سلکسیپاگ
سلکسیپاگ دارویی از ردهٔ آگونیستهای گیرندهٔ پروستاسیکلین است که با گشادکردنِ رگهای ریوی، فشارِ داخلِ آنها را کاهش میدهد.
این دارو عمدتاً برای درمانِ درازمدتِ فشارخونِ بالای شریانِ ریوی بهکار میرود، معمولاً همراه با داروهای دیگرِ همین بیماری یا گاهی بهتنهایی.
دوزِ سلکسیپاگ باید بسیار آهسته و پلکانی، زیرِ نظرِ پزشک افزایش یابد؛ چون این دارو رگها را گشاد میکند و میتواند فشارِ خون را پایین بیاورد یا خطرِ خونریزی را کمی بیشتر کند.
اگر پس از شروع یا افزایشِ دوزِ دارو دچار سرگیجهٔ شدید، نشانههای خونریزیِ غیرعادی یا تپشِ قلب و لرزشِ نامعمول شدید، حتماً به پزشک اطلاع دهید. برنامهریزی برای بارداری، جراحی یا شروعِ داروی تازه را هم پیش از اقدام با پزشک در میان بگذارید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سلکسیپاگ داروی خوراکی است که در ردهٔ آگونیستهای انتخابیِ گیرندهٔ پروستاسیکلین (IP receptor agonist) جای میگیرد و برای درمانِ فشارخونِ بالای شریانِ ریوی (PAH) به کار میرود. این دارو و متابولیتِ فعالِ آن با اتصال به گیرندهٔ پروستاسیکلین در دیوارهٔ رگهای ریوی، عضلهٔ صافِ این رگها را شل و آنها را گشاد میکنند؛ همین اثر، فشارِ گردشِ خونِ ریوی را کم و بارِ کاریِ قلب را سبکتر میکند. هدفِ اصلیِ درمان با سلکسیپاگ، کُندکردنِ روندِ پیشرفتِ بیماری و کاهشِ نیاز به بستریشدن است، نه درمانِ قطعیِ فشارخونِ ریوی. این دارو معمولاً همراه با سایر داروهای اختصاصیِ فشارخونِ ریوی، یا در بیمارانی که تحملِ آن داروها را ندارند بهتنهایی، تجویز میشود.
موارد مصرف
- درمانِ درازمدتِ فشارخونِ بالای شریانِ ریوی در بزرگسالان
- کُندکردنِ روندِ پیشرفتِ بیماری در فشارخونِ ریوی
- کاهشِ خطرِ بستریشدن بهدلیلِ وخامتِ فشارخونِ ریوی
- مصرفِ ترکیبی همراه با سایر داروهای فشارخونِ ریوی در کنترلِ ناکافیِ بیماری
- مصرفِ تکدارویی برای بیمارانی که کاندیدِ داروهای دیگرِ این بیماری نیستند
روش مصرف
سلکسیپاگ بهصورتِ قرصِ خوراکی و طبقِ برنامهای منظم و در فواصلِ مساوی مصرف میشود که پزشک آن را مشخص میکند. خوردنِ دارو همراه با غذا، مثلاً یک وعدهٔ سبک، میتواند شدتِ برخی عوارضِ اولیه مانندِ سردرد یا ناراحتیِ گوارشی را کمتر کند. قرص باید کامل و بدونِ خردکردن یا جویدن بلعیده شود. دوزِ این دارو همیشه از مقدارِ بسیار کم آغاز و طیِ زمان، بهآرامی و بر اساسِ تحملِ هر بیمار، زیرِ نظرِ پزشک افزایش مییابد؛ تغییرِ خودسرانهٔ دوز یا قطعِ ناگهانیِ دارو توصیه نمیشود. اگر مصرفِ دارو به هر دلیل چند روز قطع شود، ازسرگیریِ آن باید حتماً با هماهنگیِ پزشک انجام شود، چون معمولاً باید دوباره از مقدارِ کمتر شروع کرد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فشارخون شریانی ریوی در بزرگسالان، بهصورت تکدارویی یا همراه سایر داروهای این بیماری
همراه غذا مصرف شود و قرص کامل بلعیده شود؛ در صورت بروز عوارض آزاردهنده، به آخرین دوز قابلتحمل برگردید و درمان را خودسرانه قطع نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به سلکسیپاگ یا اجزای قرص را به پزشک بگویید.
- اگر بیماریِ کبدی یا کلیوی دارید، پزشک را در جریان بگذارید؛ ممکن است نیاز به احتیاطِ ویژه یا تنظیمِ متفاوتِ دوز باشد.
- سابقهٔ حملهٔ قلبی، آنژینِ ناپایدار، نارساییِ قلبی، سکتهٔ مغزی یا اختلالِ ریتمِ قلب را با پزشک در میان بگذارید.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفی، بهویژه رقیقکنندههای خون، را به پزشک بگویید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ دارو با پزشک مشورت کنید.
- سابقهٔ زخمِ معده یا خونریزیِ گوارشی را حتماً به پزشک اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- سردرد، بهویژه در روزهای اولِ درمان یا پس از افزایشِ دوز
- اسهال
- تهوع و گاهی استفراغ
- دردِ فک
- دردِ عضلانی یا دردِ دست و پا
- گُرگرفتگی و سرخیِ پوستِ صورت
- نشانههای خونریزیِ غیرعادی مانندِ کبودیِ بیدلیل، خونِ در ادرار یا مدفوع، یا خونریزیِ لثه — در صورتِ بروز، سریع به پزشک اطلاع دهید.
- سرگیجهٔ شدید، ضعفِ ناگهانی یا غش که میتواند نشانهٔ افتِ فشارِ خون باشد — بنشینید یا دراز بکشید و به پزشک اطلاع دهید.
- علائمِ احتمالیِ پُرکاریِ تیروئید مانندِ تپشِ قلب، لرزش یا کاهشِ وزنِ بیدلیل — با پزشک در میان بگذارید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید که ممکن است نشانِ درگیریِ کبد باشد — به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ سلکسیپاگ با داروهایی که آنزیمِ کبدیِ مسئولِ تجزیهٔ آن را مهار یا تحریک میکنند، مانندِ برخی داروهای کاهندهٔ چربیِ خون یا آنتیبیوتیکهای خاص، میتواند غلظتِ خونیِ دارو را بهطورِ محسوسی بالا یا پایین ببرد. چون سلکسیپاگ از راهِ گشادکردنِ رگها اثر میکند، مصرفِ همزمان با سایر داروهای کاهندهٔ فشارِ خون یا داروهای دیگرِ فشارخونِ ریوی میتواند افتِ فشارِ خون را بیشتر کند. این دارو بر عملکردِ پلاکتها هم اثر میگذارد، پس همزمانی با رقیقکنندههای خون یا داروهای ضدِانعقاد میتواند خطرِ خونریزی را بالا ببرد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
فشارخونِ بالای شریانِ ریوی خود میتواند بارداری را پرخطر کند و دربارهٔ اثرِ سلکسیپاگ بر بارداریِ انسان اطلاعاتِ کافی در دست نیست؛ مطالعاتِ حیوانی نگرانیهایی دربارهٔ اثر بر جنین نشان دادهاند. به همین دلیل، هرگونه تصمیم دربارهٔ شروع یا ادامهٔ این دارو در دورانِ بارداری باید با مشورتِ دقیقِ پزشکِ متخصص و سنجشِ سود در برابرِ خطر انجام شود. مشخص نیست که سلکسیپاگ یا متابولیتِ آن وارد شیرِ مادر میشود یا نه، پس مصرف در دورانِ شیردهی تنها با تأییدِ پزشک و پس از بررسیِ فایده و خطرِ آن برای مادر و نوزاد توصیه میشود.
نگهداری
قرصِ سلکسیپاگ را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرمای مستقیم و نورِ آفتاب نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خودش. دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضای رویِ بسته را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا دوزِ سلکسیپاگ باید کمکم افزایش داده شود؟
۰۲اگر یک نوبتِ دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۳آیا سلکسیپاگ فشارخونِ ریوی را کاملاً درمان میکند؟
۰۴چرا در روزهای اولِ مصرف سردرد یا اسهال دارم؟
۰۵آیا میتوانم مصرفِ سلکسیپاگ را خودم قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه B01AC27. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.