محلول دیالیز صفاقی دکستروز بیآب/سدیم/کلسیم/منیزیم/کلرید/بیکربنات
این فرآورده یک محلول استریل دیالیز صفاقی از گروه محلولهای دیالیزی است. دکستروز و الکترولیتهای آن به دفع مواد زائد و آب اضافی در نارسایی پیشرفته کلیه کمک میکنند.
برای دیالیز صفاقی در نارسایی مزمن مرحله پایانی کلیه استفاده میشود. غلظت بالای دکستروز آن برداشت آب از بدن را افزایش میدهد.
این محلول فقط برای ورود به حفره صفاقی از راه کاتتر است و نباید نوشیده یا به رگ تزریق شود. محلول خروجی کدر، درد شکم یا تب میتواند نشانه عفونت صفاق باشد و به رسیدگی فوری نیاز دارد.
پیش از استفاده، دیابت، بیماری قلبی، فشارخون پایین، اختلال پتاسیم یا کلسیم، جراحی شکم و همه داروهای مصرفی را مطرح کنید. در صورت کدورت مایع خروجی، تنگی نفس یا مشکل جدی در ورود و خروج محلول، فوراً با مرکز دیالیز تماس بگیرید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این فرآورده محلول استریل دیالیز صفاقی حاوی دکستروز بیآب، سدیم، کلسیم، منیزیم، کلرید و بیکربنات است. محلول از راه کاتتر وارد حفره شکم میشود و صفاق مانند یک صافی، عبور مواد زائدی مانند اوره و کراتینین و آب اضافی را از خون به محلول ممکن میکند. دکستروز با ایجاد اختلاف اسمزی به برداشت مایع کمک میکند و بیکربنات به تنظیم تعادل اسید و باز کمک میرساند. این فرمول پتاسیم ندارد، بنابراین پایش پتاسیم و انتخاب محلول مناسب باید در برنامه دیالیز جدی گرفته شود.
موارد مصرف
- دیالیز صفاقی در نارسایی مزمن مرحله پایانی کلیه
- دفع اوره، کراتینین و دیگر مواد زائد تجمعیافته در خون
- برداشت آب اضافی بدن در چارچوب برنامه دیالیز صفاقی
- کمک به تأمین بافر بیکربنات و تعادل الکترولیتها هنگام دیالیز صفاقی
روش مصرف
این محلول فقط از راه کاتتر صفاقی و با روش و برنامهای که تیم دیالیز آموزش داده است استفاده میشود؛ برای نوشیدن یا تزریق وریدی نیست. نوع محلول، حجم هر تبادل، تعداد دفعات و مدت ماندن آن را پزشک بر اساس وضعیت شما تعیین میکند و نباید خودسرانه تغییر کند یا یک نوبت جاافتاده با تبادل اضافی جبران شود. پیش از اتصال، برچسب، تاریخ انقضا، سلامت کیسه و شفافیت محلول را بررسی کنید؛ اگر کیسه دو محفظهای است، دو بخش را طبق دستور کاملاً مخلوط کنید. دستها و اتصالات را با روش استریل آماده کنید و محلول را فقط با وسیله مجاز تا دمای مناسب بدن گرم کنید؛ از حرارت مستقیم و مایکروویو استفاده نکنید. برنامه دیالیز را بدون هماهنگی قطع نکنید و در صورت مشکل در ورود یا خروج محلول، با مرکز دیالیز تماس بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر حساسیت شناختهشده به اجزای محلول یا واکنش حساسیتی قبلی داشتهاید، پیش از استفاده اطلاع دهید.
- پتاسیم خون بسیار پایین، کلسیم خون بسیار بالا، کمبود حجم مایعات یا فشارخون پایین میتواند استفاده از این محلول را نامناسب کند و باید پیش از درمان بررسی شود.
- جراحی یا آسیب اخیر شکم، چسبندگی، فتق، انسداد روده، التهاب یا عفونت صفاق و بیماریهای التهابی روده را حتماً مطرح کنید.
- دیابت، بیماری قلبی، ورم، نوسان فشارخون یا مشکل در کنترل مایعات بدن به پایش دقیقتر نیاز دارد؛ دکستروز محلول میتواند قند خون را بالا ببرد.
- استفراغ یا اسهال شدید، از دستدادن نمکهای بدن، سوءتغذیه یا کاهش وزن شدید را پیش از ادامه دیالیز گزارش کنید.
- فهرست کامل داروها، انسولین، مکملها و فرآوردههای گیاهی و نیز بارداری یا شیردهی را اطلاع دهید. در کودکان و سالمندان، برنامه و پایش باید کاملاً فردی باشد.
عوارض احتمالی
- احساس پری، کشیدگی یا نفخ شکم
- درد شانه
- کندی یا دشواری ورود و تخلیه محلول
- افزایش قند خون
- افزایش وزن یا چربی خون بهدلیل جذب دکستروز
- ورم یا تغییرات دیگر در تعادل مایعات
- کدرشدن مایع خروجی، درد شکم، تب، لرز، تهوع یا احساس ناخوشی میتواند نشانه عفونت صفاق باشد؛ کیسه را دور نریزید و فوراً با مرکز دیالیز تماس بگیرید.
- قرمزی، تورم، درد، ترشح یا چرک در محل خروج کاتتر میتواند نشانه عفونت باشد؛ محل را دستکاری نکنید و فوراً با مرکز دیالیز تماس بگیرید.
- ضعف شدید، گرفتگی عضلات، تپش قلب، بیحالی یا گیجی میتواند با اختلال پتاسیم یا کلسیم همراه باشد؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
- افزایش سریع وزن، ورم و تنگی نفس یا برعکس کاهش سریع وزن، تشنگی شدید و افت فشارخون میتواند نشانه اختلال جدی مایعات باشد؛ فوراً با مرکز دیالیز تماس بگیرید و در تنگی نفس شدید به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، بزرگشدن شکم، استفراغ یا ناتوانی در تخلیه محلول نیازمند بررسی فوری برای عوارض شکمی است؛ فوراً با مرکز دیالیز یا پزشک تماس بگیرید.
- کهیر گسترده، تورم لب یا زبان، خسخس سینه یا دشواری تنفس نشانه واکنش حساسیتی شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
دیالیز صفاقی ممکن است بعضی داروهای قابلعبور از صفاق را از بدن خارج کند و نیاز به بازبینی درمان ایجاد شود. افت پتاسیم میتواند خطر عوارض دیگوکسین و دیگر داروهای دیژیتال را بیشتر کند؛ داروهای حاوی کلسیم یا ویتامین د ممکن است همراه این محلول کلسیم خون را بالا ببرند. داروهای ادرارآور میتوانند تعادل آب و الکترولیتها را تغییر دهند و انسولین یا داروهای خوراکی دیابت ممکن است بهدلیل بار گلوکز محلول نیاز به تنظیم داشته باشند. تداخل مستقیم شناختهشدهای با غذای خاص یا الکل وجود ندارد، اما رژیم نمک، مایعات، قند و پتاسیم باید طبق برنامه کلیوی رعایت شود. هیچ دارویی را خودسرانه به کیسه اضافه نکنید؛ فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات اختصاصی درباره استفاده از این محلول در بارداری و شیردهی محدود است. دیالیز صفاقی در بارداری ممکن است با برنامهای ویژه ادامه یابد، اما انتخاب محلول و تنظیم برداشت مایع باید توسط متخصص کلیه و پزشک زنان انجام شود. در شیردهی نیز ادامه درمان بر اساس سود و خطر برای مادر و شیرخوار و با پایش تیم درمان تصمیمگیری میشود.
نگهداری
کیسهها را در دمای اتاق و طبق شرایط درجشده روی بسته، دور از گرمای شدید، نور مستقیم و یخزدگی نگهداری کنید و از دسترس کودکان دور بگذارید. از کیسه آسیبدیده، نشتیدار، تاریخگذشته، کدر یا دارای ذرات استفاده نکنید. محلول آمادهشده یا کیسه بازشده را برای نوبت بعد نگه ندارید و مدت مجاز پس از مخلوطشدن را طبق دستور همان فرآورده رعایت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 1000 mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا این محلول با دکستروز بالا برای من تجویز شده است؟
۰۲چرا بعد از دیالیز با این محلول قند خونم بالا میرود؟
۰۳اگر مایع خروجی کدر باشد، چه کار کنم؟
۰۴اگر محلول وارد شکمم نشود یا تخلیه نشود، میتوانم با فشار آن را عبور دهم؟
۰۵آیا میتوانم دارویی را مستقیماً به کیسه دیالیز اضافه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۱ سازنده، در گروه B05D. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.