تریفلوریدین
تریفلوریدین یک قطرهٔ چشمیِ ضدویروس است که بهطور اختصاصی برای مهارِ تکثیرِ ویروسِ هرپس سیمپلکس در سطحِ قرنیهٔ چشم به کار میرود.
این قطره بیشتر برای درمانِ التهاب و زخمِ قرنیه (کراتیتِ هرپسی) ناشی از ویروسِ هرپس سیمپلکس تجویز میشود.
این دارو فقط برای مصرف در چشم است و باید در یخچال نگهداری شود؛ در طولِ درمان از گذاشتنِ لنزِ تماسی باید خودداری کرد.
اگر پس از چند روز مصرف، قرمزی یا دردِ چشم بهتر نشد یا شدیدتر شد، یا بینایی تار گشت، باید سریع به چشمپزشک مراجعه کرد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تریفلوریدین یک دارویِ ضدویروسِ موضعی از خانوادهٔ آنالوگهای نوکلئوزیدی است که بهصورتِ قطرهٔ چشمی عرضه میشود. این دارو در سلولِ آلوده به شکلِ فعال درمیآید و با اختلال در ساختِ دیانای ویروسِ هرپس سیمپلکس، از تکثیرِ آن در سطحِ قرنیه جلوگیری میکند. کاربردِ اصلیِ آن درمانِ عفونتِ حادِ قرنیه ناشی از این ویروس است، نه پیشگیریِ کلی از هرپس یا درمانِ سایرِ عفونتهای ویروسی. چون فقط بهصورتِ موضعی در چشم به کار میرود، جذبِ سیستمیکِ آن بسیار محدود است. در ایران این دارو با نامِ تجاریِ ویروسید نیز شناخته میشود.
موارد مصرف
- درمانِ کراتیتِ اپیتلیالِ هرپسی، یعنی زخمِ سطحیِ قرنیه ناشی از ویروسِ هرپس سیمپلکس نوع ۱ یا ۲
- درمانِ کراتوکونژکتیویتِ هرپسی، یعنی التهابِ همزمانِ قرنیه و ملتحمهٔ چشم در دورهٔ عفونتِ هرپسی
- کنترلِ دورههای عودکنندهٔ زخمِ قرنیه در افرادی که پیشتر سابقهٔ کراتیتِ هرپسی داشتهاند
روش مصرف
این قطره را باید دقیقاً طبقِ برنامهای که چشمپزشک تعیین میکند در چشمِ آلوده بچکانید؛ تعدادِ دفعات و طولِ دورهٔ درمان را پزشک بر اساسِ شدتِ عفونت و روندِ بهبودی مشخص میکند و نباید خودسرانه تغییر یابد. پیش از چکاندنِ قطره دستها را بشویید و از تماسِ نوکِ قطرهچکان با چشم، پلک یا هر سطحِ دیگر خودداری کنید تا آلوده نشود. اگر لنزِ تماسی مصرف میکنید، در طولِ دورهٔ عفونتِ فعال آن را نگذارید. حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، دوره را بدونِ نظرِ پزشک قطع نکنید، چون توقفِ زودهنگام میتواند به بازگشتِ عفونت بینجامد؛ در همان حال، ادامهدادنِ آن بیش از مدتی که پزشک تعیین کرده نیز توصیه نمیشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کراتیت اپیتلیال هرپسی (زخم سطحی قرنیه ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ یا ۲)
اگر پس از ۷ روز بهبودی دیده نشد یا تا ۱۴ روز بازسازی کامل رخ نداد، درمان باید توسط چشمپزشک بازبینی شود؛ مصرف مداوم بیش از ۲۱ روز توصیه نمیشود.
کراتوکنژکتیویت هرپسی (التهاب همزمان قرنیه و ملتحمه در عفونت هرپسی)
از افزایش تعداد دفعات مصرف خودسرانه پرهیز کنید؛ بهدلیل خطر سمیت چشمی، درمان مداوم نباید از ۲۱ روز بیشتر شود.
درمان دورهٔ عودکنندهٔ زخم اپیتلیال قرنیه ناشی از هرپس
این رژیم برای درمان هر دورهٔ فعال عود است و برای پیشگیری طولانیمدت از عود کاربرد ندارد؛ ادامهٔ درمان بیش از ۲۱ روز باید اجتناب شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به تریفلوریدین یا هر قطرهٔ چشمیِ دیگری حساسیت یا واکنشِ آلرژیک داشتهاید، به پزشک بگویید.
- اگر لنزِ تماسی مصرف میکنید یا بیماریِ زمینهایِ چشمی مانندِ خشکیِ چشم دارید، پزشک را در جریان بگذارید.
- فهرستِ همهٔ قطرهها، پمادها و داروهای دیگرِ چشمی که همزمان مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ درمان با پزشک مشورت کنید.
- اگر پس از چند روز مصرف علائم بهبود نیافت یا بدتر شد، بهجای ادامهٔ خودسرانه، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر قرار است این قطره برای کودکِ خردسال، بهویژه زیرِ شش سال، استفاده شود، حتماً زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک باشد.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگزِ خفیف و گذرا هنگامِ چکاندنِ قطره در چشم
- ورمِ خفیفِ پلک
- قرمزیِ سطحِ چشم
- احساسِ خشکی یا وجودِ جسمِ خارجی در چشم
- واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ پلک یا صورت، خارشِ شدید یا کهیر — در این حالت مصرف را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ فزاینده، حساسیتِ شدید به نور یا تاریِ پیشروندهٔ دید — نشانهٔ احتمالیِ آسیب به قرنیه است و باید سریع به چشمپزشک مراجعه کرد.
- عدمِ بهبودی یا بدتر شدنِ زخمِ قرنیه با وجودِ مصرفِ منظم — باید هرچه زودتر به چشمپزشک اطلاع داده شود.
- افزایشِ فشارِ چشم که معمولاً بدونِ علامتِ مشخص است و در مصرفِ طولانیمدت باید توسطِ چشمپزشک بررسی و پیگیری شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون تریفلوریدین بهصورتِ موضعی در چشم استفاده میشود و جذبِ سیستمیکِ آن بسیار محدود است، تداخلِ داروییِ شناختهشدهٔ مهمی با داروهای خوراکی یا تزریقی گزارش نشده است. با این حال، اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری استفاده میکنید، باید فاصلهٔ زمانیِ کافی بینِ آنها رعایت شود تا اثرِ هرکدام کم نشود. استفادهٔ همزمان از چند فرآوردهٔ چشمیِ محرک نیز میتواند سوزش یا تحریکِ موضعی را بیشتر کند. برای اطمینانِ کامل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ مصرفِ تریفلوریدین در بارداری و شیردهیِ انسان در دست است، هرچند به دلیلِ مصرفِ موضعی و جذبِ سیستمیکِ بسیار کمِ آن، خطرِ آن کمتر از داروهای خوراکیِ مشابه تخمین زده میشود. با این حال، مصرفِ آن در دورانِ بارداری و شیردهی باید فقط با صلاحدید و نظارتِ پزشک انجام شود و خودسرانه شروع یا قطع نشود.
نگهداری
این قطره برخلافِ بسیاری از قطرههای چشمیِ دیگر باید در یخچال نگهداری شود، نه در دمای اتاق یا فریزر. آن را دور از دسترسِ کودکان و دورِ از نورِ مستقیم نگهدارید و پس از باز کردن، دربارهٔ مدتِ مجازِ مصرف از داروساز بپرسید. پیش از هر بار استفاده، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ یا شفافیتِ محلول تغییر کرد، آن را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید این قطره را در یخچال نگهداری کنم؟
۰۲آیا در دورهٔ مصرفِ این قطره میتوانم لنزِ تماسی بگذارم؟
۰۳آیا این قطره ویروسِ هرپس را کاملاً از بین میبرد؟
۰۴آیا میتوان از این قطره برای پیشگیری از عودِ بعدیِ هرپسِ چشمی استفاده کرد؟
۰۵آیا این قطره برای عفونتهای باکتریایی یا قارچیِ چشم هم مؤثر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه S01AD02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.