آتروپین سولفات/بوتیلاسکوپولامین بروماید/هیوسیامین سولفات/فنوباربیتال
این دارو یک الگزیر ترکیبیِ ضداسپاسم است که سه مادهٔ ضدکولینرژیک را با فنوباربیتال، دارویی آرامبخش از گروه باربیتوراتها، همراه میکند. با کاهش انقباض و ترشح گوارشی و ایجاد آرامسازی، برخی دردهای پیچشی و اسپاسمها را کم میکند.
بیشتر برای کاهش اسپاسم و دردهای پیچشیِ دستگاه گوارش، بهویژه در سندرم رودهٔ تحریکپذیر یا کولون اسپاستیک، تجویز میشود. در برخی شرایط گوارشی نیز ممکن است بهعنوان درمان کمکی به کار رود.
خوابآلودگی، گیجی، تاری دید، خشکی دهان و کاهش تعریق ممکن است رخ دهد؛ تا شناختن اثر دارو رانندگی و کارهای خطرناک انجام ندهید. فنوباربیتال میتواند وابستگی ایجاد کند؛ مصرف منظم یا طولانیمدت را ناگهانی قطع نکنید.
اگر گلوکوم، بزرگی پروستات و مشکل ادرار، انسداد یا بیماری شدید روده، بیماری کبدی یا تنفسی، یا سابقهٔ وابستگی به داروها دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. بارداری، شیردهی و مصرف هر داروی خوابآور، آرامبخش یا ضدتشنج نیز باید از قبل مطرح شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این الگزیر از آتروپین سولفات، بوتیلاسکوپولامین بروماید، هیوسیامین سولفات و فنوباربیتال تشکیل شده و در گروه داروهای گوارشیِ ضداسپاسم همراه با داروی آرامبخش قرار میگیرد. سه جزء ضدکولینرژیک با کمکردن اثر استیلکولین، انقباض و ترشح دستگاه گوارش را کاهش میدهند؛ فنوباربیتال نیز اثر آرامبخش و خوابآور دارد. دارو بیشتر برای کاهش علامتیِ اسپاسم و دردهای پیچشی به کار میرود و علت اصلی بیماری را درمان نمیکند.
موارد مصرف
- کاهش درد و اسپاسمهای پیچشیِ معده و روده
- کاهش علامتیِ گرفتگیهای ناشی از سندرم رودهٔ تحریکپذیر یا کولون اسپاستیک
- درمان کمکیِ برخی التهابهای حاد روده، فقط طبق تشخیص پزشک
- کمک به کنترل علائم برخی زخمهای دوازدهه؛ این دارو زخم را ترمیم نمیکند
روش مصرف
الگزیر را با پیمانهٔ مدرج و دقیقاً طبق نسخه، در زمانهای منظم مصرف کنید و از قاشق معمولی استفاده نکنید. اگر در نسخه زمان مشخصی مانند پیش از غذا آمده است، همان زمان را رعایت کنید؛ در غیر این صورت، مصرف همراه یا بدون غذا را هر بار به شیوهای ثابت انجام دهید. خوابآلودگی و کاهش تمرکز ممکن است رخ دهد؛ از رانندگی، کار در ارتفاع و کار با ابزار خطرناک تا شناختن اثر دارو پرهیز کنید و الکل مصرف نکنید. مقدار و مدت مصرف را خودسرانه تغییر ندهید و اگر دارو را منظم یا طولانیمدت گرفتهاید، قطع آن باید تدریجی و با برنامهٔ پزشک باشد.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت به هر یک از اجزای دارو، سایر باربیتوراتها یا سابقهٔ پورفیری حاد متناوب را اطلاع دهید.
- اگر گلوکوم، بهویژه گلوکوم زاویهبسته، بزرگی پروستات یا احتباس ادرار، انسداد معده یا روده، فلج روده، یبوست شدید، میاستنی گراویس یا کولیت شدید دارید، پیش از مصرف بگویید.
- بیماری کبد یا کلیه، بیماری تنفسی، وقفهٔ تنفسی هنگام خواب، بیماری قلبی، بینظمی ضربان قلب یا پرکاری تیروئید به احتیاط بیشتری نیاز دارد.
- کودکان و سالمندان ممکن است به خوابآلودگی، گیجی و عوارض ضدکولینرژیک حساستر باشند؛ مصرف آنها باید با نظارت دقیق انجام شود.
- سابقهٔ وابستگی به الکل یا داروها، افسردگی شدید یا مصرف مشکلساز داروهای آرامبخش را مطرح کنید.
- اگر باردارید، برای بارداری برنامه دارید یا شیر میدهید، و نیز اگر دارو یا مکمل دیگری مصرف میکنید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- خشکی دهان، بینی یا گلو و تشنگی
- خوابآلودگی، گیجی، سرگیجه یا کاهش تمرکز
- تاری دید، گشادشدن مردمک یا حساسیت به نور
- یبوست، نفخ، تهوع یا ناراحتی معده
- کاهش تعریق و احساس گرما
- تپش قلب یا دشواری در آغاز ادرار
- خوابآلودگی شدید، تنفس کند یا سطحی، بیدار نشدن، غش یا کبودی لبها: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- درد یا قرمزی چشم، تاری شدید دید یا دیدن هالهٔ نور: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد و اتساع شدید شکم، استفراغ مکرر یا قطع دفع گاز و مدفوع: مصرف خودسرانه را ادامه ندهید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- ناتوانی در ادرارکردن یا ضربان قلب بسیار سریع و نامنظم: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب یا گلو، خسخس سینه، مشکل تنفسی، کهیر گسترده یا راش تاولی همراه با تب و زخم دهان: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تب بالا، پوست داغ و خشک، گیجی یا بیقراری شدید، بهویژه در هوای گرم یا پس از فعالیت: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
الکل، داروهای خوابآور و آرامبخش، مسکنهای مخدر، برخی داروهای ضدحساسیت و شلکنندههای عضلانی میتوانند خوابآلودگی و کاهش تنفس را بیشتر کنند. فنوباربیتال ممکن است اثر برخی قرصهای جلوگیری از بارداری و ضدانعقادها را کاهش دهد و اثر بعضی داروهای ضدتشنج را تغییر دهد. داروهای دارای اثر ضدکولینرژیک، مانند برخی ضدحساسیتها، ضدافسردگیهای سهحلقهای و داروهای ضدروانپریشی، میتوانند خشکی دهان، تاری دید، یبوست، تپش قلب یا احتباس ادرار را تشدید کنند. اگر ضداسید مصرف میکنید، زمانبندی آن را از داروساز بپرسید، زیرا برخی ضداسیدها ممکن است جذب دارو را تغییر دهند؛ فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، این ترکیب فقط در صورت ضرورت و با تصمیم پزشک مصرف شود؛ فنوباربیتال از جفت عبور میکند و مصرف مداوم، بهویژه نزدیک زایمان، میتواند با خوابآلودگی، اختلال تنفس یا علائم ترک در نوزاد همراه باشد. مقدار کمی فنوباربیتال وارد شیر مادر میشود و ممکن است در شیرخوار خوابآلودگی، ضعف، اختلال مکیدن یا مشکل تنفسی ایجاد کند؛ کاهش تولید شیر نیز ممکن است رخ دهد. اگر باردارید یا شیر میدهید، شروع یا قطع دارو را با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
دارو را در ظرف اصلی و در دمای اتاق، دور از نور مستقیم، گرما و رطوبت نگه دارید و از یخزدگی جلوگیری کنید. درِ بطری را محکم ببندید و دارو را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی بگذارید. تاریخ انقضا و ظاهر فرآورده را بررسی کنید و پس از انقضا یا تغییر واضح در رنگ و بو مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| الگزیر | 16.2 mg / 5mL |
| قرص | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو خوابآور است؟
۰۲آیا میتوانم این دارو را برای هر نوع دلدرد مصرف کنم؟
۰۳اگر یک نوبت را فراموش کردم چه کنم؟
۰۴آیا قطع این دارو مشکلی ایجاد میکند؟
۰۵آیا این دارو با قرص جلوگیری از بارداری تداخل دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۳ سازنده، در گروه A03CB02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.