سلکسیپاگ
سلکسیپاگ دارویی از دستهٔ گشادکنندهٔ رگهای ریوی است که بهطورِ اختصاصی برای درمانِ فشار خون شریان ریوی (PAH) بهکار میرود.
این دارو برای کُندکردنِ روندِ پیشرفتِ فشار خون شریان ریوی و کاهشِ خطرِ بستریشدن در بیمارستان تجویز میشود.
دوزِ این دارو باید بهآرامی و طیِ چند هفته، زیرِ نظرِ دقیقِ پزشک، افزایش یابد و هرگز نباید بدونِ هماهنگی با پزشک قطع یا تغییر کند.
در صورتِ تنگیِ نفسِ ناگهانی یا شدید، سرگیجهٔ شدید، یا هر نشانهٔ غیرمعمولِ دیگر پس از شروعِ دارو، بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سلکسیپاگ داروی خوراکیای از دستهٔ آگونیستهای گیرندهٔ پروستاسیکلین (Prostacyclin IP Receptor Agonist) است که بهطورِ اختصاصی برای درمانِ فشار خون شریان ریوی (PAH) ساخته شده؛ بیماریای که در آن فشارِ خون در رگهای ریه بهطورِ غیرِطبیعی بالا میرود. مادهٔ فعالِ این دارو در بدن به گیرندهٔ پروستاسیکلین در دیوارهٔ رگهای ریوی متصل میشود و باعثِ شلشدنِ عضلاتِ صافِ این رگها و درنتیجه کاهشِ فشار در گردشِ خونِ ریوی میشود. برخلافِ بسیاری از داروهای رایج، این دارو مختصِ همین بیماریِ نادر و جدی است و فقط زیرِ نظرِ متخصصِ قلب یا ریه، با شروعِ آهسته و افزایشِ تدریجیِ دوز، تجویز میشود. هدفِ اصلیِ درمان، کُندکردنِ روندِ پیشرفتِ بیماری و کاهشِ نیاز به بستریشدن در بیمارستان است.
موارد مصرف
- کُندکردنِ روندِ پیشرفتِ فشار خون شریان ریوی و بهتعویقانداختنِ وخامتِ بیماری
- کاهشِ احتمالِ بستریشدن در بیمارستان بهدلیلِ این بیماری
- کاربرد در انواعِ گوناگونِ فشار خون شریان ریوی، ازجمله نوعِ بدونِ علتِ مشخص (ایدیوپاتیک) یا نوعِ مرتبط با برخی بیماریهای بافتِ همبند
- مصرف بهتنهایی یا همزمان با سایرِ داروهای اختصاصیِ این بیماری، طبقِ صلاحدیدِ پزشکِ متخصص
روش مصرف
این دارو معمولاً دو نوبت در شبانهروز، صبح و شب، مصرف میشود؛ ترجیحاً همزمان با غذا، چون خوردن همراهِ غذا بهویژه در روزهای شروعِ درمان میتواند عوارضِ گوارشی مانندِ حالتِ تهوع یا سردرد را کمتر کند. قرص را کامل و با آب میل کنید و هرگونه پرسش دربارهٔ خردکردن یا نصفکردنِ آن را با داروساز مطرح کنید. دوزِ این دارو معمولاً از مقداری کم آغاز و طیِ چند هفته، زیرِ نظرِ پزشک، بهآرامی تا بالاترین دوزِ قابلِتحمل برای هر فرد افزایش مییابد؛ بنابراین هرگز دوز یا زمانبندیِ مصرف را خودسرانه تغییر ندهید. اگر به هر دلیل چند نوبتِ متوالی از دارو فراموش یا قطع شود، پیش از ازسرگیریِ مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید، زیرا ممکن است لازم باشد دوز دوباره و بهتدریج تنظیم شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فشار خون شریان ریوی گروه یک، ازجمله نوع ایدیوپاتیک و مرتبط با بیماریهای بافت همبند
برای تحمل بهتر همراه غذا مصرف شود و قرص کامل با آب بلعیده شود؛ قرص را نصف یا خرد نکنید. در صورت عدم تحمل، افزایش دوز متوقف و به دوز قبلیِ قابلتحمل بازگردانده میشود؛ امکان مصرف بهتنهایی یا همراه سایر درمانهای اختصاصی وجود دارد.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به سلکسیپاگ یا سایرِ اجزای دارو
- سابقهٔ بیماریهای کبدی، بهویژه نارساییِ شدیدِ کبد
- سابقهٔ فشار خونِ پایین یا سایرِ بیماریهای قلبیعروقی
- مصرفِ هر داروی دیگر، ازجمله داروهای بدونِ نسخه، گیاهی، و مکملها
- بارداری، قصدِ بارداری، یا شیردهی
- سابقهٔ بیماریهای تیروئید
عوارض احتمالی
- سردرد، بهویژه در روزهای شروعِ درمان یا پس از هر افزایشِ دوز
- اسهال
- حالتِ تهوع و گاهی استفراغ
- دردِ فک، بهخصوص هنگامِ جویدن
- دردِ عضلانی یا دردِ دستوپا
- قرمزی و گُرگرفتگیِ پوست، بهویژه در صورت
- تنگیِ نفسِ ناگهانی یا رو بهوخامت همراه با احساسِ سنگینی در قفسهٔ سینه — میتواند نشانهٔ تجمعِ مایع در ریه باشد؛ فوراً به پزشک اطلاع دهید
- سرگیجهٔ شدید، سیاهیرفتنِ چشم، یا غشکردن — معمولاً نشانهٔ افتِ فشار خون است؛ بنشینید یا دراز بکشید و به پزشک اطلاع دهید
- علائمِ پرکاریِ تیروئید مانندِ تپشِ قلب، بیقراری، یا کاهشِ وزنِ بیدلیل — به پزشک اطلاع دهید تا بررسی شود
- علائمِ واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده، یا دشواریِ شدید در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اثرِ سلکسیپاگ در بدن به یک آنزیمِ کبدیِ خاص برای متابولیسمِ دارویی وابسته است (که با نامِ CYP2C8 شناخته میشود)؛ برخی داروها میتوانند این آنزیم را مهار یا تحریک کنند و به همین دلیل اثرِ سلکسیپاگ را بهشدت تغییر دهند. برای نمونه، جمفیبروزیل (داروی کاهندهٔ چربیِ خون) غلظتِ مادهٔ فعالِ این دارو را در خون چند برابر میکند و مصرفِ همزمانِ آنها معمولاً ممنوع است؛ در مقابل، داروهایی مانندِ ریفامپین میتوانند اثرِ این دارو را کاهش دهند. همچنین مصرفِ همزمان با سایرِ داروهای کاهندهٔ فشار خون یا گشادکنندهٔ رگ ممکن است افتِ فشار خون را تشدید کند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها، و داروهای گیاهیِ مصرفیات را همیشه به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بیخطربودنِ سلکسیپاگ در بارداری در دسترس نیست و از سویی دیگر، خودِ بیماریِ فشار خون شریان ریوی در دورانِ بارداری برای مادر و جنین خطرِ جدی دارد. به همین دلیل هر تصمیمی دربارهٔ بارداری در فردِ مبتلا به این بیماری باید حتماً و از پیش با پزشکِ متخصص در میان گذاشته شود. دربارهٔ ترشحِ این دارو در شیرِ مادر نیز اطلاعاتِ روشنی وجود ندارد؛ در دورانِ شیردهی نیز مصرفِ آن را با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید و از قرارگرفتنِ آن در گرمای زیاد، مثلِ داخلِ خودرو، خودداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلی و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا دوزِ سلکسیپاگ باید بهتدریج افزایش یابد؟
۰۲اگر یک یا چند نوبتِ دارو را فراموش کنم، چه باید بکنم؟
۰۳آیا میتوان مصرفِ این دارو را خودسرانه قطع کرد؟
۰۴سردرد و دردهای این دارو تا کِی ادامه دارند؟
۰۵آیا سلکسیپاگ همراه با سایرِ داروهای فشار خون شریان ریوی مصرف میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B01AC27. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.