بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ادراری‑تناسلی و هورمون جنسی

تستوسترون آندکانوات

Testosterone Undecanoate
رده ATC G03BA03شکل تزریقیدوز 250 mg/1mL، 40 mgبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تستوسترون آندکانوات نوعی فرآورده هورمونی مردانه (آندروژن) است که برای جبران کمبود تستوسترون بدن به کار می‌رود. این دارو به‌صورت کپسول خوراکی یا محلول تزریقی طولانی‌اثر در دسترس است.

بیشتر برای چه؟

کاربرد اصلی آن، درمان جایگزینی تستوسترون در مردانی است که کمبود تأییدشده این هورمون (هیپوگنادیسم) دارند و علائم و آزمایش‌های آن‌ها این تشخیص را نشان داده باشد.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو فقط با تشخیص و نسخه پزشک و پس از بررسی‌های لازم، از جمله وضعیت پروستات، مصرف می‌شود؛ در برخی بیماری‌های زمینه‌ای مانند سرطان پروستات باید اصلاً استفاده نشود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از تزریق دچار سرفه، تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه شدید، یا علائم غیرمعمولی مانند تورم دردناک پا یا زردی پوست دیدید، حتماً و بی‌درنگ با پزشک در میان بگذارید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Testosterone undecanoate
۰۲

معرفی دارو

تستوسترون آندکانوات استر روغن‌دوست هورمون تستوسترون است که در گروه دارویی آندروژن‌ها (هورمون‌های جنسی مردانه) جای می‌گیرد و در ایران با نام‌های تجاری نبیدو (به‌صورت تزریقی) و آندریول تستوکپس (به‌صورت کپسول خوراکی) نیز شناخته می‌شود. این ساختار استری به دارو اجازه می‌دهد پس از مصرف خوراکی از راه سیستم لنفاوی روده جذب شود، یا در شکل تزریقی به‌آرامی از محل تزریق در بدن آزاد و جذب گردد. پس از جذب، آنزیم‌های بدن استر را می‌شکنند و تستوسترون فعال آزاد می‌شود که به گیرنده‌های آندروژنی در بافت‌های مختلف متصل می‌شود و اثرهای طبیعی این هورمون را بازمی‌گرداند. هدف اصلی درمان، رساندن سطح تستوسترون خون به محدوده طبیعی و کاهش علائم ناشی از کمبود آن است.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان جایگزینی تستوسترون در هیپوگنادیسم اولیه مردان، ناشی از مشکل خود بیضه‌ها
  • درمان جایگزینی تستوسترون در هیپوگنادیسم ثانویه، ناشی از اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس
  • بهبود علائم کمبود تستوسترون مانند کاهش میل جنسی، خستگی و کاهش توده عضلانی ناشی از این کمبود
  • ادامه درمان هورمونی در مردانی که تشخیص کمبود تستوسترون در آن‌ها با آزمایش خون تأیید شده است
۰۴

روش مصرف

شکل خوراکی این دارو باید همراه غذا، ترجیحاً وعده‌ای که دارای چربی باشد، مصرف شود؛ چون جذب آن از راه سیستم لنفاوی و وابسته به چربی غذاست و مصرف با معده خالی می‌تواند اثربخشی دارو را به‌شدت کاهش دهد. شکل تزریقی را تنها پزشک یا پرستار، به‌صورت عمیق در عضله و آهسته، تزریق می‌کند؛ تزریق سریع می‌تواند خطر واکنش‌های تنفسی را افزایش دهد. فاصله زمانی تزریق‌ها و دوز دقیق هر دو شکل دارویی را فقط پزشک، بر اساس آزمایش‌های دوره‌ای سطح تستوسترون، تعیین می‌کند و نباید بدون هماهنگی با او مصرف را تغییر داد یا قطع کرد. مرتب و طبق زمان‌بندی تعیین‌شده به قرارهای پیگیری و آزمایش مراجعه کنید تا پزشک اثربخشی و ایمنی درمان را ارزیابی کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

هیپوگنادیسم اولیهٔ مردان ناشی از اختلال عملکرد بیضه‌ها

بزرگسالانفرم تزریقی: ۱۰۰۰ میلی‌گرم، معادل ۴ میلی‌لیتر از محلول ۲۵۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر، به‌صورت تزریق عضلانی عمیق؛ برای رسیدن سریع‌تر به سطح پایدار، نوبت دوم ممکن است پس از ۶ هفته داده شود و سپس هر ۱۰ تا ۱۴ هفته تکرار شود. فرم کپسولی ۴۰ میلی‌گرمی: ابتدا ۱۲۰ تا ۱۶۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۲ تا ۳ هفته، سپس ۴۰ تا ۱۲۰ میلی‌گرم در روز، ترجیحاً در دو نوبت.

کپسول باید همراه غذا و بدون جویدن بلعیده شود؛ تزریق فقط عضلانی عمیق و بسیار آهسته انجام شود.

هیپوگنادیسم ثانویهٔ مردان ناشی از اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس

بزرگسالانفرم تزریقی: ۱۰۰۰ میلی‌گرم، معادل ۴ میلی‌لیتر از محلول ۲۵۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر، به‌صورت تزریق عضلانی عمیق؛ نوبت دوم ممکن است پس از ۶ هفته داده شود و سپس هر ۱۰ تا ۱۴ هفته تکرار شود. فرم کپسولی ۴۰ میلی‌گرمی: ابتدا ۱۲۰ تا ۱۶۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۲ تا ۳ هفته، سپس ۴۰ تا ۱۲۰ میلی‌گرم در روز، ترجیحاً در دو نوبت.

علت زمینه‌ای اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس و سطح تستوسترون باید در طول درمان پایش شود.

کاهش میل جنسی، خستگی و کاهش تودهٔ عضلانی ناشی از کمبود تأییدشدهٔ تستوسترون

بزرگسالانفرم تزریقی: ۱۰۰۰ میلی‌گرم، معادل ۴ میلی‌لیتر از محلول ۲۵۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر، به‌صورت تزریق عضلانی عمیق؛ نوبت دوم ممکن است پس از ۶ هفته داده شود و سپس هر ۱۰ تا ۱۴ هفته تکرار شود. فرم کپسولی ۴۰ میلی‌گرمی: ابتدا ۱۲۰ تا ۱۶۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۲ تا ۳ هفته، سپس ۴۰ تا ۱۲۰ میلی‌گرم در روز، ترجیحاً در دو نوبت.

این دارو فقط پس از تأیید آزمایشگاهی کمبود تستوسترون و برای علائم ناشی از همان کمبود استفاده می‌شود.

ادامهٔ درمان جایگزینی تستوسترون در مردان دارای کمبود تأییدشده

بزرگسالانفرم تزریقی: ۱۰۰۰ میلی‌گرم، معادل ۴ میلی‌لیتر از محلول ۲۵۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر، هر ۱۰ تا ۱۴ هفته به‌صورت تزریق عضلانی عمیق. فرم کپسولی ۴۰ میلی‌گرمی: ۴۰ تا ۱۲۰ میلی‌گرم در روز، ترجیحاً در دو نوبت و همراه غذا.

در درمان نگهدارنده، سطح تستوسترون در پایان فاصلهٔ تزریق یا طبق برنامهٔ پزشک اندازه‌گیری و فاصلهٔ نوبت‌ها تنظیم می‌شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق برای هر بیمار بر پایهٔ علائم، نتایج حداقل ۲ اندازه‌گیری خونی تستوسترون، پاسخ درمانی و بیماری‌های همراه توسط پزشک تعیین و با پایش دوره‌ای تنظیم می‌شود؛ در سالمندان معمولاً تنظیم خودکار دوز لازم نیست، اما در اختلال کلیوی یا کبدی دادهٔ کافی برای تنظیم استاندارد وجود ندارد و مصرف باید با احتیاط و زیر نظر پزشک باشد. در صورت وجود یا سابقهٔ تومور کبدی، مصرف ممنوع است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر سابقه سرطان پروستات یا سرطان پستان دارید یا مشکوک به آن هستید، پزشک را مطلع کنید؛ این دارو معمولاً در این شرایط تجویز نمی‌شود.
  • اگر بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH)، بیماری قلبی-عروقی، فشار خون بالا، یا نارسایی کبد و کلیه دارید، حتماً پیش از شروع به پزشک بگویید.
  • اگر سابقه لخته شدن خون، آپنه خواب (قطع تنفس در خواب)، یا افزایش تعداد گلبول‌های قرمز دارید، این موضوع را با پزشک مطرح کنید.
  • فهرست همه داروها، مکمل‌ها و محصولات گیاهی مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز اطلاع دهید.
  • این دارو فقط برای مردان با کمبود تأییدشده تستوسترون است و نباید بدون تشخیص پزشکی یا برای افزایش عملکرد ورزشی مصرف شود.
  • پیش از شروع درمان، پزشک معمولاً وضعیت پروستات و برخی آزمایش‌های خون را بررسی می‌کند؛ در این ارزیابی همکاری کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • جوش و چربی پوست
  • درد یا واکنش خفیف در محل تزریق، در شکل تزریقی
  • تغییرات خلقی یا تحریک‌پذیری
  • احتباس خفیف آب و افزایش وزن
  • سردرد
  • افزایش تعداد گلبول‌های قرمز خون که با آزمایش دوره‌ای رصد می‌شود
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • سرفه، تنگی نفس یا احساس فشار ناگهانی در قفسه سینه، به‌ویژه دقایقی پس از تزریق؛ می‌تواند نشانه یک واکنش نادر ریوی به تزریق باشد و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم دردناک، قرمزی یا گرمی ناگهانی در پا، یا درد قفسه سینه همراه با تنگی نفس؛ می‌تواند نشانه لخته خون باشد و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، یا درد شکمی؛ می‌تواند نشانه آسیب کبدی باشد و باید به پزشک مراجعه کنید.
  • دشواری ادرار کردن یا نیاز مکرر به دستشویی؛ می‌تواند نشانه اثر دارو بر پروستات باشد و باید به پزشک اطلاع دهید.
  • نعوظ طولانی و دردناک که بیش از چند ساعت طول بکشد؛ یک عارضه نادر اما فوری است و باید به اورژانس مراجعه کنید.
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا دشواری تنفس؛ باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تستوسترون آندکانوات می‌تواند اثر داروهای ضد انعقاد خون خوراکی، مانند وارفارین، را تقویت کند و خطر خون‌ریزی را بالا ببرد؛ در مصرف هم‌زمان معمولاً پایش دقیق‌تری لازم است. در افراد دیابتی، این دارو ممکن است نیاز بدن به انسولین یا داروهای پایین‌آورنده قند خون را تغییر دهد. مصرف هم‌زمان با کورتیکواستروئیدها نیز می‌تواند خطر احتباس آب در بدن و تورم را افزایش دهد. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی پیش از شروع یا در طول درمان بررسی و مدیریت شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

این دارو فقط برای درمان مردان است و در زنان، به‌ویژه در دوران بارداری، کاربردی ندارد؛ تستوسترون در بارداری می‌تواند به جنین آسیب برساند، بنابراین مصرف آن در زنان باردار یا کسانی که احتمال بارداری دارند نباید انجام شود. اگر شریک جنسی شما باردار است یا قصد بارداری دارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید. از آنجا که این دارو مخصوص درمان مردان است، موضوع شیردهی برای آن مطرح نیست؛ در هر حالت خاص و نامعمول، تصمیم‌گیری را به پزشک بسپارید.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق، نه در یخچال، و دور از نور مستقیم و رطوبت نگه دارید؛ شکل تزریقی روغنی این دارو در سرمای زیاد ممکن است کدر یا غلیظ شود. آن را همیشه دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف یا تزریق، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا آسیب‌دیده را مصرف نکنید. شکل تزریقی معمولاً در مراکز درمانی نگهداری و توسط کادر پزشکی تزریق می‌شود.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی250 mg / 1mL
کپسول40 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
نبیدو NEBIDO
250 MILLIGRAM in 1 AMPULE
Bayer AG(ex Bayer Pharma AG)
تزریقی
نبیدو 1000 میلی گرم/4 میلی لیتر آمپول NEBIDO 1000MG/4ML AMP
250 MILLIGRAM in 1 AMPULE
Bayer AG(ex Bayer Pharma AG)
تزریقی
آندریول تستوکپس ANDRIOL TESTOCAPS
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Catalent France Beinheim S.a.
کپسول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا باید کپسول خوراکی این دارو را همراه غذا مصرف کرد؟
چون جذب این دارو از روده کوچک به سیستم لنفاوی و به‌طور خاص به وجود چربی در غذا وابسته است. مصرف با معده خالی می‌تواند میزان جذب و در نتیجه اثربخشی دارو را به‌طور چشمگیری کم کند.
۰۲چرا گاهی بلافاصله پس از تزریق احساس سرفه یا سبکی سر پیدا می‌کنم؟
این حالت می‌تواند نشانه یک واکنش نادر اما شناخته‌شده به تزریق محلول روغنی باشد که معمولاً طی چند دقیقه برطرف می‌شود. با این حال، بعد از هر تزریق باید مدتی تحت نظر کادر درمانی بمانید و اگر علائم شدید یا ادامه‌دار بود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
۰۳آیا می‌توانم بدون کمبود تستوسترون، از این دارو برای افزایش حجم عضلانی استفاده کنم؟
خیر؛ این دارو فقط برای مردانی طراحی شده که کمبود تأییدشده تستوسترون دارند. مصرف آن بدون نیاز پزشکی می‌تواند سرکوب تولید طبیعی هورمون، مشکلات باروری و عوارض قلبی-عروقی و کبدی در پی داشته باشد.
۰۴آیا این دارو روی باروری تأثیر می‌گذارد؟
بله، تستوسترون خارجی می‌تواند تولید طبیعی اسپرم را در بیضه‌ها کاهش دهد. اگر قصد بچه‌دار شدن دارید، حتماً پیش از شروع یا در طول درمان با پزشک درباره این موضوع صحبت کنید.
۰۵آیا تفاوتی بین شکل کپسولی و تزریقی این دارو هست؟
بله؛ کپسول باید روزانه و همراه غذا مصرف شود و اثر کوتاه‌تری دارد، درحالی‌که شکل تزریقی طولانی‌اثر است و در فاصله‌های چند هفته‌ای توسط کادر درمانی تزریق می‌شود. انتخاب شکل مناسب را پزشک بر اساس شرایط شما تعیین می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه G03BA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.