رینگر لاکتات
رینگر لاکتات محلولی تزریقی از آب همراه با نمکهای سدیم، پتاسیم، کلسیم و لاکتات است که ترکیبی نزدیک به مایعات طبیعی بدن دارد و برای جبران کمبود آب و املاح تجویز میشود.
این محلول بیشتر برای جبران کمآبی بدن، خونریزی، جراحی و سوختگی و نیز بهعنوان حلال برخی داروهای تزریقی در بیمارستان به کار میرود.
تزریق رینگر لاکتات باید با کنترل دقیق حجم و سرعت و زیر نظر کادر درمان انجام شود، چون تزریق نامناسب میتواند تعادل آب و املاح بدن را برهم بزند.
اگر در حین یا پس از تزریق تنگینفس، تورم ناگهانی، تپش قلب نامنظم یا هر واکنش غیرعادی احساس کردید، حتماً به پزشک یا پرستارِ بالین اطلاع دهید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
رینگر لاکتات یک محلول تزریقیِ کریستالوئید (Crystalloid) از ردهٔ داروهای مؤثر بر تعادل آب و املاح بدن است. ترکیب آن از سدیم، پتاسیم، کلسیم، کلر و لاکتات بهگونهای تنظیم شده که به ترکیب طبیعیِ مایع بینسلولیِ بدن نزدیک باشد. پس از تزریق، لاکتاتِ موجود در آن در کبد به بیکربنات تبدیل میشود و به تعادل اسید و بازِ بدن کمک میکند. هدف اصلی این محلول، جایگزینیِ آب و املاحِ ازدسترفته و حفظ حجم مناسب مایعات بدن در شرایطی مثل کمآبی، خونریزی یا جراحی است.
موارد مصرف
- جبران کمآبی بدن ناشی از اسهال، استفراغ یا تب
- جایگزینی مایعات ازدسترفته در خونریزی و آسیبهای شدید
- تأمین مایعات بدن پیش، حین و پس از جراحی
- کمک به درمان سوختگیهای گسترده
- حلال و رقیقکننده برای برخی داروهای تزریقی در بیمارستان
- حفظ تعادل آب و املاح در بیماران بستری با محدودیت خوراکی
روش مصرف
رینگر لاکتات را فقط پزشک یا کادر درمان و از راه ورید تزریق میکند؛ این محلول خودمصرفی در خانه ندارد. حجم، سرعت و مدت تزریق را پزشک بر اساس وضعیت کمآبی، عملکرد قلب و کلیه و نتایج آزمایشهایتان تعیین میکند و در طول تزریق، محل ورید و علائم حیاتی زیر نظر گرفته میشود. اگر سابقهٔ بیماری قلبی، کلیوی یا کبدی دارید، حتماً پیش از تزریق به تیم درمان اطلاع دهید تا برنامهٔ مایعدرمانی متناسب با شما تنظیم شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به هر یک از اجزای این محلول واکنش حساسیتی داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- بیماریهای قلبی، بهویژه نارسایی قلبی، و هرگونه تورم بدن را با پزشک در میان بگذارید.
- نارسایی کلیه یا کبد را حتماً اطلاع دهید، چون دفع پتاسیم، سدیم و لاکتات به عملکرد این اندامها وابسته است.
- اگر فشار خون بالا دارید یا رژیم کمنمک مصرف میکنید، به پزشک بگویید.
- در صورت بارداری یا شیردهی، پزشک را مطلع کنید تا نوع و حجم مایعدرمانی مناسب انتخاب شود.
- فهرست همهٔ داروهای تزریقی و خوراکیِ مصرفی خود را پیش از اتصال به سرم به کادر درمان بگویید.
عوارض احتمالی
- درد یا سوزش خفیف در محل تزریق
- قرمزی یا تورم جزئی اطراف رگ
- احساس سرما یا لرز خفیف هنگام تزریق
- کبودی خفیف در محل سوزن
- تنگینفس ناگهانی، تورم پا یا افزایش سریع وزن — نشانهٔ احتمالیِ اضافهبار مایعات، بهویژه در بیماران قلبی یا کلیوی؛ فوراً به پزشک یا پرستار اطلاع دهید.
- ضربان قلب نامنظم، ضعف عضلانی یا گزگزِ دست و پا — میتواند نشانهٔ اختلال سطح پتاسیم یا کلسیمِ خون باشد و نیازمند بررسی فوری است.
- قرمزیِ شدید، دردِ تندشونده یا تورمِ فزایندهٔ محل تزریق — ممکن است نشانهٔ نشتِ محلول به بافت اطراف یا عفونت باشد و باید سریع بررسی شود.
- کهیر، خارش، تورم صورت و لب یا تنگینفس شدید — نشانهٔ واکنش آلرژیک جدی است؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
رینگر لاکتات به دلیل داشتنِ کلسیم نباید در یک راه وریدی مشترک با برخی آنتیبیوتیکهای سفالوسپورینی مثل سفتریاکسون تزریق شود، چون رسوب خطرناکی تشکیل میدهد. کلسیمِ آن همچنین میتواند اثر داروی دیجوکسین را تشدید کند و خطر بینظمیِ ضربان قلب را بالا ببرد. پتاسیم و سدیمِ این محلول نیز در بیمارانی که داروهای نگهدارندهٔ پتاسیم، برخی داروهای فشار خون یا کورتیکواستروییدها مصرف میکنند باید با احتیاط بیشتری تجویز شود. به همین دلیل، فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
رینگر لاکتات در دوران بارداری و زایمان، از جمله برای جبران کمآبی یا آمادهسازی پیش از بیحسی، در بسیاری موارد بنا به صلاحدید پزشک استفاده میشود و معمولاً بیخطر تلقی میگردد، اما حجم و سرعت تزریق باید متناسب با وضعیت مادر و جنین تنظیم شود. در دوران شیردهی نیز نگرانیِ شناختهشدهٔ خاصی گزارش نشده، ولی تصمیم دربارهٔ نوع و میزان این محلول را پزشکِ معالج بر اساس شرایط بالینی میگیرد.
نگهداری
رینگر لاکتات معمولاً در بیمارستان یا درمانگاه، در دمای اتاق و دور از یخزدگی و نور مستقیم آفتاب نگهداری میشود و کادر درمان پیش از تزریق ظاهر کیسه یا بطری را از نظر شکستگی، کدرشدن یا وجود ذرات معلق و همچنین تاریخ انقضا بررسی میکند. در صورت نگهداریِ موقت در منزل، مثلاً در مراقبتهای درمانیِ خانگی، این محلول باید دور از دسترس کودکان و در جای امن نگهداری شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا رینگر لاکتات بهصورت تزریقی است و نه خوراکی؟
۰۲تفاوت رینگر لاکتات با سرم نرمال سالین چیست؟
۰۳آیا رینگر لاکتات برای بیماران کلیوی بیخطر است؟
۰۴آیا رینگر لاکتات را میتوان همراه با هر داروی تزریقیِ دیگری استفاده کرد؟
۰۵پس از تزریق رینگر لاکتات چه احساسی طبیعی است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۱۰ سازنده، در گروه B05BB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.