سرتاکونازول نیترات
سرتاکونازول نیترات یک داروی ضدقارچیِ خانوادهٔ ایمیدازولهاست که به شکلِ شیافِ واژینال، عفونتهای قارچیِ ناحیهٔ واژن را درمان میکند.
بیشترین کاربردِ آن درمانِ کاندیدیازیسِ واژینال (عفونتِ قارچیِ واژن) است که معمولاً با خارش، سوزش و ترشحاتِ غیرطبیعی همراه است.
این شیاف فقط برای مصرفِ واژینال است، نه خوراکی یا موضعیِ پوست؛ دورهٔ درمان را طبقِ نظرِ پزشک یا داروساز کامل کنید، حتی اگر علائم زودتر بهبود یابد.
اگر این علائم برای اولینبار رخ داده، پس از پایانِ دوره برطرف نشده یا بارها تکرار میشود، و نیز در دورانِ بارداری، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سرتاکونازول نیترات داروی ضدقارچیِ موضعی از خانوادهٔ ایمیدازولها (Imidazole) است؛ حلقهٔ بنزوتیوفنِ افزودهشده به ساختارش باعث میشود اثرش نسبت به بسیاری از ضدقارچهای همرده، گستردهتر و قویتر باشد. این دارو با مهارِ ساختِ ارگوسترول (یکی از اجزای کلیدیِ غشای سلولِ قارچ) رشدِ قارچ را متوقف میکند و در غلظتهای بالاتر، خودِ غشا را نیز مستقیماً مختل میسازد. در شکلِ شیافِ واژینال، این دارو مستقیماً در محلِ عفونت اثر میگذارد و جذبِ سیستمیکِ آن (ورود به جریانِ خون) بسیار محدود است. هدفِ اصلیِ این فرآورده، از بین بردنِ قارچِ کاندیدا در ناحیهٔ واژن و تسکینِ علائمِ ناشی از آن است.
موارد مصرف
- درمانِ کاندیدیازیسِ واژینال (عفونتِ قارچیِ واژن و فرج) ناشی از کاندیدا آلبیکنس و برخی گونههای حساسِ دیگرِ کاندیدا
- تسکینِ خارش، سوزش، قرمزی و التهابِ ناحیهٔ واژن که از عفونتِ قارچی ناشی میشود
- کاهشِ ترشحاتِ غیرطبیعی و بدبویِ واژینالِ مرتبط با این نوع عفونت
- درمانِ کوتاهمدتِ عفونتِ قارچیِ ساده یا عودکنندهٔ واژن، طبقِ تشخیص و صلاحدیدِ پزشک
روش مصرف
شیافِ واژینال معمولاً شبهنگام و پیش از خواب، پس از شستوشو و خشککردنِ دستها، در حالتِ درازکش و با فروبردنِ آرام در عمقِ واژن مصرف میشود؛ اگر بسته اپلیکاتور دارد، طبقِ راهنمای همراهِ آن عمل کنید. طولِ دوره و تعدادِ دفعاتِ مصرف را پزشک یا داروساز بر اساسِ نوعِ عفونت مشخص میکند و همین برنامه باید کامل و بدونِ وقفه طی شود، حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت. در روزهای مصرف بهتر است از نزدیکیِ جنسی و استفاده از تامپون یا دوشِ واژینال خودداری شود، مگر آنکه پزشک چیزِ دیگری گفته باشد. اگر دورهٔ قاعدگی با زمانِ درمان همزمان شد، دربارهٔ ادامه یا تنظیمِ زمانِ مصرف با داروساز مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاندیدیازیس واژینال (عفونت قارچی واژن و فرج)
درمان را هنگام قاعدگی قطع نکنید. از مصرف همزمان با کاندوم یا دیافراگم لاتکس و اسپرمکشها خودداری کنید؛ درگیری خارجی فرج ممکن است به درمان موضعی جداگانه نیاز داشته باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به سرتاکونازول یا هر ضدقارچِ ایمیدازولیِ دیگر حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید
- بارداری، احتمالِ بارداری یا شیردهی را پیش از مصرف با پزشک در میان بگذارید
- اگر این اولینبار است که چنین علائمی را تجربه میکنید، پیش از خوددرمانی برای تأییدِ تشخیصِ عفونتِ قارچی به پزشک مراجعه کنید
- ابتلا به دیابت یا سابقهٔ عفونتهای قارچیِ مکرر و تکرارشونده را با پزشک مطرح کنید
- فهرستِ همهٔ داروها، شیافها یا کِرمهای واژینالِ دیگری را که همزمان مصرف میکنید به داروساز اطلاع دهید
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارشِ خفیفِ موضعی در محلِ مصرف
- قرمزی یا تحریکِ خفیفِ پوستِ ناحیهٔ واژن و فرج
- احساسِ سوزشِ گذرا هنگامِ ادرارکردن
- افزایشِ جزئیِ ترشحاتِ واژینال در روزهای ابتداییِ درمان
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، تنگیِ نفس یا کهیرِ گسترده؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید
- تشدیدِ ناگهانیِ سوزش، دردِ شدید، تورم یا زخمشدنِ ناحیهٔ واژن؛ مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید
- نبودِ هیچ بهبودی تا پایانِ دورهٔ درمان یا بازگشتِ سریعِ علائم؛ برای بازبینیِ تشخیص و درمان به پزشک مراجعه کنید
- همراهشدنِ علائم با تب، دردِ شکمی یا ترشحِ بدبو و غیرطبیعی؛ این نشانهها میتوانند به عفونتِ دیگری اشاره داشته باشند، پس به پزشک مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که این شیاف بهصورتِ موضعی در واژن اثر میکند و جذبِ آن به جریانِ خون بسیار اندک است، تداخلِ دارویی سیستمیکِ مهمی برایش گزارش نشده است. نکتهٔ عملیِ مهم این است که پایهٔ روغنیِ برخی شیافهای واژینال میتواند استحکامِ کاندومِ لاتکسی یا دیافراگم را کاهش دهد و کاراییِ آنها را برای پیشگیری از بارداری پایین بیاورد؛ در دورانِ درمان دربارهٔ روشِ پیشگیریِ جایگزین با داروساز مشورت کنید. همزمان و بدونِ نظرِ پزشک از سایر فرآوردههای واژینال مانندِ اسپرمکشها یا شیافهای دیگر استفاده نکنید. در هر حال، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از نبودِ هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ سرتاکونازولِ واژینال در بارداری، اطلاعاتِ کافی و قطعی در دست نیست، هرچند جذبِ سیستمیکِ آن اندک توصیف شده است؛ با اینحال مصرفِ هر داروی واژینال در بارداری، بهویژه در سهماههٔ اول، باید تنها با تجویز و نظارتِ مستقیمِ پزشک انجام شود. دربارهٔ دورانِ شیردهی نیز اطلاعاتِ روشنی در دست نیست؛ پیش از مصرف در این دوره حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
شیاف را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگه دارید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو دستورِ دیگری قید شده باشد. آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخگذشته یا تغییرشکلیافته را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شیاف | 300 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا در دورانِ عادتِ ماهانه میتوان از این شیاف استفاده کرد؟
۰۲آیا در دورانِ درمان میتوان نزدیکیِ جنسی داشت؟
۰۳آیا لازم است همسرم هم درمان شود؟
۰۴اگر علائم زودتر از پایانِ دوره برطرف شد، میتوان مصرف را قطع کرد؟
۰۵چرا با وجودِ مصرفِ کاملِ دارو، علائمم برطرف نشد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه G01AF19. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.