پماد چشمی ساده
پماد چشمی ساده یک فرآورده نرمکننده و محافظ سطح چشم است که ماده ضدمیکروبی یا دارویی فعال ندارد و تنها بهعنوان لایهای روانکننده روی سطح چشم عمل میکند.
بیشتر برای تسکین خشکی و تحریک چشم و محافظت از قرنیه، بهویژه هنگام خواب یا در شرایطی که پلکها بهطور کامل بسته نمیشوند، به کار میرود.
این پماد معمولاً بعد از مصرف باعث تاری موقت دید میشود و بهتر است در چشم قرمز، دردناک یا دارای ترشح نامشخص، بدون نظر پزشک استفاده نشود.
اگر چشم قرمز، دردناک، دارای ترشح چرکی یا حساس به نور شد، یا نشانههای حساسیت مانند تورم و خارش شدید پلک دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پماد چشمی ساده فرآوردهای چشمی از رده داروهای چشمی متفرقه است که برخلاف بسیاری از داروهای چشمی، ماده دارویی-درمانی فعال مانند آنتیبیوتیک یا کورتیکواستروئید ندارد. اینگونه پمادها معمولاً پایهای از پارافین نرم و موادی مانند لانولین (چربی پشم گوسفند) دارند که با پوشاندن سطح چشم، از تبخیر سریع اشک جلوگیری میکنند و اصطکاک بین پلک و قرنیه را کاهش میدهند. به همین دلیل کاربرد اصلی آن تسکین خشکی و تحریک خفیف چشم و محافظت از سطح قرنیه، بهویژه در ساعات خواب، است. این پماد در تیوپهای کوچک حدود ۳ تا ۳٫۵ گرمی عرضه میشود و در ایران با چند نام تجاری شناختهشده در دسترس است.
موارد مصرف
- تسکین خشکی و سوزش خفیف چشم
- محافظت از قرنیه هنگام خواب، بهویژه وقتی پلکها بهطور کامل بسته نمیشوند
- ایجاد پوشش محافظ روی سطح چشم حین بیهوشی عمومی یا در بیماران بیهوش و تحت مراقبت ویژه
- کاهش اصطکاک و تحریک ناشی از مژههای نامنظم یا التهاب لبه پلک، بهعنوان کمکدرمان نرمکننده
- تسکین موقت خشکی و ناراحتی چشم پس از جراحی یا معاینات چشمپزشکی
روش مصرف
نحوه دقیق مصرف، تعداد دفعات و مدت استفاده را پزشک یا داروساز شما مشخص میکند و بهتر است دقیقاً همان را رعایت کنید. پیش از استفاده دستها را بشویید، سر تیوپ را به هیچ سطحی از جمله چشم و پلک نزنید تا آلوده نشود، و مقدار کمی از پماد را داخل کیسه زیر پلک پایین قرار دهید. از آنجا که این پماد معمولاً پس از مصرف باعث تاری موقت دید میشود، اغلب استفاده از آن پیش از خواب توصیه میشود، مگر آنکه پزشک زمان دیگری را صلاح بداند. اگر همزمان از قطره چشمی دیگری هم استفاده میکنید، معمول این است که ابتدا قطره و پس از چند دقیقه، در پایان، پماد زده شود. اگر لنز تماسی دارید، پیش از استفاده آن را خارج کنید و درباره زمان مناسب بازگرداندن لنز از داروساز بپرسید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تسکین خشکی و سوزش خفیف چشم
پس از مصرف ممکن است تاری دید موقت ایجاد شود؛ تا برطرف شدن تاری دید رانندگی نکنید.
محافظت از قرنیه هنگام خواب در صورت بسته نشدن کامل پلکها
در صورت ادامهٔ بسته نشدن پلک، درد، قرمزی یا کاهش دید، ارزیابی چشمپزشکی لازم است.
محافظت از سطح چشم حین بیهوشی عمومی یا در بیمار بیهوش و تحت مراقبت ویژه
کاربرد باید با روش استریل و پایش منظم بستهبودن پلک و سطح قرنیه انجام شود.
کاهش اصطکاک و تحریک ناشی از مژههای نامنظم یا التهاب لبهٔ پلک
این پماد علت مژهٔ نامنظم یا التهاب لبهٔ پلک را برطرف نمیکند؛ در صورت تداوم علائم، معاینهٔ چشمپزشکی لازم است.
تسکین موقت خشکی و ناراحتی چشم پس از جراحی یا معاینهٔ چشمپزشکی
در صورت درد شدید، ترشح، قرمزی فزاینده یا کاهش دید، مصرف خودسرانه را ادامه ندهید و سریعاً به چشمپزشک مراجعه کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر تا کنون به لانولین (چربی پشم گوسفند) یا پارافین حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر چشم شما قرمز، دردناک، دارای ترشح یا حساس به نور است و علت آن مشخص نیست، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید تا از نبود عفونت چشمی اطمینان حاصل شود.
- اگر از لنز تماسی استفاده میکنید، این موضوع را با داروساز در میان بگذارید.
- فهرست کامل داروها، قطرهها یا پمادهای چشمی دیگری که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف منظم با پزشک مشورت کنید.
- برای نوزادان و کودکان خردسال، مصرف را فقط با توصیه پزشک انجام دهید.
عوارض احتمالی
- تاری موقت دید بلافاصله پس از مصرف
- احساس چربی یا سنگینی روی چشم
- سوزش یا تحریک خفیف در لحظه استفاده
- چسبندگی پلکها به هم، بهخصوص بعد از خواب
- تورم، قرمزی شدید یا خارش زیاد پلک و اطراف چشم که ممکن است نشانه واکنش حساسیتی باشد؛ در این صورت مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- افزایش درد چشم، ترشح چرکی یا زردرنگ، و حساسیت شدید به نور که میتواند نشانه عفونت چشمی باشد؛ در این حالت هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- کاهش ناگهانی دید یا درد شدید و غیرمعمول چشم؛ در این شرایط فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل دارویی سامانهای برای این پماد بعید است، زیرا جذب آن به داخل بدن بسیار اندک است؛ بااینحال، اگر همزمان از قطره یا پماد چشمی دیگری استفاده میکنید، لایه چرب این پماد میتواند جذب داروی بعدی را کند کند، به همین دلیل معمولاً توصیه میشود قطرههای دیگر ابتدا و این پماد در پایان و با فاصله چند دقیقهای استفاده شوند. فهرست کامل داروها، قطرهها و مکملهایی که مصرف میکنید، از جمله محصولات بدون نسخه، را به پزشک و داروساز خود بگویید تا ترتیب درست مصرف را راهنمایی کنند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که پماد چشمی ساده جذب سامانهای بسیار ناچیزی دارد، مصرف موردی آن در دوران بارداری و شیردهی معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود. بااینحال، مانند هر فرآورده دارویی دیگر، بهتر است پیش از مصرف منظم یا طولانیمدت در این دوران، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
نگهداری
این پماد را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید و در تیوپ را همیشه پس از مصرف محکم ببندید. سر تیوپ را به چشم، پلک یا هر سطح دیگری نزنید تا آلوده نشود و آن را با دیگران بهاشتراک نگذارید. تیوپ بازشده را طبق توصیه روی بسته یا داروساز، معمولاً پس از چند هفته، دور بیندازید و پیش از هر بار مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید. این دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بعد از زدن این پماد دیدم چند دقیقه تار میشود؟
۰۲آیا میتوانم همزمان از قطره چشمی دیگری هم استفاده کنم؟
۰۳چرا صبحها پلکهایم به هم چسبیده است؟
۰۴آیا مصرف این پماد در بارداری بیخطر است؟
۰۵آیا مصرف این پماد همراه لنز تماسی مشکلی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه S01XA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.