بکلومتازون دیپروپیونات
بکلومتازون دیپروپیونات یک داروی ضدالتهاب کورتونیِ استنشاقی است که التهاب و حساسیت راههای هوایی را کم میکند و برای کنترل طولانیمدت آسم به کار میرود.
بیشتر برای پیشگیری از خسخس، تنگی نفس، سرفه و حملههای آسم استفاده میشود. اثر کامل آن با مصرف منظم ظاهر میشود، نه مصرف گهگاهی هنگام بروز علائم.
این دارو برای رفع سریع حملهٔ آسم نیست و باید داروی نجاتیِ تجویزشده نیز در دسترس باشد. پس از هر نوبت، دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید تا احتمال برفک دهان و گرفتگی صدا کمتر شود.
اگر تنگی نفس ناگهان بدتر شد، داروی نجاتی اثر کافی نداشت یا نیازتان به آن بیشتر از معمول شد، فوراً کمک پزشکی بگیرید. سابقهٔ سل، عفونت درماننشده، بیماری چشمی یا مصرف کورتون خوراکی را نیز پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بکلومتازون دیپروپیونات یک داروی ضدالتهاب کورتونیِ استنشاقی و از درمانهای کنترلکنندهٔ آسم است. این دارو با کاهش التهاب، تورم و تولید مواد التهابزا در راههای هوایی، حساسیت آنها را کمتر میکند. برای اثر مناسب باید طبق برنامه و منظم مصرف شود، حتی زمانی که علامتی ندارید. این دارو جایگزین داروی سریعالاثرِ رفع حملهٔ آسم نیست.
موارد مصرف
- کنترل و پیشگیری از علائم آسم
- کاهش التهاب و حساسیت راههای هوایی در آسم
- کمک به کاهش خسخس، سرفه و تنگی نفس ناشی از آسم
- کاهش احتمال برگشت علائم آسم با مصرف منظم
روش مصرف
اسپری را دقیقاً طبق نسخه و با روش صحیحی که پزشک یا داروساز آموزش داده است مصرف کنید. هماهنگکردن دم با فشردن اسپری و استفاده از محفظهٔ نگهدارنده، در صورت تجویز، به رسیدن دارو به ریه کمک میکند؛ روش آمادهسازی و تمیزکردن ممکن است بین فرآوردهها متفاوت باشد، بنابراین بروشور همان محصول را هم بخوانید. دارو را در زمانهای منظم مصرف کنید و بدون برنامهٔ پزشک مقدار آن را کم یا قطع نکنید، حتی اگر حالتان بهتر شده باشد. این اسپری برای تسکین فوری حملهٔ آسم نیست و داروی نجاتی باید طبق برنامهٔ جداگانهٔ شما استفاده شود. اگر یک نوبت را فراموش کردید، معمولاً نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید و مقدار را دوبرابر نکنید. پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آسم (درمان نگهدارنده و پیشگیری از علائم)
برای کنترل طولانیمدت است و در حملهٔ حاد آسم یا تنگی نفس ناگهانی اثر فوری ندارد؛ پس از مصرف دهان شسته شود و در کودکان استفاده از محفظهٔ نگهدارنده توصیه میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به بکلومتازون یا هر یک از مواد تشکیلدهندهٔ اسپری حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- سابقهٔ سل، عفونت قارچی، باکتریایی یا ویروسیِ درماننشده، ضعف سیستم ایمنی یا تماس نزدیک با آبلهمرغان و سرخک را بگویید.
- اگر آبسیاه، آبمروارید، تاری دید، پوکی استخوان، بیماری کبدی یا اختلال رشد دارید، پزشک باید در جریان باشد.
- فهرست همهٔ داروها، بهویژه کورتونهای خوراکی یا استنشاقی دیگر، داروهای ضدقارچ و ضدویروس، و مکملها را ارائه کنید.
- اگر در حال تغییر از کورتون خوراکی به اسپری هستید، این تغییر باید برنامهریزیشده باشد؛ کورتون خوراکی را خودسرانه و ناگهانی قطع نکنید.
- کودکان و نوجوانان در مصرف طولانیمدت ممکن است به پایش رشد نیاز داشته باشند و افراد سالمند یا مبتلا به بیماری کبدی باید تحت نظر باشند.
عوارض احتمالی
- گرفتگی یا تغییر صدا
- سوزش و تحریک گلو
- سرفه پس از استنشاق
- برفک دهان یا گلو
- سردرد
- تنگی نفس، خسخس یا سرفهای که بلافاصله پس از استنشاق بدتر شود: از داروی نجاتی طبق برنامهٔ آسم استفاده کنید و برای ارزیابی فوری اقدام کنید؛ اگر شدید است فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لبها، زبان یا گلو، کهیر یا دشواری تنفس: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- لکههای سفید دردناک در دهان، درد هنگام بلع یا گرفتگی صدای ماندگار: برای بررسی برفک یا عفونت به پزشک مراجعه کنید.
- تاری دید، درد چشم یا دیدن هالهٔ نور: ممکن است نشانهٔ مشکل چشمی باشد؛ در اسرع وقت ارزیابی پزشکی انجام دهید.
- ضعف شدید، سرگیجه، تهوع یا استفراغ، درد شکم یا افت فشار، بهویژه پس از کاهش یا قطع کورتون خوراکی: فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- تب، لرز، تنگی نفس جدید یا علائم عفونت مداوم، بهخصوص در افراد با سابقهٔ سل یا ضعف ایمنی: در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ و ضدویروس میتوانند اثرات کورتونی بکلومتازون را بیشتر کنند؛ مصرف همزمان با کورتونهای خوراکی، تزریقی یا استنشاقی دیگر نیز ممکن است مجموع عوارض را افزایش دهد. برای این اسپری تداخل غذایی مهمی شناخته نشده است و الکل تداخل مستقیم مشخصی ندارد، اما الکل در بعضی افراد میتواند علائم آسم را تحریک کند. فهرست کامل داروها، فرآوردههای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، پزشک را مطلع کنید. کنترل مناسب آسم در بارداری اهمیت دارد و جذب بکلومتازون استنشاقی به بدن معمولاً کم است، اما ادامه یا تغییر درمان باید با نظر پزشک انجام شود. دربارهٔ ورود آن به شیر اطلاعات محدودی وجود دارد، ولی مقدار قابلانتظار پس از مصرف استنشاقی کم است؛ خودسرانه درمان را قطع نکنید.
نگهداری
اسپری را طبق دستور فرآورده در دمای معمول اتاق، دور از گرمای زیاد، شعله و نور مستقیم نگه دارید و اجازه ندهید یخ بزند. قوطی تحت فشار را سوراخ یا داخل آتش نیندازید. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا و شمارندهٔ دوز، در صورت وجود، را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| استنشاقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا بکلومتازون دیپروپیونات هنگام حملهٔ ناگهانی آسم کمک میکند؟
۰۲چرا با وجود نداشتن علائم آسم باید این اسپری را ادامه بدهم؟
۰۳چگونه از برفک دهان و گرفتگی صدا پیشگیری کنم؟
۰۴اگر بعد از مصرف بکلومتازون بیشتر خسخس کردم چه کنم؟
۰۵آیا بکلومتازون روی رشد کودک اثر میگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۷ سازنده، در گروه R03BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.