تریکلابندازول
تریکلابندازول دارویی ضدانگل از خانوادهٔ بنزیمیدازولهاست که بهطور اختصاصی برای از بین بردن کرم کبدی فاسیولا در بدن انسان بهکار میرود.
کاربرد اصلی آن درمان فاسیولیازیس است؛ عفونتی که معمولاً از راه خوردن سبزیهای آبزی خام یا آلوده منتقل میشود.
پس از مصرف، درد خفیف تا متوسط شکم بهدلیل حرکت کرمهای مرده در مجاری صفراوی شایع است، اما درد شدید و پایدار باید به پزشک اطلاع داده شود.
اگر باردار هستید، شیر میدهید، بیماری کبدی یا صفراوی دارید، یا پس از مصرف نشانههایی مانند زردی پوست و چشم یا درد شدید شکم دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تریکلابندازول دارویی ضدانگل از خانوادهٔ بنزیمیدازولهاست که برخلاف بسیاری از داروهای مشابه، هم بر کرمهای بالغ و هم بر مراحل نابالغ انگل فاسیولا اثر میکند. این دارو در بدن انگل به مادهٔ فعال تبدیل میشود و با مختلکردن ساختار اسکلتی سلولهای کرم، آن را فلج و از بین میبرد. کاربرد اصلی آن درمان فاسیولیازیس است؛ عفونتی انگلی که کرم کبدی فاسیولا عامل آن است و معمولاً از راه خوردن سبزیهای آبزی خام یا آب آلوده منتقل میشود. در ایران این دارو بهصورت قرص ۲۵۰ میلیگرمی و با نامهای تجاری مانند اگاتن در دسترس است. از آنجا که فاسیولیازیس در ایران چندان شایع نیست، مصرف این دارو معمولاً پس از تأیید آزمایشگاهی عفونت و زیر نظر مستقیم پزشک متخصص انجام میشود.
موارد مصرف
- درمان فاسیولیازیس (عفونت کرم کبدی فاسیولا)
- از بین بردن کرمهای بالغ فاسیولا در مجاری صفراوی
- اثرگذاری بر مراحل نابالغ (لاروی) انگل در بافت کبد
- کاهش علائم ناشی از آلودگی، مانند درد شکم و اختلال در آزمایشهای کبدی، پس از تکمیل درمان
روش مصرف
تریکلابندازول را دقیقاً طبق دستور پزشک و در دورهٔ تعیینشده مصرف کنید. برای جذب بهتر دارو، معمولاً توصیه میشود آن را همراه یک وعدهٔ غذایی میل کنید، مگر آنکه پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد. قرص را با یک لیوان آب کامل قورت دهید. تعداد نوبتهای مصرف و فاصلهٔ میان آنها را دقیقاً همانگونه که پزشک تعیین کرده رعایت کنید و دورهٔ درمان را حتی در صورت بهبود زودهنگام علائم، خودسرانه قطع نکنید؛ چراکه پاکسازی کامل انگل به تکمیل درمان نیاز دارد. پزشک ممکن است پس از پایان درمان، آزمایشهای پیگیری برای اطمینان از رفع کامل عفونت درخواست کند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فاسیولیازیس (عفونت کرم کبدی فاسیولا؛ شامل مراحل نابالغ و بالغ)
همراه غذا مصرف شود تا جذب بهتر شود. درد شکم یا قولنج صفراوی ممکن است بهدلیل دفع کرمهای مرده ایجاد شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت شناختهشده به تریکلابندازول یا سایر داروهای گروه بنزیمیدازول
- وجود بیماری کبدی یا هرگونه انسداد یا تنگی مجاری صفراوی
- بارداری، احتمال بارداری یا دوران شیردهی
- داروهای دیگری که مصرف میکنید، بهویژه داروهای متابولیزهشونده در کبد، یا هر مکمل و گیاه دارویی
- سابقهٔ واکنشهای آلرژیک شدید به داروها
- در مورد کودکان، سن و وزن دقیق کودک، برای تنظیم درمان مناسب
عوارض احتمالی
- درد خفیف تا متوسط شکم، اغلب بهدلیل حرکت کرمهای مرده در مجاری صفراوی
- تعریق زیاد
- سردرد و سرگیجه
- تهوع و کاهش اشتها
- کهیر یا خارش خفیف پوستی
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید، مانند تورم صورت، لب یا گلو، دشواری در تنفس یا کهیر گسترده در سراسر بدن؛ در این صورت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- درد شدید و پایدار شکم، بهویژه در سمت راست و بالای شکم، که ممکن است نشانهٔ گرفتگی مجرای صفراوی باشد؛ در این صورت سریع با پزشک تماس بگیرید
- زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره یا مدفوع روشن، که میتواند نشانهٔ درگیری کبد باشد
- تب بالا یا علائمی که بهجای بهبود، چند روز پس از درمان بدتر میشوند
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تریکلابندازول در کبد متابولیزه میشود، از اینرو مصرف همزمان داروها یا موادی که بر عملکرد آنزیمهای کبدی اثر میگذارند میتواند میزان این دارو را در بدن تغییر دهد. غذای چرب جذب تریکلابندازول را افزایش میدهد، بنابراین زمانبندی مصرف آن با وعدههای غذایی میتواند بر اثربخشی درمان تأثیر بگذارد. پیش از شروع درمان، فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهیای را که مصرف میکنید به پزشک و داروسازتان بگویید تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات محدودی دربارهٔ اثرات تریکلابندازول در دوران بارداری و شیردهی در دست است. به همین دلیل مصرف آن در این دوران تنها با تشخیص پزشک و در مواردی انجام میشود که فایدهٔ درمان عفونت برای مادر از خطر احتمالی بیشتر باشد. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد خود شیر میدهید، پیش از مصرف این دارو حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از مصرف، تاریخ انقضای روی بسته را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا مصرفنشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 250 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تریکلابندازول همان قرص ضدکرم معمولی است که برای کودکان تجویز میشود؟
۰۲چرا بعد از مصرف این دارو دچار درد شکم شدم؛ آیا نگرانکننده است؟
۰۳چرا باید این دارو را همراه غذا مصرف کنم؟
۰۴آیا یک دورهٔ درمان با این دارو کافی است و دیگر نیازی به پیگیری نیست؟
۰۵چگونه میتوانم از آلودگی مجدد به این انگل پیشگیری کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه P02BX04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.