تینیدازول
تینیدازول دارویی از خانوادهٔ نیتروایمیدازولهاست که انگلها و برخی باکتریهای بیهوازی را از بین میبرد.
بیشتر برای درمان عفونتهای انگلیِ دستگاه گوارش و دستگاه ادراریتناسلی مانند ژیاردیازیس، آمیبیازیس و تریکومونیازیس، و نیز واژینوز باکتریایی تجویز میشود.
مصرف الکل در طول درمان و مدتی پس از آن ممنوع است، زیرا واکنشی ناخوشایند و گاه شدید ایجاد میکند؛ دورهٔ درمان را کامل و طبق نظر پزشک ادامه دهید.
اگر بیحسی یا گزگزِ دست و پا، گیجی، تشنج یا نشانههای آلرژیِ شدید دیدید، یا اگر باردار یا شیرده هستید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تینیدازول دارویی ضدانگل و ضدباکتریِ بیهوازی از خانوادهٔ نیتروایمیدازولها (Nitroimidazole) است، همان گروهی که مترونیدازول نیز در آن جای میگیرد. این دارو در داخلِ سلولِ انگل یا باکتریِ بیهوازی فعال میشود، به مادهٔ ژنتیکیِ آن آسیب میزند و از رشد و تکثیرِ آن جلوگیری میکند. تینیدازول به شکلِ قرصِ خوراکی موجود است و برای درمانِ چند عفونتِ انگلی و باکتریاییِ شناختهشده در دستگاهِ گوارش و دستگاهِ ادراریتناسلی به کار میرود. هدف از مصرفِ آن، ریشهکنکردنِ کاملِ عاملِ عفونت طیِ یک دورهٔ درمانیِ نسبتاً کوتاه است.
موارد مصرف
- ژیاردیازیس (عفونتِ انگلیِ روده)
- آمیبیازیسِ رودهای و کبدی
- تریکومونیازیس (عفونتِ انگلیِ دستگاهِ ادراریتناسلی)
- واژینوزِ باکتریایی
- برخی عفونتهای باکتریاییِ بیهوازی، طبقِ تشخیصِ پزشک
روش مصرف
تینیدازول را میتوان همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کرد تا احتمالِ ناراحتیِ معده کاهش یابد. قرص را با یک لیوان آب کامل ببلعید و آن را نجوید یا خرد نکنید، مگر پزشک یا داروساز دستورِ دیگری داده باشد. زمانبندی و طولِ دورهٔ درمان را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید و حتی اگر پیش از پایانِ دوره احساسِ بهبود کردید، آن را ناگهان قطع نکنید، زیرا ممکن است عفونت بهطور کامل ریشهکن نشود یا بازگردد. در صورتِ فراموشکردنِ یک نوبت یا هر پرسشی دربارهٔ نحوهٔ مصرف، با پزشک یا داروخانه مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ژیاردیازیس (عفونت انگلی روده)
درمان معمولاً یکنوبتی است؛ در صورت تداوم علائم، بررسی مجدد لازم است.
آمیبیازیس رودهای
ممکن است پس از درمان، برای ریشهکنی کیستهای رودهای به داروی دیگری نیاز باشد.
آمیبیازیس کبدی (آبسه آمیبی کبد)
در کودکان، درمان بیش از ۳ روز به پایش نزدیک نیاز دارد؛ در برخی آبسهها تخلیه نیز لازم میشود.
تریکومونیازیس (عفونت انگلی دستگاه ادراریتناسلی)
شریک جنسی باید همزمان درمان شود تا خطر انتقال مجدد کاهش یابد.
واژینوز باکتریایی در زنان بالغ
این رژیم برای زنان بالغ است؛ در بارداری یا شیردهی بدون نظر پزشک مصرف نشود.
برخی عفونتهای باکتریایی بیهوازی
در عفونتهای عمقی یا محلهای دشوار، طول دوره ممکن است متفاوت باشد و گاهی درمان ترکیبی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت یا واکنشِ آلرژیکِ پیشین به تینیدازول، مترونیدازول یا داروهای مشابه
- ابتلا به بیماریهای عصبی مانندِ صرع یا سابقهٔ تشنج
- بیماری یا اختلال در عملکردِ کبد
- سابقهٔ اختلالاتِ خونی
- مصرفِ داروهای رقیقکنندهٔ خون، لیتیوم، دیسولفیرام یا هر داروی دیگر و مکملی که مصرف میکنید
- بارداری، شیردهی یا برنامهداشتن برای بارداری
عوارض احتمالی
- تهوع و گاهی استفراغ
- طعمِ فلزی یا تلخ در دهان
- بیاشتهایی
- دردِ خفیفِ شکم یا ناراحتیِ گوارشی
- سردرد
- خستگی یا احساسِ ضعف
- تظاهراتِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بیحسی، گزگز یا مشکل در راهرفتن و حفظِ تعادل که میتواند نشانهٔ آسیبِ عصبی باشد — در صورتِ بروز، مصرف را ادامه ندهید و هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید
- تشنج یا گیجیِ شدید و ناگهانی — با اورژانس تماس بگیرید
- کبودی یا خونریزیِ غیرعادی، گلودردِ شدید یا تبِ مداوم که میتواند نشانهٔ اختلال در سلولهای خونی باشد — به پزشک مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تینیدازول همراه با الکل واکنشی ناخوشایند (شبیه واکنشِ دیسولفیرام، شاملِ سرخشدنِ پوست، تهوع، سردرد و تپشِ قلب) ایجاد میکند، بنابراین باید در طولِ درمان و مدتی پس از پایانِ آن از الکل پرهیز کرد. مصرفِ همزمان با دیسولفیرام نیز توصیه نمیشود. این دارو میتواند اثرِ داروهای رقیقکنندهٔ خون مانندِ وارفارین را تقویت کند و خطرِ خونریزی را افزایش دهد، و ممکن است سطحِ لیتیوم در خون را بالا ببرد. برخی داروهای دیگر نیز میتوانند غلظتِ تینیدازول را در بدن تغییر دهند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیات را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ ناخواسته پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرفِ تینیدازول در بارداری محدود است و معمولاً، بهویژه در سهماههٔ اول، از آن پرهیز میشود، مگر اینکه پزشک تشخیص دهد فایدهٔ درمان از خطرِ احتمالی بیشتر است. این دارو به شیرِ مادر نیز منتقل میشود و پزشک ممکن است توصیه کند شیردهی در طولِ درمان و مدتی پس از پایانِ آن بهطور موقت متوقف شود. تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در بارداری و شیردهی را فقط پزشک، با توجه به شرایطِ فردیِ شما، میگیرد.
نگهداری
قرصهای تینیدازول را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگهدارید. آنها را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگیِ معمولی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 500 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ الکل همراه با تینیدازول خطرناک است؟
۰۲آیا لازم است همسر یا شریکِ جنسیام هم درمان شود؟
۰۳چرا باید دورهٔ درمان را کامل کنم حتی اگر حالم بهتر شده باشد؟
۰۴طعمِ فلزی در دهان بعد از مصرفِ این دارو طبیعی است؟
۰۵تفاوتِ تینیدازول با مترونیدازول در چیست؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۱۱ سازنده، در گروه P01AB02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.