بکلومتازون دیپروپیونات
این دارو یک کورتیکواستروئیدِ استنشاقی است که التهابِ راههای هوایی را کاهش میدهد و برای پیشگیری از حملاتِ آسم به کار میرود.
این دارو بیشتر برای کنترل و پیشگیریِ درازمدتِ آسم در بزرگسالان و کودکان تجویز میشود، نه برای رفعِ فوریِ تنگیِ نفس.
این دارو برای رفعِ حملهٔ ناگهانیِ تنگیِ نفس مناسب نیست و باید هر روز و طبقِ برنامهٔ پزشک مصرف شود، حتی در روزهایی که حالِ خوبی دارید.
اگر پس از استنشاق، خسخسِ سینه یا تنگیِ نفس بدتر شد یا لکههای سفید در دهان دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بکلومتازون دیپروپیونات از خانوادهٔ کورتیکواستروئیدهای استنشاقی (Inhaled Corticosteroids) است که مستقیم بر بافتِ راههای هوایی در ریه اثر میگذارد. این دارو با کاهشِ التهاب، تورم و ترشحاتِ مخاطیِ داخلِ برونشها، به کنترلِ درازمدتِ آسم کمک میکند و از شدتِ حملات میکاهد. برخلافِ اسپریهای گشادکنندهٔ برونش، اثرِ آن فوری نیست و معمولاً چند روز تا چند هفته طول میکشد تا نتیجهٔ کاملِ آن آشکار شود. به همین دلیل، این دارو یک داروی پیشگیریکننده است، نه یک داروی نجاتبخشِ حملهٔ ناگهانی. هدفِ اصلیِ آن، کاهشِ دفعاتِ حمله و بهبودِ کیفیتِ تنفس در طولِ زمان است.
موارد مصرف
- پیشگیری و کنترلِ درازمدتِ آسمِ برونشیال در بزرگسالان و کودکان
- کاهشِ تعداد و شدتِ حملاتِ تنگیِ نفسِ ناشی از آسم
- کاهشِ التهابِ راههای هوایی در بیمارانی که آسمِ مداوم دارند
- کمک به کاهشِ نیاز به کورتیکواستروئیدِ خوراکی در برخی بیماران
- کنترلِ آسمِ همراه با حساسیتهای تنفسی، در کنارِ سایرِ درمانها
روش مصرف
این دارو باید هر روز و در ساعاتِ منظم استنشاق شود، حتی اگر نشانهای از آسم احساس نکنید، زیرا اثرِ آن پیشگیرانه و تدریجی است، نه فوری. اگر پزشک همزمان یک اسپریِ گشادکنندهٔ برونش برای رفعِ سریعِ علائم هم تجویز کرده باشد، معمولاً باید ابتدا از آن گشادکننده استفاده کنید و پس از چند دقیقه نوبتِ این دارو برسد؛ ترتیبِ دقیق را پزشک یا داروساز مشخص میکند. پس از هر بار استنشاق، دهان را با آب بشویید و آن را بیرون بریزید تا خطرِ عفونتِ قارچیِ دهان و گرفتگیِ صدا کم شود. روشِ درستِ استفاده از دستگاهِ استنشاقی یا نبولایزر را از پزشک یا داروساز بیاموزید، چون خطای دستگاه میتواند اثرِ دارو را کم کند. حتی اگر آسم کنترلشده به نظر برسد، بدونِ مشورتِ پزشک مصرف را قطع نکنید، چون قطعِ ناگهانی میتواند به بازگشتِ التهاب و حملات منجر شود؛ مقدار و دفعاتِ دقیقِ مصرف را فقط پزشکِ معالج بر اساسِ نسخه تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آسم برونشیال پایدار؛ کنترل طولانیمدت، کاهش التهاب راههای هوایی و پیشگیری از تشدید حملات، از جمله در آسم همراه با حساسیتهای تنفسی
فقط برای مصرف منظم روزانه و استنشاق با نبولایزر است و حملهٔ حاد تنگی نفس را فوراً برطرف نمیکند. حداکثر معمول روزانه در بزرگسالان ۳٫۲ میلیگرم و در کودکان ۱٫۶ میلیگرم است. پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید؛ کاهش کورتیکواستروئید خوراکی باید تدریجی و زیر نظر پزشک انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به بکلومتازون یا سایرِ اجزای این استنشاقی را به پزشک بگویید
- اگر سابقهٔ سلِ ریوی، عفونتِ فعالِ تنفسی یا عفونتِ قارچی و ویروسیِ درماننشده دارید، پزشک را مطلع کنید
- اگر بهتازگی از کورتیکواستروئیدِ خوراکی به این داروی استنشاقی تغییر کردهاید، پزشک باید وضعیتِ شما را از نزدیک پیگیری کند
- در صورتِ بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، پیش از شروع یا ادامهٔ مصرف با پزشک مشورت کنید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و سایرِ بیماریهای زمینهایتان را به پزشک اطلاع دهید
- اگر کودکِ شما این دارو را درازمدت مصرف میکند، پزشک ممکن است روندِ رشدِ قدِ او را پیگیری کند
عوارض احتمالی
- گرفتگی یا خشنیِ صدا
- عفونتِ قارچیِ دهان و گلو (برفک)
- سوزش یا تحریکِ گلو و سرفهٔ خفیف پس از استنشاق
- خشکیِ دهان
- سردردِ خفیف
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لبها یا زبان، کهیرِ گسترده یا دشواریِ تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بدترشدنِ ناگهانیِ خسخسِ سینه یا تنگیِ نفس بلافاصله پس از استنشاق؛ در این حالت با پزشک تماس بگیرید و طبقِ دستور از داروی گشادکنندهٔ سریعاثر استفاده کنید
- ضعف، خستگیِ شدید یا سرگیجهٔ غیرِعادی در دورانِ بیماریِ حاد یا استرسِ زیاد؛ این نشانهها را به پزشک اطلاع دهید
- تاریِ دید یا دردِ چشم در مصرفِ درازمدت؛ این موارد را برای بررسیِ فشارِ چشم به پزشک گزارش دهید
- کندشدنِ روندِ رشدِ قد در کودکانی که این دارو را درازمدت مصرف میکنند؛ باید بهطورِ منظم توسطِ پزشک پیگیری شود
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ برخی داروهای ضدقارچ یا ضدویروسیِ قوی میتواند غلظتِ این دارو را در بدن بالا ببرد و خطرِ عوارضِ آن را افزایش دهد. مصرفِ همزمان با سایرِ کورتیکواستروئیدها، خواه استنشاقی، خوراکی یا موضعی، نیز ممکن است اثراتِ آنها را روی بدن جمع کند، بنابراین باید با آگاهیِ کاملِ پزشک انجام شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی پیش از شروعِ درمان بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
کورتیکواستروئیدهای استنشاقی مانندِ این دارو، در مقایسه با شکلهای خوراکی، جذبِ سیستمیکِ کمتری در بدن دارند و در بسیاری از موارد، پزشکان کنترلِ آسم در دورانِ بارداری را با همینگونه داروها ادامه میدهند، زیرا آسمِ کنترلنشده میتواند برای مادر و جنین خطرناکتر باشد. با این حال، تصمیمِ نهایی دربارهٔ ادامه، تغییر یا قطعِ مصرف در دورانِ بارداری و شیردهی باید با پزشک گرفته شود و خودسرانه انجام نشود.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید و از یخزدگیِ آن جلوگیری کنید. آن را همیشه دور از دسترس و دیدِ کودکان نگه دارید. پیش از هر استفاده، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر ظاهر یا رنگِ محلول تغییر کرده یا تاریخِ آن گذشته است، از مصرفِ آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| استنشاقی | 0.4 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا وقتی حملهٔ تنگیِ نفس دارم، این استنشاقی کمکی نمیکند؟
۰۲چرا باید بعد از استنشاقِ این دارو دهانم را بشویم؟
۰۳آیا مصرفِ درازمدتِ این دارو اعتیادآور است؟
۰۴اگر یک نوبتِ استنشاق را فراموش کنم، چه باید کرد؟
۰۵چه مدت باید این دارو را مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه R03BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.