فلوراید
فلوراید مادهای معدنی است که برای تقویتِ مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگیِ دندان بهکار میرود.
بیشترین کاربردِ آن پیشگیری از پوسیدگیِ دندان در کودکانی است که آبِ آشامیدنیِ محلِ زندگیشان فلورایدِ کافی ندارد.
دریافتِ فلورایدِ بیش از نیاز، بهویژه در کودکان، میتواند به مسمومیت یا لکهدار شدنِ دائمیِ دندانها بینجامد؛ به همین دلیل دوز باید دقیقاً طبق نظرِ پزشک یا دندانپزشک باشد.
اگر آبِ شربِ منطقهٔ شما فلوراید دارد، کودک از خمیردندانِ فلورایددار استفاده میکند، یا پس از مصرف نشانههای گوارشیِ غیرعادی دیدهاید، حتماً با پزشک یا دندانپزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوراید ترکیبی معدنی از خانوادهٔ هالوژنهاست که در دندانپزشکی برای پیشگیری از پوسیدگیِ دندان بهکار میرود. این ماده در ساختارِ مینای دندان جایگزینِ بخشی از بلورهای طبیعی میشود و لایهای مقاومتر در برابرِ اسیدهای ناشی از باکتریهای دهان میسازد. فلوراید همچنین میتواند روندِ اولیهٔ پوسیدگی را تا حدی معکوس کند و از رشدِ باکتریهای مولدِ اسید در دهان بکاهد. قرصهای خوراکیِ فلوراید معمولاً برای کودکانی تجویز میشود که در مناطقی با آبِ آشامیدنیِ کمفلوراید زندگی میکنند و در معرضِ خطرِ بالاترِ پوسیدگی هستند.
موارد مصرف
- پیشگیری از پوسیدگیِ دندان در کودکانِ ساکنِ مناطقِ با آبِ آشامیدنیِ کمفلوراید
- تقویتِ مقاومتِ مینای دندان در برابرِ اسیدهای دهانی
- کند کردنِ روندِ پیشرفتِ پوسیدگیهای بسیار سطحی و اولیه
- مکملی در برنامهٔ مراقبتِ دندانی برای افرادِ در معرضِ خطرِ بالای پوسیدگی
روش مصرف
قرصِ فلوراید را طبق برنامهای که پزشک یا دندانپزشک تعیین میکند مصرف کنید؛ در بسیاری موارد بهتر است قرص جویده یا در دهان حل شود تا مستقیماً با سطحِ دندانها هم تماس پیدا کند، مگر آنکه توصیهٔ دیگری شده باشد. مصرفِ آن را از شیر و لبنیات با فاصلهٔ زمانی جدا نگه دارید، چون کلسیمِ موجود در آنها جذبِ فلوراید را کم میکند. مصرفِ منظم و پیوسته اهمیت دارد، چون اثرِ فلوراید بر مینای دندان تدریجی است؛ اما هرگز بدونِ هماهنگی با پزشک، مقدارِ مصرف را خودسرانه تغییر ندهید یا آن را بیش از دورهٔ توصیهشده ادامه ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان ساکن مناطق با آب آشامیدنی کمفلوراید
ترجیحاً شب پس از مسواک مصرف شود و با شیر و لبنیات حداقل ۱ ساعت فاصله داشته باشد. میزان فلوراید همهٔ منابع آب و محصولات دندانی باید در نظر گرفته شود.
تقویت مقاومت مینای دندان در برابر اسیدهای دهانی
دوز بیشتر، مقاومت مینا را بیشتر نمیکند و خطر فلوروزیس دندانی را افزایش میدهد؛ مصرف ترجیحاً شبانه و پس از مسواک باشد.
کند کردن روند پیشرفت پوسیدگیهای بسیار سطحی و اولیه
قرص فقط نقش کمکی دارد و جایگزین معاینه و درمان موضعی یا ترمیمی دندانپزشکی نیست.
مکمل در برنامهٔ مراقبت دندانی افراد در معرض خطر بالای پوسیدگی
همزمانی با آب، خمیردندان، دهانشویه یا سایر فرآوردههای فلورایددار باید بررسی شود تا دریافت تجمعی بیش از حد نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر آبِ آشامیدنیِ منطقهٔ شما دارای فلورایدِ طبیعی یا افزوده است، به پزشک یا دندانپزشک اطلاع دهید
- اگر کودک بهطور منظم از خمیردندان یا دهانشویهٔ فلورایددار استفاده میکند، این را هم بگویید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به فلوراید یا واکنشِ ناخواستهٔ قبلی را گزارش کنید
- در صورتِ وجودِ بیماریِ کلیوی، این موضوع را حتماً با پزشک در میان بگذارید
- فهرستِ داروها و مکملهای حاویِ کلسیم، منیزیم یا آهن را که مصرف میکنید به پزشک یا داروساز بگویید
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرفِ فلوراید با پزشک مشورت کنید
عوارض احتمالی
- ناراحتیِ خفیفِ گوارشی مانندِ حالتِ تهوع یا دلدرد
- تغییرِ جزئی و گذرا در طعمِ دهان
- لکههای بسیار کمرنگ و نقطهایِ سفید روی مینای دندان در صورتِ دریافتِ فلورایدِ کمی بیش از نیاز
- لکههای سفید تا قهوهای و دائمی روی مینای دندان که نشانهٔ دریافتِ فلورایدِ بیش از نیاز در دورانِ رشدِ دندان است؛ در صورتِ مشاهده به دندانپزشک مراجعه کنید
- تهوعِ شدید، استفراغ، دلدرد یا اسهالِ شدید پس از مصرفِ چند قرص بهطورِ همزمان که میتواند نشانهٔ مسمومیتِ حاد باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بیحسی یا گزگزِ دست و پا، لرزشِ عضلانی یا ضعفِ غیرعادی؛ در این حالت بیدرنگ با پزشک تماس بگیرید
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت و لبها، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فلوراید در صورتِ مصرفِ همزمان با شیر، لبنیات، یا داروها و مکملهای حاویِ کلسیم، منیزیم یا آلومینیوم (مانندِ برخی آنتیاسیدها)، جذبِ کمتری در بدن پیدا میکند و اثربخشیاش کاهش مییابد؛ بهتر است میانِ مصرفِ اینها فاصلهٔ زمانی رعایت شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهای احتمالی بررسی و زمانبندیِ مصرف تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
شواهدِ محکمی برای توصیهٔ مصرفِ فلورایدِ خوراکی در دورانِ بارداری بهمنظورِ پیشگیری از پوسیدگیِ دندانِ نوزاد در دست نیست و این مصرف معمولاً توصیه نمیشود. در دورانِ شیردهی نیز هرگونه تصمیم دربارهٔ مصرفِ فلوراید باید فقط با نظرِ پزشک و بر اساسِ نیازِ واقعیِ مادر گرفته شود.
نگهداری
قرصهای فلوراید را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگه دارید. این دارو را حتماً دور از دیدِ و دسترسِ کودکان نگه دارید، زیرا مصرفِ تصادفیِ چند قرص در کودکان میتواند خطرناک باشد. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته را بهشکلِ اصولی دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ فلوراید برای همهٔ کودکان لازم است؟
۰۲چرا نباید فلوراید را همراه با شیر مصرف کرد؟
۰۳لکههای سفید روی دندانِ کودکم چیست و آیا از مصرفِ فلوراید است؟
۰۴اگر کودکم چند قرصِ فلوراید را با هم خورد چه باید کرد؟
۰۵آیا مصرفِ خمیردندانِ فلورایددار جایگزینِ قرصِ فلوراید میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه A01AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.