سدیم تترادسیل سولفات
سدیم تترادسیل سولفات از گروهِ موادِ اسکلروزان است که پزشک آن را مستقیم داخلِ رگ تزریق میکند تا رگِ آسیبدیده ملتهب، چسبیده و بسته شود.
این دارو بیشتر برای اسکلروتراپیِ واریسهای وریدیِ متوسط تا بزرگِ پا و وریدهای سطحیِ نارسا بهکار میرود، اغلب بهشکلِ محلول یا کف (فوم).
این دارو را فقط پزشک و در محیطِ درمانی تزریق میکند؛ نشتِ آن از رگ میتواند به پوستِ اطراف آسیب برساند، پس هر دردِ شدید یا تغییرِ پوستیِ غیرعادی پس از تزریق را جدی بگیرید.
اگر پس از تزریق دردِ فزاینده، تورمِ غیرعادیِ پا، تنگیِ نفس یا نشانههای حساسیتِ پوستی دیدید، حتماً با پزشک تماس بگیرید و در موارد شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سدیم تترادسیل سولفات دارویی از خانوادهٔ موادِ اسکلروزان (Sclerosing Agent) است که در ردهٔ درمانیِ قلب و عروق قرار میگیرد و تنها بهصورتِ محلولِ تزریقی عرضه میشود. این دارو با آسیبِ کنترلشده به لایهٔ داخلیِ دیوارهٔ رگ، واکنشِ التهابی و سپس چسبندگی و بستهشدنِ همان رگ را ایجاد میکند. این ماده در غلظتهای گوناگون تولید میشود؛ غلظتِ ۳ درصد که در این راهنما بررسی میشود، عمدتاً برای واریسهای وریدیِ متوسط تا بزرگ و اسکلروتراپیِ فومی بهکار میرود، در حالیکه غلظتهای رقیقترِ همین دارو بیشتر برای رگهای ریزِ عنکبوتی مناسباند. کاربردِ اصلیِ آن در رویهٔ اسکلروتراپی برای بستنِ رگهای واریسیِ آسیبدیده است. برخلافِ بیشترِ داروها، این دارو را بیمار خودش مصرف نمیکند و تزریقِ آن همیشه در اختیارِ پزشکِ متخصص است.
موارد مصرف
- درمانِ واریسهای وریدیِ متوسط تا بزرگِ پا با روشِ اسکلروتراپی
- بستنِ وریدهای سطحیِ نارسا که دچارِ بازگشتِ خون (رفلاکسِ وریدی) شدهاند
- اسکلروتراپیِ فومی برای شاخههای وریدیِ بزرگتر، بهویژه در مسیرِ وریدهای سافنِ پا
- کاهشِ سنگینی، دردِ خفیف و ظاهرِ نامطلوبِ ناشی از واریسهای قابلِتوجه
روش مصرف
این دارو را خودِ بیمار مصرف نمیکند؛ پزشک آن را طیِ یک ویزیتِ سرپایی، با سرنگی ظریف و مستقیماً داخلِ رگِ هدف تزریق میکند و گاهی پیش از تزریق آن را بهشکلِ کفِ ریز درمیآورد. تعدادِ جلسات، حجمِ تزریق و انتخابِ رگهای هدف را پزشک بر اساسِ اندازه و محلِ واریس تعیین میکند. پیش از هر جلسه، پیشینهٔ پزشکی، حساسیتها و همهٔ داروهای مصرفیتان را کامل با پزشک در میان بگذارید. پس از تزریق معمولاً پزشک توصیه میکند مدتی جورابِ واریسِ فشاری بپوشید، کمی راه بروید و از ایستادن یا نشستنِ طولانیِ بیحرکت خودداری کنید تا نتیجهٔ درمان بهتر شود؛ برای جلساتِ بعدی نیز طبقِ برنامهای که پزشک مشخص میکند مراجعه کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
واریسهای وریدی متوسط تا بزرگ پا با اسکلروتراپی
فقط توسط پزشک مسلط به اسکلروتراپی تزریق شود؛ نشت دارو خارج از ورید میتواند باعث آسیب شدید و نکروز بافت شود.
بستن وریدهای سطحی نارسا همراه با بازگشت خون وریدی
پیش از تزریق، بررسی عملکرد وریدهای عمقی و دریچهها با سونوگرافی لازم است؛ پس از درمان، اعمال فشار خارجی طبق نظر پزشک انجام میشود.
اسکلروتراپی فومی وریدهای بزرگتر، بهویژه شاخههای وریدهای صافن پا
فوم باید با روش استریل، بلافاصله پیش از تزریق، توسط پزشک آموزشدیده و ترجیحاً تحت هدایت سونوگرافی تهیه و تزریق شود.
کاهش سنگینی، درد خفیف و ظاهر نامطلوب ناشی از واریس قابلتوجه
بهبود علائم و ظاهر ممکن است به بیش از یک جلسه نیاز داشته باشد و نیاز به ادامهٔ درمان با معاینه تعیین میشود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به این دارو یا سایرِ موادِ اسکلروزان
- سابقهٔ لختهٔ وریدیِ عمقی، آمبولیِ ریوی یا اختلالاتِ انعقادیِ خون
- بیماریِ شریانیِ محیطی یا مشکلاتِ جدیِ گردشِ خونِ پا
- بیحرکتیِ طولانیمدت، بستری بودن یا محدودیتِ شدید در راه رفتن
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرفِ داروهای رقیقکنندهٔ خون، قرصهای ضدبارداریِ هورمونی یا هر داروی دیگری که مصرف میکنید
عوارض احتمالی
- دردِ خفیف یا سوزشِ گذرا در محلِ تزریق
- کبودی و تورمِ موضعیِ کوچک
- قرمزی و خارشِ پوست روی مسیرِ رگِ تزریقشده
- سفتی یا برجستگیِ کوچکِ قابلِلمس روی مسیرِ رگ که طیِ چند هفته کمکم برطرف میشود
- تغییرِ رنگِ پوست (قهوهای یا خاکستریِ کمرنگ) روی مسیرِ رگِ درمانشده
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و لبها، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفسِ ناگهانی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ شدید، سفتیِ غیرعادی یا تورمِ فزایندهٔ پا که ممکن است نشانهٔ لختهٔ وریدیِ عمقی باشد: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زخم، تاول یا سیاهشدنِ پوست در محلِ تزریق که نشانهٔ نشتِ دارو از رگ است: هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- دردِ ناگهانیِ قفسهٔ سینه یا تنگیِ نفسِ شدید: با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون این دارو بهصورتِ موضعی و تنها توسطِ پزشک تزریق میشود، تداخلِ آن با داروهای خوراکیِ روزمره محدود است؛ با اینحال، مصرفِ همزمانِ داروهای رقیقکنندهٔ خون یا ضدانعقادها میتواند کبودی و خونریزیِ محلِ تزریق را بیشتر کند. قرصهای ضدبارداریِ هورمونی و برخی درمانهای هورمونیِ دیگر نیز چون خودشان خطرِ لختهشدنِ خون را کمی بالا میبرند، بهتر است پیش از تزریق به پزشک اطلاع داده شوند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه خطرِ احتمالی پیش از تزریق بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دانشِ پزشکی دربارهٔ بیخطر بودنِ کاملِ این دارو در بارداری کافی نیست؛ به همین دلیل معمولاً پزشکان توصیه میکنند اسکلروتراپیِ اختیاری با این دارو تا پایانِ بارداری و دورهٔ شیردهی به تعویق بیفتد، مگر در شرایطِ خاصی که پزشک ضرورتِ آن را بیشتر از خطرِ احتمالی بداند. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از هرگونه تزریق حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
نگهداری
این دارو معمولاً یا از داروخانه تهیه و به کلینیک برده میشود یا مستقیماً توسطِ مرکزِ درمانی نگهداری میشود؛ در هر دو حالت باید در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و یخزدگی نگهداری شود. اگر قرار است خودتان آن را تا روزِ تزریق نگه دارید، همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از تحویل به پزشک، تاریخِ انقضا و ظاهرِ محلول را بررسی کنید و در صورتِ کدر یا تغییررنگ بودن، از تحویل و تزریقِ آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 3 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تزریقِ این دارو دردناک است؟
۰۲چند جلسه تزریق برای نتیجهٔ خوب لازم است؟
۰۳آیا لکههای قهوهایِ پوست پس از تزریق از بین میروند؟
۰۴آیا بعد از تزریق میتوان فعالیتِ عادی داشت؟
۰۵آیا این دارو واریس را برای همیشه از بین میبرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۴ سازنده، در گروه C05BB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.