بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ادراری‑تناسلی و هورمون جنسی

تستوسترون

Testosterone 1 %
رده ATC G03BA03شکل ژلبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

ژلِ تستوسترون، شکلِ موضعیِ هورمونِ اصلیِ جنسیِ مردانه (آندروژن) است که تستوسترون را از راهِ پوست وارد جریانِ خون می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آن، جبرانِ کمبودِ تستوسترون در مردانی است که بیضه‌ها یا محورِ هورمونیِ مغز-بیضهٔ آن‌ها به‌درستی کار نمی‌کند و این کمبود با آزمایشِ خون تأیید شده باشد.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو فقط با تشخیصِ پزشک و پایشِ منظمِ آزمایشِ خون مصرف می‌شود، و باید تا خشک‌شدنِ کامل از تماسِ پوستِ محلِ مصرف با دیگران، به‌ویژه زنان و کودکان، خودداری کرد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر نشانهٔ جدید یا نگران‌کننده‌ای مانند تورم، تنگیِ نفس یا نعوظِ طولانی دیدید، یا دربارهٔ نحوهٔ درستِ مصرف مطمئن نیستید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Testosterone
۰۲

معرفی دارو

تستوسترون هورمونِ اصلیِ جنسیِ مردانه (آندروژن) است که در بیضه‌ها ساخته می‌شود و نقشِ کلیدی در رشدِ عضلات و استخوان‌ها، میلِ جنسی و ویژگی‌های مردانهٔ بدن دارد. ژلِ تستوسترون فرآورده‌ای موضعی از همین هورمون است که از راهِ پوست جذبِ خون می‌شود و برای درمانِ جایگزینی در مردانی به کار می‌رود که بدنشان تستوسترونِ کافی نمی‌سازد، وضعیتی که به آن کم‌کاریِ بیضه یا هیپوگنادیسم گفته می‌شود. هدفِ اصلیِ این درمان، رساندنِ سطحِ تستوسترونِ خون به محدودهٔ طبیعی و کاهشِ نشانه‌های ناشیِ از کمبودِ آن است. این دارو فقط زمانی تجویز می‌شود که کمبودِ تستوسترون هم با نشانه‌های بالینی و هم با آزمایشِ خون تأیید شده باشد، نه صرفاً بر پایهٔ سن یا احساسِ خستگی.

۰۳

موارد مصرف

  • کم‌کاریِ اولیهٔ بیضه‌ها، مانند آسیب، عفونت یا اختلالِ ژنتیکیِ بیضه
  • کم‌کاریِ ثانویهٔ محورِ هورمونیِ مغز-بیضه، ناشی از اختلالِ هیپوفیز یا هیپوتالاموس
  • درمانِ جایگزینی در کمبودِ تستوسترون که با نشانه‌های بالینی و آزمایشِ خون تأیید شده باشد
  • بهبودِ میلِ جنسی و عملکردِ جنسیِ مرتبط با کمبودِ تستوسترون
  • کمک به حفظِ تودهٔ عضلانی و تراکمِ استخوان در کمبودِ تستوسترونِ تأییدشده
۰۴

روش مصرف

این ژل معمولاً هر روز در ساعتِ مشخصی، اغلب صبح، روی پوستِ سالم و خشکِ ناحیه‌ای که پزشک یا برگهٔ راهنمای داخلِ بسته مشخص کرده (معمولاً شانه یا بازو) مالیده می‌شود، نه روی اندامِ تناسلی. پس از مالیدن باید اجازه داد پوست کاملاً خشک شود، سپس لباس روی آن پوشیده و بلافاصله دست‌ها با آب و صابون شسته شود. تا خشک‌شدنِ کامل باید از تماسِ پوستِ محلِ مصرف با دیگران، به‌ویژه زنان و کودکان، خودداری کرد، و بهتر است پیش از شنا یا دوشِ طولانی هم بازهٔ زمانیِ توصیه‌شده در برگهٔ راهنما رعایت شود. مقدار و مدتِ دقیقِ مصرف را فقط پزشک بر پایهٔ نتیجهٔ آزمایش‌های دوره‌ای تعیین می‌کند و نباید بدونِ مشورتِ پزشک، مصرف را قطع یا تغییر داد.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کم‌کاری اولیهٔ بیضه‌ها، مانند آسیب، عفونت یا اختلال ژنتیکی بیضه

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم تستوسترون، معادل ۵ گرم ژل یک‌درصد، روزی یک‌بار، ترجیحاً صبح؛ بر اساس سطح تستوسترون خون می‌توان دوز را به ۷۵ و سپس ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه رساند. درمان معمولاً طولانی‌مدت است.

روی پوست تمیز، خشک و سالم شانه‌ها و بخش بالایی بازوها بمالید؛ پس از خشک‌شدن محل را بپوشانید و دست‌ها را بشویید. از تماس پوست‌به‌پوست زنان و کودکان با محل شسته‌نشده جلوگیری کنید.

کم‌کاری ثانویهٔ محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ بیضه، ناشی از اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم تستوسترون، معادل ۵ گرم ژل یک‌درصد، روزی یک‌بار، ترجیحاً صبح؛ بر اساس سطح تستوسترون خون می‌توان دوز را به ۷۵ و سپس ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه رساند. درمان معمولاً طولانی‌مدت است.

ژل را روی شانه‌ها و بخش بالایی بازوها استفاده کنید و روی اندام تناسلی نمالید؛ از تماس پوست‌به‌پوست دیگران با محل درمان تا شست‌وشوی کامل آن جلوگیری شود.

کمبود تأییدشدهٔ تستوسترون؛ درمان جایگزینی

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم تستوسترون، معادل ۵ گرم ژل یک‌درصد، روزی یک‌بار، ترجیحاً صبح؛ در صورت پایین ماندن سطح خونی، دوز به‌صورت مرحله‌ای تا ۷۵ یا ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه تنظیم می‌شود.

درمان معمولاً طولانی‌مدت است و سطح تستوسترون خون و عوارض آن باید به‌طور دوره‌ای پایش شود؛ از افزایش خودسرانهٔ دوز خودداری کنید.

کاهش میل جنسی و اختلال عملکرد جنسی مرتبط با کمبود تستوسترون

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم تستوسترون، معادل ۵ گرم ژل یک‌درصد، روزی یک‌بار، ترجیحاً صبح؛ در صورت نیاز و بر پایهٔ آزمایش خون، دوز تا ۷۵ یا ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه تنظیم می‌شود.

بهبود عملکرد جنسی فقط در صورت وجود کمبود تأییدشدهٔ تستوسترون انتظار می‌رود و مصرف آن برای افزایش میل جنسی در سطح طبیعی تستوسترون مناسب نیست.

کاهش تودهٔ عضلانی و تراکم استخوان در کمبود تأییدشدهٔ تستوسترون

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم تستوسترون، معادل ۵ گرم ژل یک‌درصد، روزی یک‌بار، ترجیحاً صبح؛ بر اساس سطح تستوسترون خون می‌توان دوز را به ۷۵ و سپس ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه رساند.

اثر بر تودهٔ عضلانی و استخوان تدریجی است؛ این درمان برای بدنسازی یا در نبود کمبود تأییدشدهٔ تستوسترون استفاده نمی‌شود.

تنظیم دوز: پیش از شروع، کمبود تستوسترون باید با نشانه‌های بالینی و اندازه‌گیری خون در دو نوبت صبحگاهی تأیید شود. در سالمندان یا افراد مبتلا به اختلال کلیه یا کبد، دوز دقیق بر پایهٔ سن، وزن، شدت کمبود و نتایج پایش توسط پزشک تعیین و تنظیم می‌شود؛ حداکثر دوز روزانه ۱۰۰ میلی‌گرم است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به تستوسترون یا هر یک از اجزای این ژل حساسیت داشته‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ سرطانِ پروستات یا سرطانِ پستان در مرد را با پزشک در میان بگذارید.
  • بیماریِ قلبی، فشارِ خونِ بالا، سابقهٔ لختهٔ خون یا آپنهٔ خواب (قطعِ موقتِ تنفس در خواب) را حتماً به پزشک بگویید.
  • بیماریِ کبدی یا کلیوی، و نیز بزرگیِ خوش‌خیمِ پروستات یا دشواری در دفعِ ادرار را با پزشک مطرح کنید.
  • فهرستِ همهٔ داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهیِ مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید.
  • اگر قصدِ فرزندآوری دارید حتماً پیش از شروعِ درمان مطرح کنید، زیرا تستوسترون می‌تواند باروری را کاهش دهد.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • قرمزی، خارش یا تحریکِ پوست در محلِ مصرف
  • جوشِ صورت یا بدن
  • سردرد
  • تغییرِ خلق‌وخو یا زودرنجی
  • تغییر در میلِ جنسی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیک شدید مانند تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • نعوظِ طولانی و دردناکی که ادامه‌دار باشد — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم و دردِ ناگهانیِ یک پا، یا تنگیِ نفس و دردِ ناگهانیِ قفسهٔ سینه که می‌تواند نشانهٔ لختهٔ خون باشد — با اورژانس تماس بگیرید.
  • زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا دردِ شدیدِ شکم که نشانهٔ درگیریِ کبد است — سریع به پزشک مراجعه کنید.
  • دشواریِ فزایندهٔ دفعِ ادرار یا نشانه‌های مشکلِ پروستات — باید توسطِ پزشک بررسی شود.
  • سردردِ شدید، سرگیجه یا نشانه‌هایی که ممکن است به افزایشِ بیش‌ازحدِ گلبول‌های قرمزِ خون مربوط باشد — به پزشک اطلاع دهید تا آزمایش انجام شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تستوسترون می‌تواند اثرِ داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین را تقویت و خطرِ خون‌ریزی را بیشتر کند. در افرادِ دیابتی ممکن است نیازِ بدن به انسولین یا قرص‌های پایین‌آورندهٔ قندِ خون تغییر کند، پس کنترلِ قندِ خون باید دقیق‌تر پایش شود. مصرفِ هم‌زمان با کورتیکواستروئیدها نیز می‌تواند احتباسِ مایعات در بدن را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های احتمالی پیشگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

این دارو ویژهٔ مصرفِ مردان است و در زنانِ باردار یا شیرده کاربردی ندارد. نکتهٔ مهم این است که تماسِ پوستیِ ناخواسته با محلِ مصرف، اگر همسر باردار باشد، می‌تواند برای جنین -به‌ویژه جنینِ دختر- آسیب‌زا باشد؛ به همین دلیل تا خشک‌شدنِ کاملِ ژل باید از تماسِ پوستی با همسرِ باردار یا کودکان جداً پرهیز کرد. اگر چنین تماسی رخ داد، بی‌درنگ با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ مستقیم نگهداری کنید و درِ آن را همیشه محکم ببندید. بستهٔ مصرف‌شده حتی پس از تخلیه هم مقداری تستوسترون باقی‌مانده دارد، پس آن را طوری دور بریزید که کودکان یا حیوانِ خانگی به آن دسترسی نداشته باشند. دارو را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
ژل1 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
تستوژل TESTOGEL
30 SACHET in 1 BOX
BESINS
ژل
تستوژل TESTOGEL
90 SACHET in 1 PACKAGE
Besins
ژل
تستوژل TESTOGEL
30 SACHET in 1 BOX
Besins Healthcare (UK) Ltd
ژل
آندروژل ANDROGEL
30 SACHET in 1 BOX
DELPHARM
ژل
سرنوس ژل CERNOS GEL
50 MILLIGRAM in 1 SACHET
Sun Pharmaceuticals Industries Ltd
ژل
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا ممکن است ژلِ تستوسترون به فردِ دیگری منتقل شود؟
بله، اگر پوستِ محلِ مصرف پیش از خشک‌شدن یا پوشاندن با لباس با پوستِ فردِ دیگری تماس پیدا کند، مقداری تستوسترون می‌تواند منتقل شود. برای پیشگیری، محلِ مصرف را با لباس بپوشانید، دست‌ها را کامل بشویید و تا خشک‌شدن از تماسِ نزدیکِ پوستی خودداری کنید.
۰۲چه مدت طول می‌کشد تا اثرِ دارو احساس شود؟
برخی نشانه‌ها مانند بهبودِ میلِ جنسی و انرژی معمولاً طیِ چند هفتهٔ نخست کم‌کم بهتر می‌شوند، اما رسیدن به سطحِ پایدارِ تستوسترونِ خون و اثرِ آن روی عضله و استخوان معمولاً زمانِ بیشتری می‌برد. پزشک با آزمایشِ دوره‌ای، روندِ درمان را ارزیابی می‌کند.
۰۳آیا این دارو روی باروری اثر می‌گذارد؟
بله، تستوسترونِ خارجی می‌تواند تولیدِ اسپرم در بیضه‌ها را کم کند و در برخی مردان باروری را کاهش دهد. اگر قصدِ فرزندآوری دارید، پیش از شروعِ درمان حتماً با پزشک مشورت کنید.
۰۴آیا در طولِ درمان باید آزمایشِ خون بدهم؟
بله، پزشک برای پایشِ سطحِ تستوسترون، شمارشِ خون و گاهی وضعیتِ پروستات، آزمایش‌های دوره‌ای درخواست می‌کند. این پایش برای ایمنیِ درمان ضروری است و نباید نادیده گرفته شود.
۰۵اگر بعد از مالیدنِ ژل دوش بگیرم یا شنا کنم چه می‌شود؟
شست‌وشوی زودهنگامِ محلِ مصرف ممکن است جذبِ دارو را کم کند و اثرِ درمان را کاهش دهد. بهتر است پیش از دوشِ طولانی یا شنا، بازهٔ زمانیِ توصیه‌شده در برگهٔ راهنمای دارو یا نظرِ پزشک را رعایت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۵ سازنده، در گروه G03BA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.