آمیودارون
آمیودارون دارویی از گروهِ ضدآریتمیهایِ کلاسِ سه است که با اثر بر ریتمِ الکتریکیِ قلب، ضربانهایِ نامنظم و خطرناک را کنترل میکند.
بیشتر برای کنترلِ آریتمیهایِ جدیِ بطنی و دهلیزی، از جمله فیبریلاسیونِ دهلیزی و آریتمیهایِ تهدیدکنندهٔ حیات، تجویز میشود.
این دارو میتواند روی تیروئید، ریه، کبد و چشم اثر بگذارد؛ به همین دلیل مصرفِ آن همیشه باید با آزمایشها و پایشِ منظمِ پزشک همراه باشد.
در صورتِ تنگیِ نفس، سرفهٔ خشکِ مداوم، زردیِ پوست یا چشم، تپشِ قلب یا هر تغییرِ ناگهانیِ بینایی، حتماً و در اسرعوقت با پزشکِ خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آمیودارون یکی از داروهایِ ضدآریتمیِ کلاسِ سه (Class III Antiarrhythmic) است که در ایران با نامهایِ تجاریِ کرندارون، بهریتمین و آمیوریتم نیز عرضه میشود. این دارو عمدتاً با تأثیر بر کانالهایِ پتاسیم در سلولهایِ قلبی، ریتمِ الکتریکیِ نامنظمِ قلب را به حالتِ طبیعی نزدیک میکند و علاوه بر آن، اندکی خواصِ مسدودکنندگیِ سدیم، کلسیم و گیرندهٔ بتا را نیز دارد. به همین دلیل، طیفِ اثرش نسبت به بسیاری از ضدآریتمیهایِ دیگر گستردهتر است. آمیودارون معمولاً زمانی تجویز میشود که آریتمی جدی باشد یا داروهایِ دیگر پاسخِ کافی نداده باشند. اثرِ آن در بدن دیرپا و ماندگار است و همین موضوع باعث میشود تجویز و پایشِ آن همیشه بر عهدهٔ متخصصِ قلب باشد.
موارد مصرف
- کنترلِ آریتمیهایِ خطرناک و تهدیدکنندهٔ حیات در بطنِ قلب، مانندِ تاکیکاردی و فیبریلاسیونِ بطنی
- بازگرداندن و حفظِ ریتمِ طبیعیِ قلب در فیبریلاسیونِ دهلیزی
- کنترلِ فلوترِ دهلیزی
- پیشگیری از عودِ آریتمیهایِ جدی در بیمارانی که سابقهٔ آن را دارند
- کاربرد در پروتکلهایِ احیایِ قلبی هنگامِ ایستِ قلبیِ ناشی از آریتمیِ بطنی
- کنترلِ برخی آریتمیهایِ فوقبطنی که به داروهایِ دیگر پاسخ ندادهاند
روش مصرف
آمیودارون را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک و در زمانهایِ مشخصشده مصرف کنید؛ قرص را میتوان همراهِ غذا یا بدونِ آن خورد، اما بهتر است هر بار به همان شیوه مصرف شود تا ناراحتیِ گوارشی کمتر شود. از آنجا که اثرِ این دارو در بدن بهکندی از بین میرود، نظم در مصرف اهمیتِ زیادی دارد و نباید بدونِ هماهنگی با پزشک، مصرفِ آن را قطع یا دوزِ آن را تغییر داد، حتی اگر احساسِ بهبودی کنید. اگر نوبتی از دارو فراموش شد، دربارهٔ نحوهٔ جبرانِ آن با داروساز یا پزشک مشورت کنید. مقدارِ دقیق و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشک، بر اساسِ نوعِ آریتمی و شرایطِ شما، تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آریتمیهای بطنی خطرناک و تهدیدکنندهٔ حیات، مانند تاکیکاردی بطنی ناپایدار یا فیبریلاسیون بطنی
فقط در آریتمیهای مستند و جدی که درمانهای دیگر مؤثر نبوده یا قابلتحمل نیستند؛ آغاز درمان با پایش نوار قلب و بررسی ریه، کبد و تیروئید انجام شود.
فیبریلاسیون دهلیزی
در بیماران منتخب و معمولاً پس از ناکافی بودن یا نامناسب بودن گزینههای دیگر؛ پیش از تبدیل ریتم، خطر سکته و نیاز به درمان ضدانعقادی ارزیابی شود.
فلوتر دهلیزی
در ناپایداری همودینامیک، برگرداندن ریتم با شوک الکتریکی اولویت دارد و قرص اثر فوری ندارد.
پیشگیری از عود آریتمیهای جدی
بهعلت ماندگاری طولانی دارو، قطع یا تغییر خودسرانهٔ درمان انجام نشود و پایش منظم قلب، کبد، تیروئید و ریه ادامه یابد.
ایست قلبی ناشی از فیبریلاسیون بطنی یا تاکیکاردی بطنی بدون نبض
فقط در ریتمهای بطنی مقاوم به دفیبریلاسیون و توسط تیم احیای قلبی پیشرفته استفاده شود.
آریتمیهای فوقبطنی مقاوم به درمانهای دیگر
در حملهٔ ناپایدار یا نیازمند اقدام فوری، قرص جایگزین درمان اورژانسی یا برگرداندن ریتم با شوک الکتریکی نیست.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به آمیودارون، ید یا هر یک از اجزایِ دارو حساسیت دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماریِ تیروئید (کمکاری یا پرکاری)، بیماریِ ریه یا بیماریِ کبدی را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر ضربانِ قلبِ آهسته، بلوکِ قلبی یا ضربانسازِ قلب دارید، پزشک را مطلع کنید.
- پیش از شروعِ دارو، فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را با پزشک در میان بگذارید.
- در صورتِ بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی، پیش از شروعِ دارو با پزشک مشورت کنید.
- اگر مشکلِ چشمی یا کاهشِ بینایی دارید، پیش از مصرف به پزشک بگویید.
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوع، دلدرد یا کاهشِ اشتها، بهویژه در آغازِ مصرف
- یبوست
- طعمِ فلزی در دهان
- لرزشِ خفیفِ دست یا احساسِ خستگی
- حساسیتِ پوست به نورِ آفتاب
- تنگیِ نفس، سرفهٔ خشکِ مداوم یا تب — میتواند نشانهٔ آسیبِ ریوی باشد؛ در صورتِ بروز، سریع به پزشک مراجعه کنید.
- زردشدنِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید — نشانهٔ احتمالیِ آسیبِ کبدی است؛ به پزشک اطلاع دهید.
- کاهش یا افزایشِ غیرمعمولِ وزن، تپشِ قلب، عصبیبودن یا کُندیِ بیشازحدِ بدن — میتواند نشانهٔ تغییرِ عملکردِ تیروئید باشد؛ به پزشک گزارش دهید.
- تاریِ دید، دیدنِ هالهٔ دورِ نور یا هر تغییرِ بینایی — نیازمندِ بررسیِ سریعِ پزشک است.
- ضربانِ قلبِ بسیار کُند، غش یا سرگیجهٔ شدید — در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آمیودارون با داروهایِ متعددی تداخل دارد و برخی از این تداخلها میتوانند جدی باشند؛ برای نمونه، همراه با وارفارین اثرِ رقیقکنندگیِ خون را افزایش میدهد، سطحِ دیگوکسین را در خون بالا میبرد و مصرفِ همزمان با برخی داروهایِ کاهندهٔ چربیِ خون (مانندِ سیمواستاتین) خطرِ آسیبِ عضلانی را بیشتر میکند. مصرفِ همزمان با سایرِ داروهایی که ریتمِ قلب را تحتِ تأثیر قرار میدهند نیز باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک باشد. آبگریپفروت میتواند غلظتِ دارو را در خون تغییر دهد و بهتر است پرهیز شود. همیشه فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهایِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ آمیودارون در دورانِ بارداری تنها زمانی در نظر گرفته میشود که آریتمیِ مادر جدی و تهدیدکنندهٔ حیات باشد، زیرا این دارو میتواند بر عملکردِ تیروئیدِ جنین اثر بگذارد. این دارو همچنین در مقادیرِ قابلتوجهی وارد شیرِ مادر میشود، بنابراین شیردهی معمولاً در دورانِ مصرفِ آن توصیه نمیشود. تصمیمِ نهایی دربارهٔ بارداری و شیردهی باید با ارزیابیِ دقیقِ پزشکِ متخصص و سنجشِ سود و خطر برای هر بیمار گرفته شود.
نگهداری
آمیودارون را در دمایِ اتاق، دور از نورِ مستقیم، رطوبت و گرمایِ زیاد نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خود. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ دارو را بررسی کنید. داروهایِ تاریخگذشته یا مصرفنشده را طبقِ راهنماییِ داروساز دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ عادی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید در طولِ مصرفِ آمیودارون بهطورِ منظم آزمایشِ خون بدهم؟
۰۲چرا باید در برابرِ نورِ آفتاب مراقب باشم؟
۰۳آیا مصرفِ آبگریپفروت هنگامِ مصرفِ این دارو مشکلی دارد؟
۰۴چرا با اینکه مصرفِ دارو را قطع کردهام، هنوز اثرش در بدنم هست؟
۰۵آیا مصرفِ آمیودارون همراه با داروهایِ رقیقکنندهٔ خون مثلِ وارفارین بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۷ سازنده، در گروه C01BD01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.