تربوتالین سولفات
تربوتالین سولفات دارویی از دستهٔ گشادکنندههای برونشِ بتا-۲ آگونیست است که با شلکردنِ عضلاتِ دیوارهٔ راههای هوایی، تنفس را آسانتر میکند.
بیشتر برایِ پیشگیری و کنترلِ اسپاسمِ برونش و تنگیِ نفسِ ناشی از آسم، برونشیتِ مزمن و دیگر بیماریهایِ انسدادیِ ریه تجویز میشود.
این قرص برایِ کنترلِ نگهدارنده است، نه رفعِ فوریِ حملهٔ آسم، و میتواند باعثِ تپشِ قلب و لرزشِ دست شود؛ مصرفِ آن باید دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک باشد.
اگر دردِ قفسهٔ سینه، تپشِ قلبِ شدید یا تنگیِ نفسِ فزاینده احساس کردید، یا دارو اثرِ همیشگی را نداشت، حتماً با پزشک یا داروسازتان مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تربوتالین سولفات که در ایران با نامِ تجاریِ بریکانیل نیز شناخته میشود، از خانوادهٔ گشادکنندههای برونشِ بتا-۲ آگونیست است. این دارو با تحریکِ گیرندههای بتا-۲ در عضلاتِ صافِ دیوارهٔ برونشها، این عضلات را شل کرده و راههای هوایی را باز میکند و در نتیجه تنفس را آسانتر میسازد. شکلِ قرصیِ آن برخلافِ اسپریهای سریعاثر، معمولاً برایِ کنترلِ نگهدارنده و پیشگیری از حملاتِ تنگیِ نفس بهکار میرود، نه رفعِ فوریِ حمله. هدفِ اصلی از مصرفِ منظمِ آن، کاهشِ تعدادِ حملاتِ تنگیِ نفس و راحتترشدنِ تنفس در زندگیِ روزمره است.
موارد مصرف
- پیشگیری و کنترلِ اسپاسمِ برونش (تنگیِ راههایِ هوایی) در آسم
- کاهشِ تنگیِ نفس، خسخسِ سینه و سرفه در برونشیتِ مزمن و دیگر بیماریهایِ انسدادیِ ریه
- درمانِ نگهدارنده در کنارِ سایرِ داروهایِ کنترلِ آسم و بیماریِ انسدادیِ مزمنِ ریه
- در مواردِ خاص و فقط زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشکِ متخصص، بهتأخیرانداختنِ کوتاهمدتِ زایمانِ زودرس
روش مصرف
قرصِ تربوتالین را میتوان با یا بدونِ غذا مصرف کرد؛ اگر معدهدرد یا حالتِ تهوع ایجاد کرد، مصرفِ همراهِ غذا معمولاً کمککننده است. بهتر است نوبتهایِ مصرف در ساعتهایِ مشخص و منظمِ روز باشد تا اثرِ دارو در کنترلِ تنگیِ نفس پایدار بماند. حتی اگر علائم بهبود یافت، مقدار یا دورهٔ مصرف را بدونِ نظرِ پزشک تغییر ندهید یا قطع نکنید، چون کنترلِ پایدارِ آسم به مصرفِ منظم نیاز دارد. این قرص برایِ رفعِ فوریِ حمله مناسب نیست؛ اگر پزشک دارویِ تنفسیِ سریعاثرِ دیگری هم برایتان تجویز کرده، آن را همیشه همراه داشته باشید. مقدار و برنامهٔ دقیقِ مصرف را همیشه طبقِ نسخهٔ پزشک یا داروساز رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری و کنترل اسپاسم برونش در آسم
حداکثر معمول بزرگسالان ۱۵ میلیگرم در شبانهروز است؛ برای حملهٔ شدید یا بدترشدن سریع آسم، جایگزین درمان اورژانسی نیست.
اسپاسم برونش در برونشیت مزمن و سایر بیماریهای انسدادی ریه
حداکثر معمول بزرگسالان ۱۵ میلیگرم در شبانهروز است؛ تداوم یا تشدید تنگینفس و خسخس به ارزیابی مجدد درمان نیاز دارد.
درمان نگهدارندهٔ آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه، همراه با داروهای کنترلکننده
در آسم پایدار باید همراه درمان ضدالتهابیِ کنترلکننده مصرف شود؛ افزایش نیاز به تربوتالین میتواند نشانهٔ کنترلنشدن بیماری باشد.
بهتأخیرانداختن کوتاهمدت زایمان زودرس، فقط تحت نظر متخصص
فقط برای مدت کوتاه و با پایش مستقیم مادر و جنین؛ مصرف خودسرانه یا طولانیمدت میتواند موجب تپش قلب، کاهش پتاسیم و ورم ریه شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به تربوتالین یا سایرِ داروهایِ گشادکنندهٔ برونش
- بیماریِ قلبی، آریتمی (ضربانِ نامنظمِ قلب)، فشارِ خونِ بالا یا سابقهٔ بیماریِ عروقِ کرونر
- پرکاریِ تیروئید یا دیابت، چون تربوتالین میتواند ضربانِ قلب و قندِ خون را تحتِ تأثیر قرار دهد
- سابقهٔ تشنج
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برایِ بارداری
- مصرفِ همزمانِ سایرِ داروهایِ گشادکنندهٔ برونش، داروهایِ قلبی، ادرارآور یا ضدِافسردگی
عوارض احتمالی
- لرزشِ خفیفِ دستها
- تپشِ قلب یا احساسِ تندشدنِ ضربانِ قلب
- سردرد
- بیقراری یا تنشِ عصبیِ خفیف
- تهوعِ خفیف
- تعریق
- دردِ قفسهٔ سینه یا ضربانِ شدید و نامنظمِ قلب: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و لبها، کهیرِ گسترده یا دشواریِ تنفس: با اورژانس تماس بگیرید.
- تشدیدِ ناگهانیِ تنگیِ نفس یا خسخسِ سینه بلافاصله پس از مصرف: مصرف را ادامه ندهید و سریع به پزشک مراجعه کنید.
- ضعفِ عضلانیِ شدید یا لرزشِ غیرِعادی که میتواند نشانهٔ افتِ پتاسیمِ خون باشد: به پزشک اطلاع دهید.
- علائمِ قندِ خونِ بالا مانندِ تشنگیِ زیاد و ادرارِ مکرر، بهویژه در افرادِ دیابتی: با پزشکِ خود در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ تربوتالین با سایرِ داروهایِ محرکِ سیستمِ سمپاتیک (مانندِ برخی ضدِاحتقانهایِ بینی یا دیگر گشادکنندههایِ برونش) میتواند اثراتِ قلبیعروقی مانندِ تپشِ قلب را تشدید کند. بتابلاکرها، بهویژه انواعِ غیرِاختصاصی، میتوانند اثرِ گشادکنندگیِ برونشِ تربوتالین را کم کنند و حتی تنگیِ راهِ هوایی را بدتر کنند. داروهایِ ادرارآور و کورتیکواستروئیدها در کنارِ تربوتالین میتوانند خطرِ افتِ پتاسیمِ خون را افزایش دهند. داروهایِ ضدِافسردگیِ سهحلقهای و مهارکنندههایِ مونوآمیناکسیداز نیز ممکن است اثراتِ قلبیِ این دارو را تشدید کنند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهایِ احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
تربوتالین از جفت عبور میکند و در گذشته برایِ بهتأخیرانداختنِ زایمانِ زودرس بهکار میرفته است، اما امروزه مصرفِ طولانیمدت یا خودسرانهٔ آن در بارداری به دلیلِ خطرِ عوارضِ قلبی برایِ مادر توصیه نمیشود و فقط باید کوتاهمدت و زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشکِ متخصص و در محیطِ بیمارستانی انجام شود. مقدارِ کمی از این دارو نیز ممکن است به شیرِ مادر منتقل شود؛ بنابراین زنانِ شیرده پیش از مصرف حتماً باید با پزشک مشورت کنند.
نگهداری
قرصِ تربوتالین را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت، نور و گرمایِ مستقیم نگهداری کنید. آن را کاملاً دور از دیدِ و دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و داروهایِ تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا قرصِ تربوتالین برایِ رفعِ فوریِ حملهٔ آسم مناسب است؟
۰۲چرا بعد از مصرفِ تربوتالین دستهایم میلرزد و قلبم تندتر میزند؟
۰۳اگر یک نوبتِ مصرفِ قرص را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۴آیا مصرفِ تربوتالین در بارداری برایِ جلوگیری از زایمانِ زودرس بیخطر است؟
۰۵تفاوتِ قرصِ تربوتالین با اسپریهایِ آسم چیست؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه R03CC03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.