشرونده و گاه دائمیِ رنگِ عنبیه (بخشِ رنگیِ چشم)، بهویژه در چشمهایی با رنگِ مخلوط؛ این تغییر را در ویزیتِ بعدی حتماً به پزشک اطلاع دهید.
- دردِ چشم، قرمزیِ شدید، حساسیت به نور یا افتِ ناگهانیِ دید که میتواند نشانهٔ التهابِ داخلِ چشم یا ادمِ ماکولا باشد؛ در این حالت هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- فرورفتگیِ تدریجیِ پلکِ بالا یا تغییرِ ظاهرِ اطرافِ چشم؛ اگر نگرانکننده بود آن را با پزشک در میان بگذارید.
- نشانههای عفونتِ چشم مانند ترشحِ غیرعادی، تورم یا دردِ روبهافزایش که به ویزیتِ زودهنگام نیاز دارد.
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانند تورمِ صورت یا پلکها، خارشِ گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
بیماتوپروست بهصورت موضعی در چشم اثر میکند و جذبِ آن به کلِ بدن بسیار اندک است، به همین دلیل تداخلِ دارویی سیستمیکِ جدی برایش کمتر گزارش شده است. نکتهٔ مهم زمانی است که از چند قطرهٔ چشمی همزمان استفاده میکنید؛ بینِ چکاندنِ دو قطرهٔ مختلف چند دقیقه فاصله بگذارید تا یکی، اثرِ دیگری را کم نکند. همزمانی با سایر قطرههای خانوادهٔ آنالوگِ پروستاگلاندین معمولاً توصیه نمیشود، چون فایدهٔ اضافهای ندارد و میتواند تحریکِ چشم را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را همیشه به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ مصرفِ بیماتوپروستِ چشمی در بارداری در دست است؛ از آنجا که مقدارِ اندکی از دارو میتواند وارد جریانِ خون شود، مصرف در دورانِ بارداری فقط با صلاحدیدِ پزشک و در صورتِ نیازِ روشن توصیه میشود. مشخص نیست که این دارو به شیرِ مادر منتقل میشود یا نه، پس مادرانِ شیرده باید پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنند.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، رطوبت و گرمای شدید نگه دارید و درِ بطری را همیشه محکم ببندید. دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. اگر رنگ یا شفافیتِ محلول تغییر کرد یا مدتِ زیادی از بازکردنِ بطری گذشته، دربارهٔ ادامهٔ مصرف با داروساز مشورت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.03 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این قطره واقعاً رنگِ چشم را تغییر میدهد؟
۰۲اگر بیشتر از حدِ تجویزشده استفاده کنم، فشارِ چشمم بهتر پایین میآید؟
۰۳با لنزِ تماسی میتوانم این قطره را استفاده کنم؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۵بلندشدنِ مژهها بعد از قطعِ دارو ثابت میماند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۴ سازنده، در گروه S01EE03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.